Mọ awọn oogun ati awọn anfani wọn
Láàárín bí àwọn ènìyàn ṣe ń nífẹ̀ẹ́ sí oògùn àdánidá, ọ̀rọ̀ náà phytopharmaceutical ti ń pọ̀ sí i. Ọ̀pọ̀ ènìyàn ló mọ jamu, oògùn ewéko, tàbí àwọn afikún ewéko, ṣùgbọ́n wọn kò mọ àwọn ìpele ẹ̀rí àti àwọn ìlànà dídára tó wà lẹ́yìn wọn. Phytopharmaca ni ẹ̀ka oògùn àdánidá tó ga jùlọ ní Indonesia nítorí pé ó ti ṣe ìlànà sáyẹ́ǹsì tó le koko jù, nítorí náà ó yẹ fún lílò ní àwọn ètò ìtọ́jú ìlera. Àpilẹ̀kọ yìí yóò jíròrò ohun tí phytopharmaca jẹ́, bí a ṣe ń ṣe é, bí ó ṣe yàtọ̀ sí jamu àti àwọn oògùn ewéko tó wà ní ìpele (OHT), àti àwọn àǹfààní àti àpẹẹrẹ rẹ̀ nínú ìgbésí ayé ojoojúmọ́.
Kí ni Phytopharmaceutics?
Àwọn oògùn ìbílẹ̀ tí a fi àwọn èròjà àdánidá ṣe (tí ó sábà máa ń jẹ́ ewéko) tí a ti fi ẹ̀rí ààbò àti ìṣiṣẹ́ wọn hàn nípasẹ̀ àwọn ìdánwò kí wọ́n tó bẹ̀rẹ̀ sí í ṣe ìtọ́jú àti ìtọ́jú nínú ènìyàn, tí a sì ń ṣe wọ́n ní ìbámu pẹ̀lú àwọn ìlànà dídára tí ó muna. Ní Indonesia, àwọn oògùn ìbílẹ̀ wà lábẹ́ àbójútó Food and Drug Monitoring Agency (BPOM) wọ́n sì dúró fún ìpele gíga jùlọ ti ìpínsípò fún àwọn oògùn àdánidá.
Láìdàbí àwọn oògùn ewéko, tí wọ́n gbára lé ìrírí ìbílẹ̀ nìkan, oògùn ewéko nílò ẹ̀rí ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì tí ó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé. Nítorí náà, àwọn dókítà lè kọ oògùn ewéko fún wọn kí wọ́n sì lò ó ní àwọn ilé ìtọ́jú ìlera kan, ní ìbámu pẹ̀lú ọ̀nà ìtọ́jú tí ó dá lórí ẹ̀rí.
Àwọn Phytopharmaceutics nínú Ìpínsísọ̀rí Àwọn Oògùn Adayeba
Ni gbogbogbo, a pin awọn oogun adayeba ni Indonesia si awọn ipele mẹta:
1. Oògùn ewéko
Àwọn ẹ̀tọ́ láti lo oògùn ewéko dá lórí ìrírí àti lílo rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí àṣà àtijọ́. Oògùn ewéko gbọ́dọ̀ máa bá àwọn ìlànà ààbò àti dídára rẹ̀ mu, ṣùgbọ́n a kò nílò àwọn àyẹ̀wò ìṣègùn.
2. Oògùn Egbòogi Tí A Déédéé (OHT)
OHT ti ṣe àgbékalẹ̀ àwọn ohun èlò aise àti àwọn ilana ìṣelọ́pọ́ tí a mú sunwọ̀n síi, àti pé gbogbogbòò àwọn àyẹ̀wò ìṣègùn (fún àpẹẹrẹ lórí àwọn ẹranko ìdánwò) ni a ń ṣe àtìlẹ́yìn fún láti fi agbára àti ààbò ìbẹ̀rẹ̀ hàn.
3. Àwọn oògùn ìtọ́jú ara
Àwọn àyẹ̀wò ìṣègùn ènìyàn ti ṣètìlẹ́yìn fún àwọn oògùn phytopharmaceuticals, èyí sì tún mú kí àwọn ẹ̀tọ́ wọn lágbára sí i. Ní ti dídára, a ń ṣe àwọn oògùn phytopharmaceuticals nípa lílo ètò tí ó dúró ṣinṣin àti èyí tí ó wà ní ìpele, èyí tí ó ń rí i dájú pé a ń ṣàkóso ohun tí ó wà nínú èròjà náà dáadáa.
