Ethnocentrism thiab kev sib raug zoo ntawm kab lis kev cai hauv anthropology

Ethnocentrism thiab Cultural Relativism hauv Anthropology

Kev kawm txog tib neeg, raws li kev kawm txog tib neeg thiab lawv cov kab lis kev cai, muaj cov ntsiab lus tseem ceeb uas pab cov kws tshawb fawb txog tib neeg tshawb nrhiav thiab nkag siab txog ntau lub zej zog thoob plaws ntiaj teb. Ob lub ntsiab lus uas feem ntau tshwm sim hauv kev sib tham txog tib neeg yog kev ntseeg haiv neeg thiab kev sib raug zoo ntawm kab lis kev cai. Ob lub ntsiab lus no muab ntau txoj hauv kev sib txawv los nkag siab thiab soj ntsuam lwm haiv neeg.

Kev Txhais ntawm Ethnocentrism

Kev ntseeg txog haiv neeg yog qhov kev xav tias ib tus neeg kab lis kev cai thiab kev cai lij choj zoo dua li lwm tus. Lub siab xav no feem ntau ua rau muaj kev ntsuam xyuas tias cov kev coj noj coj ua, kev lis kev cai, thiab cov nqi ntawm lwm lub zej zog yog cov qub, txawv txawv, lossis txawm tias tsis raug. Cov neeg lossis cov pab pawg uas muaj lub siab xav txog haiv neeg feem ntau muaj teeb meem lees txais qhov sib txawv thiab feem ntau pom txhua yam txawv ua ib yam dab tsi uas yuav tsum tau txhim kho lossis hloov pauv kom haum rau lawv cov qauv.

Ib qho piv txwv ntawm kev ntseeg haiv neeg tuaj yeem pom hauv keeb kwm ntawm kev tswj hwm teb chaws. Cov neeg tswj hwm teb chaws feem ntau pom cov zej zog uas lawv tswj hwm teb chaws ua "tsis muaj kev vam meej" thiab xav tau kev kawm thiab tswj hwm raws li cov txiaj ntsig thiab txoj kev ua neej ntawm sab hnub poob. Tus cwj pwm no tau ua rau muaj ntau yam kev xav tsis zoo thiab ua rau muaj kev tsis sib luag tob.

Kev Txhais Lus ntawm Kev Sib Txuas Lus Kab Lis Kev Cai

Qhov sib txawv, kev sib piv ntawm kab lis kev cai yog ib txoj hauv kev uas hais tias txhua haiv neeg muaj cov txiaj ntsig thiab cov qauv tseem ceeb sib npaug. Kev sib piv ntawm kab lis kev cai tuav tias kev coj ua, kev ntseeg, thiab cov txiaj ntsig ntawm kab lis kev cai yuav tsum nkag siab hauv lawv cov ntsiab lus kab lis kev cai. Hauv lwm lo lus, tsis muaj kab lis kev cai twg zoo dua lossis qis dua lwm tus; txhua haiv neeg muaj lawv tus kheej cov txiaj ntsig thiab kev xav.

Kev coj noj coj ua sib piv rau lwm haiv neeg txhawb kom cov kws tshawb fawb txog tib neeg siv txoj kev xav uas muaj kev khuv leej thiab tsis txiav txim rau lwm haiv neeg thaum kawm txog lwm lub zej zog. Lub hauv paus ntsiab lus no pab cov kws tshawb fawb zam kev ntxub ntxaug uas yuav tshwm sim los ntawm lawv tus kheej txoj kev xav txog kab lis kev cai thiab nkag siab zoo dua txog cov neeg los ntawm kab lis kev cai ntawd pom lub ntiaj teb li cas.

Kev tsis sib haum xeeb thiab kev sib pab

Txawm hais tias kev ntseeg txog haiv neeg thiab kev ntseeg txog kab lis kev cai feem ntau raug saib tias yog qhov sib txawv, ob qho tib si ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev txhim kho kev kawm txog tib neeg. Kev ntseeg txog haiv neeg feem ntau ua rau muaj kev cov nyom rau cov kws tshawb fawb txog tib neeg uas tab tom nrhiav kev zam kev ntxub ntxaug hauv lawv txoj kev tshawb fawb. Lub caij no, kev ntseeg txog kab lis kev cai muab txoj hauv kev los kov yeej cov teeb meem no thiab coj kev nkag siab tob dua thiab kev hwm rau qhov sib txawv ntawm kab lis kev cai.

