Àwọn oríṣi ike tí a lò nínú ṣíṣe àwọn ohun èlò eré ìdárayá àti bí a ṣe ń ṣe wọ́n
Ṣíṣípààtì ti di ọ̀kan lára àwọn ohun èlò pàtàkì jùlọ nínú iṣẹ́ ẹ̀rọ eré ìdárayá òde òní. Àwọn ìdí rẹ̀ ṣe kedere: ṣíṣípààtì fẹ́ẹ́rẹ́fẹ́, ó ṣeé rọ, ó lè dènà ipa (fún àwọn irú kan), ó lè dènà ipata, ó sì lè jẹ́ èyí tí a ń ṣe ní iye owó púpọ̀ ju ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ohun èlò mìíràn lọ. Láti àwọn bọ́ọ̀lù àti ràkẹ́ẹ̀tì sí ìhámọ́ra ara, bàtà, àṣíborí, àti àwọn ohun èlò kéékèèké bí igo omi àti ìdìmú, onírúurú ohun èlò eré ìdárayá gbára lé oríṣiríṣi àwọn ohun èlò onírúru. Láti rí i dájú pé yíyàn tí ó tọ́, àwọn olùṣelọpọ sábà máa ń bá irú ṣíṣípààtì mu pẹ̀lú iṣẹ́ ọjà náà, ìrọ̀rùn, agbára, ìdènà ojú ọjọ́, àti ìtùnú olùlò. Àwọn irú ṣíṣípààtì tí a sábà máa ń lò nínú ohun èlò eré ìdárayá ni ìsàlẹ̀ yìí, pẹ̀lú àkópọ̀ bí a ṣe ń ṣe wọ́n.
1) Polyethylene (PE): HDPE àti LDPE
Polyethylene jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ohun èlò ìṣiṣẹ́ tí a ń lò jùlọ ní àgbáyé. Nínú àwọn ohun èlò eré ìdárayá, PE wà ní ìdílé pàtàkì méjì: HDPE (High Density Polyethylene) àti LDPE (Low Density Polyethylene). HDPE máa ń le, lágbára, àti pé ó lè dènà ipa; nígbà tí LDPE máa ń rọra àti rírọ̀.
Àpẹẹrẹ lílò: àwọn ìgò omi kéékèèké àti àwọn ìgò omi eré ìdárayá (àwọn ẹ̀yà kan), àwọn ààbò iná, àwọn ẹ̀yà ìdènà ìdánilẹ́kọ̀ọ́, àwọn kọ́nì ìdánilẹ́kọ̀ọ́, àwọn fóófù onírọ̀rùn, àti àwọn ẹ̀yà ìbòrí ohun èlò kan.
Ọ̀nà ìṣelọ́pọ́: A sábà máa ń ṣe PE nípa lílo ìbòrí abẹ́rẹ́ fún àwọn èròjà líle bíi cones, tàbí ìbòrí abẹ́rẹ́ fún àwọn ọjà oníhò bíi ìgò. Nínú ìbòrí abẹ́rẹ́, a máa ń yọ́ ike náà sínú túbù (parison), lẹ́yìn náà a máa ń fẹ́ afẹ́fẹ́ tí a ti fi sínú ògiri ìbòrí náà láti ṣẹ̀dá ìgò/ọjà oníhò. Nígbà tí ó bá ti tutù tán, a máa ń ṣí ìbòrí náà, a sì máa ń gé ọjà náà kúrò nínú ìbòrí tí ó kù.
2) Polypropylene (PP)
A mọ PP fún ìwọ̀n rẹ̀ tó fẹ́ẹ́rẹ́, líle tó ní ìbáṣepọ̀, àti agbára kẹ́míkà. A máa ń yan ohun èlò yìí fún àwọn ọjà tó nílò “ìgbálẹ̀ alààyè,” bíi ìbòrí tí a lè ṣí àti tí a lè tì lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan láìsí pé ó rọrùn láti fọ́.
Àpẹẹrẹ lílò: àpótí ààbò, àpótí ìpamọ́ ohun èlò eré ìdárayá, àwọn ohun èlò àṣíborí kan (àwọn ẹ̀yà kan), àwọn ìdènà, àwọn ìdènà, àti àwọn ẹ̀yà ohun èlò eré ìdárayá ilé.
