Cov Txheej Txheem Ntsuas Tus Nqi Khoom Muag
Cov khoom muag yog ib qho ntawm cov khoom muaj nqis tseem ceeb tshaj plaws rau ob lub tuam txhab lag luam thiab cov tuam txhab tsim khoom. Tus nqi ntawm cov khoom muag cuam tshuam rau cov ntaub ntawv nyiaj txiag—tshwj xeeb tshaj yog daim ntawv qhia txog kev tshuav nyiaj li cas thiab daim ntawv qhia txog cov nyiaj tau los—vim tias cov khoom muag kawg txiav txim siab tus nqi ntawm cov khoom muag (COGS) thiab, thaum kawg, cov nyiaj tau los tag nrho. Yog li ntawd, kev xaiv txoj kev ntsuas tus nqi ntawm cov khoom muag tsis yog tsuas yog ib qho teeb meem kev suav nyiaj xwb, tab sis kuj yog kev txiav txim siab ntawm kev tswj hwm uas cuam tshuam rau se, cov nyiaj ntsuab, kev tshuaj xyuas kev ua tau zoo, thiab txoj kev txiav txim siab tus nqi. Tsab xov xwm no tham txog cov ntsiab lus tseem ceeb ntawm cov khoom muag thiab cov txheej txheem ntsuas tus nqi uas siv ntau, ua tiav nrog kev piav qhia txog lawv qhov zoo, qhov tsis zoo, thiab piv txwv ntawm lawv daim ntawv thov.
Kev Txhais thiab Lub Luag Haujlwm ntawm Kev Ntsuas Tus Nqi Khoom Muag
Kev ntsuas tus nqi ntawm cov khoom muag yog cov txheej txheem ntawm kev txiav txim siab tus nqi ntawm cov khoom muag uas tseem muaj nyob rau thaum kawg ntawm lub sijhawm (cov khoom muag kawg) thiab cov nqi uas yuav tsum tau them ua COGS rau cov khoom muag. Hauv kev xyaum, tus nqi ntawm cov khoom muag tuaj yeem hloov pauv vim yog kev nce nqi, cov luv nqi ntawm cov neeg muab khoom, cov nqi thauj khoom, cov nqi pauv, lossis kev hloov pauv ntawm cov nqi tsim khoom . Thaum lub tuam txhab yuav lossis tsim cov khoom hauv ntau pawg nrog cov nqi sib txawv, cov lus nug tshwm sim: cov nqi twg "txuas" rau cov khoom muag thiab cov twg tseem tshuav? Qhov no yog qhov uas cov txheej txheem ntsuas tus nqi ntawm cov khoom muag tuaj.
Feem ntau, kev ntsuas tus nqi ntawm cov khoom muag yog siv rau:
1. Xam HPP kom meej dua.
2. Nthuav qhia tus nqi kawg ntawm cov khoom muag uas qhia txog cov xwm txheej kev lag luam.
3. Pab cov thawj coj soj ntsuam cov nyiaj tau los, kev ua haujlwm zoo, thiab kev txiav txim siab yuav khoom thiab kev tsim khoom.
4. Ua raws li cov qauv kev suav nyiaj thiab kev them se uas siv tau.
Cov Txheej Txheem Sau Npe: Periodic thiab Perpetual
Ua ntej tham txog cov txheej txheem, nws yog ib qho tseem ceeb kom nkag siab txog ob lub kaw lus sau cov khoom muag:
– Lub kaw lus tsis tu ncua: cov khoom muag tsis raug hloov kho nrog txhua qhov kev lag luam. COGS raug suav thaum kawg ntawm lub sijhawm raws li kev suav lub cev: Cov Khoom Muag Pib + Kev Yuav Khoom - Cov Khoom Muag Xaus.
– Lub kaw lus tas mus li: cov khoom muag raug hloov kho tshiab txhua zaus yuav thiab muag. Koj tuaj yeem paub qhov ntau thiab tsawg ntawm cov khoom muag txhua lub sijhawm, feem ntau yog siv lub khoos phis tawj thiab daim npav khoom muag.
Cov txheej txheem ntsuas tus nqi xws li FIFO thiab qhov nruab nrab hnyav tuaj yeem siv rau ob qho tib si, txawm hais tias cov txiaj ntsig xam yuav txawv me ntsis ntawm cov sijhawm thiab tas mus li nyob rau hauv cov xwm txheej ntawm tus nqi hloov pauv.
1. FIFO (Ua Ntej Nkag, Ua Ntej Tawm)
Txoj kev FIFO xav tias cov khoom muag thawj zaug (yuav/tsim tawm) yog cov khoom muag thawj zaug. Hauv lwm lo lus, cov khoom muag kawg raug suav nrog tus nqi yuav khoom tshiab tshaj plaws.
Cov txiaj ntsig ntawm FIFO:
- Tus nqi ntawm cov khoom muag kawg feem ntau yuav ze rau tus nqi lag luam tam sim no, ua rau daim ntawv qhia nyiaj tshuav nqi "tseem ceeb dua".
- Yooj yim to taub thiab feem ntau sib xws rau cov khoom siv, tshwj xeeb tshaj yog rau cov khoom lwj (zaub mov, tshuaj).