Txawm li cas los xij, kev sib piv ntawm kab lis kev cai kuj muaj nws cov teeb meem thiab kev thuam. Ib qho kev thuam loj yog tias kev sib piv ntawm kab lis kev cai tuaj yeem ua rau muaj kev kam rau cov kev coj ua uas yuav ua txhaum tib neeg txoj cai . Piv txwv li, qee cov kev coj ua ib txwm yuav raug suav hais tias yog kev ua txhaum cai ntawm tus kheej los ntawm kev pom kev cai lij choj thoob ntiaj teb, tab sis kev sib piv ntawm kab lis kev cai qhia peb kom nkag siab txog cov kev coj ua no hauv lawv cov ntsiab lus kab lis kev cai.

Cov kws tshawb fawb txog tib neeg feem ntau nrhiav kev sib npaug, lees paub qhov tseem ceeb ntawm kev sib piv kab lis kev cai thaum tseem xav txog kev cai lij choj thoob ntiaj teb thiab kev coj ncaj ncees. Qhov no yuav tsum tau kom cov kws tshawb fawb muaj kev thuam, hloov pauv tau yooj yim, thiab xav txog lawv cov kev txhais lus.

Cov Kev Kawm Txog Cov Ntaub Ntawv Hauv Kev Tshawb Fawb Txog Anthropological

Yuav kom nkag siab zoo dua txog qhov sib txawv thiab kev siv ntawm ethnocentrism thiab kev sib raug zoo ntawm kab lis kev cai, cia peb rov xyuas qee qhov piv txwv hauv kev tshawb fawb txog anthropological.

Cov Txheej Txheem Kev Sib Raug Zoo hauv Sub-Saharan Africa

Muaj tej lub zej zog nyob rau hauv Sub-Saharan Africa muaj cov kab ke sib raug zoo uas txawv ntawm cov uas pom muaj nyob rau hauv cov zej zog sab hnub poob. Piv txwv li, nyob rau hauv qee lub zej zog, cov tsev neeg txheeb ze uas muaj ntau tiam neeg thiab cov tswv cuab ntawm tsev neeg txheeb ze yog qhov tseem ceeb heev, thaum nyob rau hauv cov zej zog sab hnub poob, tsev neeg nuclear, uas muaj niam txiv thiab menyuam, feem ntau yog qhov tseem ceeb tshaj plaws.

Ib tug kws tshawb fawb txog tib neeg uas tab tom tshawb nrhiav qhov kev tshawb fawb no nrog kev ntseeg txog haiv neeg yuav pom cov kab ke sib raug zoo no ua cov cim qhia tias "tsis muaj kev loj hlob" lossis "kev tsis meej pem ntawm cov qauv." Txawm li cas los xij, los ntawm kev siv kev sib raug zoo ntawm kab lis kev cai, cov kws tshawb fawb txog tib neeg yuav pom cov kab ke no ua qhov tseem ceeb thiab ua haujlwm tau zoo hauv lawv cov ntsiab lus ib puag ncig thiab kev sib raug zoo, muab kev txhawb nqa kev sib raug zoo, kev lag luam, thiab kev xav uas xav tau rau kev ciaj sia thiab kev vam meej.

Kev Xyaum Txiav Qhov Chaw Mos Poj Niam

Kev coj ua ntawm kev txiav poj niam lub qhov chaw mos (FGM) yog ib qho piv txwv nyuaj thiab muaj kev sib cav sib ceg ntawm kev sib cav sib ceg ntawm haiv neeg thiab kev sib raug zoo ntawm kab lis kev cai. Hauv qee haiv neeg, kev coj ua no yog ua ib feem ntawm kev ua koob tsheej lossis suav tias yog ib feem tseem ceeb ntawm kev coj noj coj ua.

Los ntawm kev xam pom ntawm haiv neeg, cov kev coj ua no tuaj yeem suav tias yog qhov qub, qus, thiab ua txhaum cai tib neeg. Kev sib piv ntawm kab lis kev cai, ntawm qhov tod tes, qhia txog kev nkag siab txog cov kev coj ua no hauv cov zej zog thiab kab lis kev cai tshwj xeeb ntawm cov zej zog uas ua lawv. Txawm li cas los xij, qhov no tsis tau txhais hais tias cov kev coj ua no yuav tsum tau txais yam tsis muaj kev thuam; ntau tus kws tshawb fawb txog tib neeg sib cav txog qhov xav tau txoj hauv kev uas hwm cov ntsiab lus kab lis kev cai thaum ua haujlwm los hloov cov kev coj ua uas ua rau cov cai thiab kev noj qab haus huv ntawm tus kheej puas tsuaj.