Ọ̀nà ìṣelọ́pọ́: A sábà máa ń ṣe PP nípasẹ̀ ìṣẹ̀dá abẹ́rẹ́, nítorí pé ìlànà yìí lè mú kí àwọn kúlẹ̀kúlẹ̀ tó péye àti tó báramu jáde. A máa ń gbóná àwọn granules PP nínú agba ẹ̀rọ náà, a máa ń fi sínú mọ́ọ̀dì, a máa ń tutù, a sì máa ń yọ wọ́n jáde. Fún àwọn ẹ̀yà ara tó rọrùn àti tó gùn, a tún lè ṣe PP nípa lílo extrusion, fún àpẹẹrẹ, sínú àwọn ìwé tàbí àwọn àwòrán tí a gé tí a sì kó jọ.
3) Polyvinyl chloride (PVC)
A mọ PVC fún agbára rẹ̀ àti ìdènà ojú ọjọ́, a sì lè sọ ọ́ di líle tàbí kí ó rọ ní ìbámu pẹ̀lú lílo àwọn ohun èlò ìṣiṣẹ́ plasticizers. Nítorí pé ó rọrùn láti yípadà yìí, a sábà máa ń rí PVC nínú àwọn ohun èlò eré ìdárayá kan, pàápàá jùlọ àwọn tí ó nílò omi tí kò ní omi àti àwọn ohun èlò tí ó rọrùn láti mọ́.
Àpẹẹrẹ àwọn lílò: àwọn aṣọ ìdánrawò kan, àwọn aṣọ ìwúwo (àwọn ohun èlò ìdánrawò tàbí àwọn ohun èlò ìdánrawò), àwọn bọ́ọ̀lù ìdánrawò olowo poku, àti àwọn irú ilẹ̀ ìdánrawò kan.
Ọ̀nà ìṣelọ́pọ́: A sábà máa ń ṣe PVC tó rọrùn láti fi ṣe àwọn aṣọ ìbora nípa lílo ìyípo (yípo) tàbí ìyọkúrò, lẹ́yìn náà a gé e kí a sì so ó pọ̀ (pẹ̀lú ìdènà ooru/lọ́ọ̀). Fún àwọn ìbòrí ẹrù tàbí ìfọwọ́kàn, a lè ṣe PVC nípa lílo ìfúnpọ̀ abẹ́rẹ́ tàbí ọ̀nà mímú lórí mojuto tó le koko.
4) Polyurethane (PU)
PU gbajúmọ̀ gan-an ní ayé eré ìdárayá nítorí a lè ṣe é sí fọ́ọ̀mù tó rọ̀, tó sì lágbára. A tún lè lo PU láti ṣe awọ oníṣẹ́dá fún àwọn bọ́ọ̀lù tàbí ìbọ̀wọ́.
Àpẹẹrẹ lílò: àwọn ìsàlẹ̀ bàtà (foomu PU), àwọn ohun èlò ààbò (àwọn ohun èlò ìdábòbò ẹsẹ̀, àwọn ohun èlò ìdábòbò ìgbálẹ̀), àwọn ohun èlò bọ́ọ̀lù/bọ́ọ̀lù agbọ̀n, àwọn ohun èlò ìdábùú kan, àti àwọn ohun èlò ìdábòbò àṣíborí.
Ilana Iṣelọpọ: A maa n ṣe foomu PU nipasẹ iṣedaṣe kemikali laarin awọn polyols ati awọn isocyanates, eyiti o ṣe agbekalẹ eto sẹẹli (foam). A da adalu naa sinu mọọmu, o gbooro sii, lẹhinna o le. Fun awọ alumọ, a lo PU gẹgẹbi fiimu/aṣọ si aṣọ ipilẹ (substrate) nipa lilo ilana fifẹ pupọ ati gbigbẹ, ti o yorisi oju ilẹ ti o jọra si awọ ṣugbọn o jẹ deede ati irọrun lati ṣetọju.
5) Etilene-vinyl acetate (EVA)
EVA jẹ́ orúkọ ìtùnú àti ìrọ̀rùn. Ohun èlò yìí fẹ́ẹ́rẹ́fẹ́, ó rọrùn, ó sì ní ìfàmọ́ra tó dára, èyí tó mú kí ó máa lò ó fún àwọn bàtà àti àwọn ohun èlò ààbò.
Àpẹẹrẹ lílò: ìsàlẹ̀ ẹsẹ̀/ìsàlẹ̀ ẹsẹ̀ àwọn bàtà kan, bàtà ìdárayá, àwọn pádì ààbò, aṣọ yoga (àwọn ọjà kan), àti fọ́ọ̀mù fún àwọn ohun èlò míì.