- Feem ntau tsim cov ntawv qhia txog cov khoom muag uas muaj tseeb dua thaum tus nqi nce siab.
Qhov tsis zoo ntawm FIFO:
- Nyob rau hauv cov xwm txheej ntawm kev nce nqi (nqi nce), COGS qis dua vim nws siv cov nqi qub, yog li cov txiaj ntsig zoo li siab dua.
- Cov nyiaj tau los ntau dua tuaj yeem ua rau muaj se ntau dua.
Cov duab yooj yim:
Lub tuam txhab yuav 100 units ntawm Rp10.000, tom qab ntawd yuav ntxiv 100 units ntawm Rp12.000. Yog tias nws muag tau 150 units, ces COGS raws li FIFO yog:
100 × 10.000 + 50 × 12.000 = IDR 1.600.000.
Cov khoom muag kawg ntawm 50 units muaj nqis ntawm Rp12.000 = Rp600.000.
2. LIFO (Xaus Kawg, Ua Ntej Tawm)
Txoj kev LIFO xav tias cov khoom kawg uas nkag los yog cov khoom uas tawm mus ua ntej. Cov khoom muag kawg raug suav tus nqi qub tshaj plaws.
Cov txiaj ntsig ntawm LIFO:
- Thaum tus nqi nce siab, COGS siab dua vim nws siv cov nqi tshiab kawg, yog li cov txiaj ntsig qis dua thiab se tuaj yeem qis dua.
- Haum rau lub hom phiaj ntawm "kev sib phim" cov nqi tam sim no nrog cov nyiaj tau los tam sim no.
Qhov tsis zoo ntawm LIFO:
- Tus nqi ntawm cov khoom muag kawg yuav nyob deb ntawm tus nqi ua lag luam vim nws siv cov nqi qub.
- Tsis tshua muaj kev cuam tshuam txog cov xwm txheej ntawm daim ntawv qhia nyiaj tam sim no.
– Qee cov qauv kev suav nyiaj txwv tsis pub LIFO. Yog li ntawd, nws txoj kev siv nyob ntawm cov cai.
Cov duab yooj yim:
Nrog cov ntaub ntawv zoo ib yam li FIFO, yog tias muag tau 150 units, COGS raws li LIFO yog:
100 × 12.000 + 50 × 10.000 = IDR 1.700.000.
Cov khoom muag kawg ntawm 50 units muaj nqis ntawm Rp10.000 = Rp500.000.
3. Txoj Kev Ntsuas Qhov Nruab Nrab
Txoj kev no xam tus nqi ib chav raws li qhov nruab nrab ntawm tag nrho tus nqi ntawm cov khoom muag muaj rau kev muag faib los ntawm tus naj npawb ntawm cov chav muaj. Hauv lub kaw lus khoom muag tas mus li, qhov nruab nrab raug hloov kho nrog txhua qhov kev yuav khoom (qhov nruab nrab txav mus los).
Tshaj:
- Tswj tus nqi hloov pauv kom ruaj khov, yog li COGS thiab cov nqi khoom muag tsis "dhia" sai.
- Haum rau cov khoom sib xyaw uas nyuaj rau txheeb xyuas ib pawg (piv txwv li cov khoom siv raw ntau).
- Yooj yim heev rau kev siv nrog kev pab los ntawm lub system.
Tsis Muaj:
- Tus nqi kawg ntawm cov khoom muag tsis yog qhov tseeb li FIFO thaum tus nqi hloov pauv sai.
- Tsis yog sawv cev rau qhov kev ntws ntawm ib yam khoom tshwj xeeb, tab sis yog ib txoj kev suav lej.
Duab kos:
Tag nrho cov chav muaj: 200 chav. Tag nrho tus nqi: (100 × 10.000) + (100 × 12.000) = Rp2.200.000.
Qhov nruab nrab ib chav = 2.200.000/200 = Rp. 11.000.
Yog muag tau 150 units, COGS = 150 × 11.000 = Rp1.650.000.
Cov khoom muag kawg 50 units = 50 × 11.000 = Rp. 550.000.
4. Kev Txheeb Xyuas Tshwj Xeeb
Txoj kev txheeb xyuas tshwj xeeb ntsuas tus nqi ntawm cov khoom muag raws li tus nqi tiag tiag ntawm txhua yam khoom. Qhov no txhais tau tias lub tuam txhab paub meej tias cov khoom twg raug muag thiab tus nqi yog dab tsi.
Tshaj:
- Qhov tseeb tshaj plaws vim nws siv cov nqi tiag tiag rau ib yam khoom.
- Zoo tagnrho rau cov khoom muaj nqis thiab tshwj xeeb, xws li tsheb, hniav nyiaj hniav kub, cov duab kos duab, lossis qee lub tshuab.
Tsis Muaj:
- Yuav tsum tau khaws cov ntaub ntawv kom ntxaws thiab kev tswj hwm sab hauv zoo.
- Muaj peev xwm siv tsis raug los "tswj" cov nyiaj tau los ntawm kev xaiv qee yam khoom siv los muag.