Kev Txhim Kho Kev Lag Luam thiab Kev Hloov Pauv Hauv Zej Zog hauv Lub Ntiaj Teb Thib Peb

Cov phiaj xwm txhim kho kev lag luam hauv cov teb chaws uas tseem tab tom txhim kho feem ntau yog ua los ntawm cov qauv thiab tus nqi ntawm sab hnub poob. Piv txwv li, kev tsim kho vaj tse thiab kev hloov pauv ntawm kev ua liaj ua teb feem ntau yog ua yam tsis tau sab laj nrog cov neeg hauv paus txawm.

Ib tug kws tshawb fawb txog neeg uas los txog qhov teeb meem no nrog kev ntseeg txog haiv neeg yuav pom cov kev hloov pauv no ua "kev ua kom niaj hnub" lossis "kev nce qib." Txawm li cas los xij, txoj hauv kev no feem ntau tsis xav txog tias cov kev hloov pauv no tuaj yeem ua rau puas tsuaj rau cov qauv kev sib raug zoo , kev coj noj coj ua, thiab kev lag luam hauv zos.

Txoj kev xav txog kev coj noj coj ua ntawm lub hom phiaj yog kom nkag siab txog seb cov zej zog hauv zos xav li cas txog kev txhim kho thiab kev hloov pauv. Nws txhawb kom cov neeg tsim cai thiab cov kws tshawb fawb koom tes nrog cov zej zog hauv zos, hwm lawv cov kev paub thiab kev coj ua ib txwm muaj, thiab nrhiav kev daws teeb meem uas ruaj khov thiab suav nrog txhua tus.

Lub Luag Haujlwm ntawm Kev Kawm thiab Kev Paub Txog Hauv Kev Kov Yeej Kev Ntseeg Haiv Neeg

Ib txoj hauv kev los txo qhov cuam tshuam tsis zoo ntawm kev ntxub ntxaug haiv neeg yog los ntawm kev kawm thiab kev paub ntau ntxiv txog kev sib txawv ntawm kab lis kev cai. Kev qhib siab thiab kev koom ua ke ntau dua rau kev kawm tuaj yeem pab cov tib neeg txhim kho kev hwm thiab kev txaus siab rau qhov sib txawv ntawm kab lis kev cai.

Cov kev pab cuam sib pauv kab lis kev cai thiab kev kawm txog ntau haiv neeg kuj tseem muaj lub luag haujlwm tseem ceeb heev. Kev paub txog lwm haiv neeg tus kheej yuav ua rau ib tus neeg qhib qhov muag thiab lub siab rau txoj kev ua neej uas muaj tseeb ib yam li lawv tus kheej.

Xaus

Kev ntseeg txog haiv neeg thiab kev ntseeg txog kab lis kev cai yog ob lub tswv yim sib txawv tab sis tseem ceeb sib npaug hauv kev kawm txog tib neeg. Kev ntseeg txog haiv neeg ua rau peb nco txog qhov txaus ntshai ntawm kev txiav txim siab thiab txhais lwm haiv neeg los ntawm peb tus kheej. Ntawm qhov tod tes, kev ntseeg txog kab lis kev cai qhia peb kom nkag siab thiab txaus siab rau cov txiaj ntsig thiab kev coj ua ntawm lwm haiv neeg hauv lawv cov ntsiab lus.

Ob lub tswv yim no, thaum nkag siab thiab siv tau zoo, tuaj yeem ua rau kev kawm txog tib neeg nplua nuj thiab txhawb kev sib tham tob dua thiab kev hwm ntawm cov kab lis kev cai hauv ntiaj teb. Nyob rau lub sijhawm uas muaj kev sib txuas lus thoob ntiaj teb thiab kev sib txuas lus ntau ntxiv, kev nkag siab thiab kev hwm ntau haiv neeg yog qhov tseem ceeb dua yav dhau los. Los ntawm kev kawm thiab kev paub, peb tuaj yeem kawm pom lub ntiaj teb los ntawm ntau lub qhov muag sib txawv thiab lub siab qhib ntau dua, ua rau lub ntiaj teb muaj kev thaj yeeb nyab xeeb thiab suav nrog ntau tus.

Sau ib qho lus tawm tswv yim