Ọ̀nà ìṣelọ́pọ́: A sábà máa ń ṣe EVA gẹ́gẹ́ bí fọ́ọ̀mù nípa lílo àwọn ọ̀nà ìgbóná àti àwọn ohun èlò fífọ́. A lè ṣe fọ́ọ̀mù EVA nípasẹ̀ ìfọmọ́ra, tàbí ìlànà ìṣẹ̀dá ìwé, lẹ́yìn náà a gé e gẹ́gẹ́ bí àwọn ìlànà àti lílo lẹ́ẹ̀kan síi. Fún àwọn ẹsẹ̀ bàtà, a sábà máa ń mọ EVA nípa lílo abẹ́rẹ́/ìfúnpọ̀, lẹ́yìn náà nípa ṣíṣe àtúnṣe bíi yíyọ́, kíkùn, tàbí fífi rọ́bà kún àwọn ibi tí ó nílò ìdìmú gíga.
6) Acrylonitrile butadiene styrene (ABS)
ABS so agbara, agbara, ati agbara ipa pọ mọ ara wọn. Oju rẹ tun rọrun lati pari, ti o mu ki irisi rẹ jẹ didan, ti o ga julọ. Nitorinaa, a maa n lo ABS fun awọn ọja ti o nilo awọn apẹrẹ ti o peye ati agbara eto.
Àpẹẹrẹ lílò: òde àwọn àṣíborí kan (ó sinmi lórí bí a ṣe ṣe é), àwọn àpò ààbò fún àwọn ohun èlò ìdánrawò ara, àwọn ohun èlò ìdábòbò, àti àwọn ohun èlò eré ìdárayá tí ó nílò àwọn kúlẹ̀kúlẹ̀ gíga.
Ọ̀nà ìṣelọ́pọ́: A sábà máa ń ṣe ABS nípasẹ̀ ìmọ́ abẹ́rẹ́. Láti mú ẹwà pọ̀ sí i, àwọn ẹ̀yà ABS lè ṣe àwọn iṣẹ́ ìparí bíi kíkùn, ìrísí, tàbí ìbòrí. Fún àwọn ọjà onífọ́kàn, a máa ń so ABS pọ̀ mọ́ TPE nípasẹ̀ ìmọ́tótó tó pọ̀ jù.
7) Polycarbonate (PC)
A mọ PC fun agbara ipa giga ati imọlẹ giga rẹ (o le han kedere bi gilasi). Eyi jẹ ki o dara julọ fun awọn aabo oju tabi awọn lẹnsi aabo, ati awọn paati ti o nilo agbara giga ṣugbọn wọn fẹẹrẹ.
Àpẹẹrẹ lílò: àwọn ìbòrí àṣíborí, àwọn gíláàsì eré ìdárayá, àwọn ààbò ojú, àti àwọn apá tí ó hàn gbangba ti àwọn ohun èlò eré ìdárayá kan.
Ilana Iṣelọpọ: A maa n ṣe PC nipa lilo abẹ́rẹ́ fun awọn lẹnsi/awọn oju ati awọn paati ti ko ni iṣiro. Lẹhin mimu, a maa n fi awọ ti ko ni fifọ tabi ti ko ni idiwọ bo ọja naa nitori pe PC—nigbati o lagbara—o rọrun lati fọ ju gilasi lọ. Iṣakoso iwọn otutu ilana ṣe pataki nitori pe PC jẹ ẹni ti o ni imọlara ọriniinitutu ati pe o nilo ki ohun elo naa gbẹ ṣaaju ki o to mọ.
8) Nylon/Polyamide (PA)
Nylon (PA6/PA66) tayọ ni agbara fifẹ, resistance wiwọ, ati iṣẹ ṣiṣe ẹrọ. Ọpọlọpọ awọn ẹya ẹrọ ere idaraya ti o ni iriri ija, awọn ẹru ti o tunṣe, tabi titẹ giga lo polyamide.
Àpẹẹrẹ lílò: àwọn ohun èlò ìsopọ̀mọ́ra (àwọn ìdè), àwọn gíá kékeré, àwọn okùn ìdè, àwọn ohun èlò ìsopọ̀mọ́ra, àwọn ohun èlò racket kan, àti àwọn ohun èlò bàtà kan (fún àpẹẹrẹ àwọn ọ̀pá tàbí àwọn ohun èlò ìfàmọ́ra).
Ọ̀nà ìṣelọ́pọ́: A sábà máa ń ṣe PA nípasẹ̀ ìmọ́ abẹ́rẹ́. Láti mú kí agbára pọ̀ sí i, a sábà máa ń fi okùn dígí kún PA-GF. Síbẹ̀síbẹ̀, nítorí pé PA lè fa omi, àpẹẹrẹ ọjà àti ìṣàkóso ọrinrin ohun èlò kí a tó ṣe é jẹ́ àwọn àníyàn pàtàkì fún ìdúróṣinṣin oníwọ̀n tó ga jù.