5. Txoj Kev Siv Tus Nqi Txheem thiab Txoj Kev Muag Khoom
Ntxiv rau cov txheej txheem tseem ceeb saum toj no, muaj cov txheej txheem tshaj tawm uas feem ntau siv rau hauv qee qhov xwm txheej:
a) Tus Nqi Txheem
Cov tuam txhab teeb tsa tus nqi txheem rau ib chav (cov khoom siv, cov neeg ua haujlwm, cov khoom siv ua haujlwm) thiab tom qab ntawd sau cov khoom muag siv cov qauv ntawd. Qhov sib txawv ntawm tus nqi txheem thiab tus nqi tiag tiag raug sau ua qhov sib txawv.
Txoj kev no feem ntau siv rau hauv kev tsim khoom vim nws ua rau kev tswj tus nqi, kev tshuaj xyuas kev ua haujlwm zoo, thiab kev npaj tsim khoom yooj yim dua. Txawm li cas los xij, cov qauv yuav tsum tau hloov kho tsis tu ncua kom tseem ceeb.
b) Txoj Kev Muag Khoom (Txoj Kev Muag Khoom Muag Khoom)
Feem ntau siv rau hauv cov lag luam muag khoom loj, cov khoom muag raug suav tus nqi los ntawm kev hloov tus nqi muag khoom (tus nqi muag khoom) mus rau tus nqi siv tus nqi piv rau tus nqi muag khoom. Txoj kev no muaj txiaj ntsig zoo thaum cov khoom muag ntau thiab kev hloov pauv ntau, ua rau kev xam tus nqi ib yam khoom nyuaj.
Kev Cuam Tshuam ntawm Kev Xaiv Txoj Kev rau Cov Ntawv Qhia Nyiaj Txiag
Kev xaiv txoj kev ntsuas tus nqi khoom muag tuaj yeem hloov pauv:
– COGS: txiav txim siab qhov loj ntawm cov nuj nqis ntawm daim ntawv qhia txog kev poob thiab kev khwv tau nyiaj.
- Cov nyiaj tau los tag nrho thiab cov nyiaj tau los ntawm cov khoom muag: qhov COGS qis dua, qhov nyiaj tau los ntau dua (yog tias kev muag khoom zoo ib yam).
- Cov khoom muag ntawm daim ntawv qhia nyiaj tshuav: cuam tshuam rau tag nrho cov cuab tam thiab cov piv nyiaj txiag xws li qhov piv tam sim no.
- Se: cov nyiaj tau los ntau dua muaj peev xwm ua rau cov se nce ntxiv (nyob ntawm cov cai se).
- Kev tshuaj xyuas qhov sib txawv: kev hloov pauv ntawm cov txheej txheem ntawm lub sijhawm tuaj yeem ua rau kev sib piv nyuaj.
Thaum muaj nqi nce siab, feem ntau:
- FIFO → COGS qis dua, cov nyiaj tau ntau dua, cov khoom muag kawg siab dua.
– LIFO → COGS siab dua, cov nyiaj tau tsawg dua, cov khoom muag kawg qis dua.
– Qhov nruab nrab → cov txiaj ntsig nyob hauv nruab nrab.
Ntawm qhov tod tes, thaum tus nqi poob qis, qhov cuam tshuam tuaj yeem thim rov qab.
Xaus
Cov txheej txheem ntsuas tus nqi ntawm cov khoom muag yog cov khoom tseem ceeb ntawm kev tswj hwm nyiaj txiag thiab kev tswj hwm nyiaj txiag. FIFO feem ntau raug xaiv vim nws sib phim cov nqi ntawm cov khoom muag ze rau cov nqi tam sim no thiab sib phim nrog cov khoom ntws. LIFO (qhov twg tso cai) tuaj yeem txo cov nyiaj tau los ntawm kev them se thaum lub sijhawm nce nqi, tab sis muaj kev pheej hmoo ua rau cov nqi ntawm cov khoom muag ntawm daim ntawv qhia nyiaj tshuav tsawg dua. Txoj kev ntsuas qhov hnyav-nruab nrab muab kev ruaj khov thiab yooj yim rau cov khoom sib xws. Lub caij no, kev txheeb xyuas tshwj xeeb yog qhov tsim nyog rau cov khoom muaj nqis siab, tshwj xeeb, thiab ob qho tib si tus nqi tus qauv thiab cov txheej txheem muag khoom muaj txiaj ntsig zoo hauv qee qhov kev lag luam.
Thaum kawg, txoj kev zoo tshaj plaws yog txoj kev uas haum rau cov yam ntxwv ntawm lub lag luam, qhov xwm txheej ntawm cov khoom muag, lub tuam txhab cov ntaub ntawv, thiab nws txoj kev ua raws li cov qauv kev suav nyiaj thiab cov cai se. Kev sib xws kuj tseem ceeb heev: cov tuam txhab yuav tsum siv tib txoj kev los ntawm ib lub sijhawm mus rau ib lub sijhawm kom ntseeg tau tias cov ntaub ntawv nyiaj txiag sib piv thiab kev ntseeg siab ntawm cov neeg koom nrog.