9) Awọn elastomers Thermoplastic (TPE/TPR)
TPE jẹ́ àkójọpọ̀ àwọn pílásítíkì tí ó dàbí rọ́bà (rírọ̀), ṣùgbọ́n a ṣì lè ṣe é bí thermoplastics (tí a yọ́ tí a sì tún ṣe é). Èyí wúlò gan-an fún àwọn ẹ̀yà ara tí ó nílò ìdìmú tí ó rọrùn, tí kò sì ní yọ́.
Àpẹẹrẹ lílò: àwọn ohun èlò racket, àwọn ọwọ́ dumbbell, àwọn ìbòrí okùn tí a fi ń gbá okùn, àwọn èdìdì tí ó rọrùn, àti àwọn ohun èlò “tí a lè fọwọ́ kan” lórí àwọn ohun èlò ìdánrawò ara.
Ọ̀nà ìṣelọ́pọ́: A sábà máa ń ṣe TPE nípa lílo àwọ̀ púpọ̀, èyí tí ó ní í ṣe pẹ̀lú mímú TPE náà sórí ohun èlò ike líle (fún àpẹẹrẹ, PP tàbí ABS) kí ó lè ní ergonomic. A tún lè ṣe TPE nípa lílo àwọ̀ ìṣàn fún àwọn ohun èlò kan bíi àwọn pádì kékeré tàbí àwọn ìbòrí.
Àkópọ̀ àwọn ìpele iṣẹ́ ṣíṣe àwọn ohun èlò eré ìdárayá oníṣu
Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn irú ṣiṣu àti àwọn ìlànà náà yàtọ̀ síra, ní gbogbogbòò, ìlànà iṣẹ́ ṣíṣe pẹ̀lú:
1. Àṣàyàn ohun èlò àti ìṣètò: pinnu resini, àwọn afikún (àwọn àwọ̀, àwọn ohun tí ń mú kí UV dúró, àwọn ohun tí ń mú kí ó dúró ṣinṣin), tàbí àwọn ohun tí ń mú kí ó dúró ṣinṣin (okùn dígí).
2. Apẹrẹ ati ṣiṣe mọ́ọ̀dì: Apẹrẹ ọja 3D, iṣe apẹẹrẹ mọ́ọ̀dì fun abẹrẹ, ati ṣiṣe mọ́ọ̀dì.
3. Ilana dida: mimu abẹrẹ, mimu fifun, mimu funmorawon, extrusion, tabi iṣe PU si foomu.
4. Àkójọpọ̀ àti ìparí: lílò lẹ́ẹ̀mẹ́ẹ̀tì, ìsopọ̀ ultrasonic, fífi okùn síta, kíkùn/àwọ̀, fífi fọ́ọ̀mù síta, àti ìdánwò ẹwà.
5. Ìṣàkóso dídára àti ìdánwò ààbò: ìdánwò ipa, ìdánwò ìdènà ojú ọjọ́/UV, ìdánwò majele/òórùn fún àwọn ọjà tí ó bá kan awọ ara, àti àyẹ̀wò ìwọ̀n.
Penutup
Àwọn irú àwọn ike tí a lò nínú ohun èlò eré ìdárayá kìí ṣe àwọn àṣàyàn olowo poku nìkan, ṣùgbọ́n dípò èyí, àbájáde àwọn èrò ìmọ̀ ẹ̀rọ tí a fi ìṣọ́ra gbé kalẹ̀. EVA àti PU tayọ̀ fún ìrọ̀rùn àti ìtùnú, PC àti ABS tayọ̀ nínú àwọn ohun èlò ààbò tí ó nílò agbára ìdúróṣinṣin, nígbà tí PP, PE, PA, àti TPE ń fúnni ní agbára ìṣètò, ìrọ̀rùn, àti ìtùnú ìgbámú. Nípa lílóye àwọn ànímọ́ ike kọ̀ọ̀kan àti àwọn ọ̀nà tí a lò láti ṣe wọ́n—láti ìrọ̀rùn abẹ́rẹ́, ìrọ̀rùn fífọ́, ìtújáde, ìrọ̀rùn ìfúnpọ̀, sí àwọn ìlànà kẹ́míkà PU—a lè rí i pé iṣẹ́ àwọn ohun èlò eré ìdárayá òde òní ní ipa púpọ̀ lórí àwọn ìṣẹ̀dá tuntun nínú àwọn ohun èlò àti ìṣelọ́pọ́.