Ìyàtọ̀ yìí ṣe pàtàkì kí gbogbo ènìyàn lè mọ̀ pé "ewéko" kì í ṣe gbogbo ìgbà ló máa ń dọ́gba pẹ̀lú dídára àti ìpele ẹ̀rí. Àwọn oògùn ìṣègùn jẹ́ àṣàyàn fún àwọn tó fẹ́ lo àwọn ewéko ìṣègùn pẹ̀lú ìpìlẹ̀ ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì tó lágbára.
Kí nìdí tí a fi ka àwọn oògùn Phytopharmaceutics sí èyí tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé jù?
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdí ló wà tí a fi gbà pé àwọn oògùn phytopharmaceuticals ní ìgbàgbọ́ tó ga ju àwọn oògùn ewéko lásán lọ:
1. A ti ṣe idanwo ni ile-iwosan
Àwọn ìdánwò ìṣègùn ni a fẹ́ ṣe àyẹ̀wò ipa àti ààbò nínú ènìyàn. Àwọn ìdánwò wọ̀nyí ni a ń ṣe nípa lílo àwọn ọ̀nà ìṣàkóso, tí a ń rí i dájú pé àwọn àbájáde tó dájú pọ̀ sí i, tí a sì ń jẹ́ kí a lo àwọn àbá. Nítorí náà, kì í ṣe àṣà nìkan ni a “gbẹ́kẹ̀lé” àwọn oògùn phytopharmaceuticals, ṣùgbọ́n a fi ìwádìí hàn wọ́n.
2. Didara awọn ohun elo aise jẹ idaniloju diẹ sii
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan ló máa ń nípa lórí àwọn ewéko ìṣègùn: oríṣiríṣi, ilẹ̀, ojú ọjọ́, ọ̀nà ìkórè, àti ọ̀nà ìtọ́jú. Àwọn oògùn ìṣègùn nílò ìlànà tó le koko jù láti rí i dájú pé àwọn ohun èlò ìṣẹ̀dá náà dára déédé, bíi rírí i dájú pé àwọn èròjà kan wà láàrín àwọn ìwọ̀n pàtó kan.
3. Ilana iṣelọpọ naa tẹle awọn iṣedede
Iṣẹ́ àgbékalẹ̀ oògùn ni ó ṣe pàtàkì jùlọ fún àwọn iṣẹ́ ìṣelọ́pọ́ tó dára. Ète rẹ̀ ni láti yẹra fún ìbàjẹ́, láti pa ìmọ́tótó mọ́, láti rí i dájú pé a lo ìwọ̀n tó yẹ, àti láti rí i dájú pé ọjà náà wà ní ààbò títí di ọjọ́ tí yóò fi parí.
4. Ìwífún tó ṣe kedere fún àwọn oníbàárà
Àwọn ọjà Phytopharmaceutical sábà máa ń ní ìwífún tó péye: àwọn àmì, ìwọ̀n, ìtọ́ni fún lílò, àwọn ìkìlọ̀, àti àwọn àbájáde tó lè ṣẹlẹ̀. Èyí máa ń ran àwọn olùlò lọ́wọ́ láti lo ọjà náà lọ́nà tó bófin mu.
Ilana Idagbasoke Phytopharmaceutical Kukuru
Ìrìn àjò láti ewéko ìṣègùn sí dídi oògùn phytopharmaceutical kì í ṣe èyí tí ó yára. Ní gbogbogbòò, àwọn ìpele náà ni:
1. Yíyan ewéko àti ẹ̀rí àkọ́kọ́
Ó sábà máa ń bẹ̀rẹ̀ láti inú ìwádìí ìṣègùn (lílo àtijọ́) tàbí àwọn àwárí yàrá ìwádìí tí ó ń fi hàn pé àwọn èròjà tí ń ṣiṣẹ́ pọ̀ àti àwọn àǹfààní tí ó ṣeé ṣe.
2. Ìwọ̀n ìṣàyẹ̀wò
Lẹ́yìn náà, a máa ṣe àtúnṣe àwọn ewéko náà sí àwọn ohun tí a yọ jáde nípa lílo ọ̀nà yìí. A ṣe àgbékalẹ̀ ìyọkúrò náà láti rí i dájú pé àwọn ìpele àpapọ̀ àmì náà dúró ṣinṣin.
3. Àwọn ìdánwò ṣáájú ìṣègùn
A ṣe é láti rí ìpalára (ààbò) àti agbára tó ṣeé ṣe nínú àwọn àwòṣe kan.
4. Àwọn ìdánwò ìṣègùn lórí ènìyàn
Àwọn ìwádìí ènìyàn ni a ṣe láti ṣe àyẹ̀wò bí ó ṣe munadoko tó àti ààbò. Àwọn ìdánwò ìṣègùn lè ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìpele pẹ̀lú iye àwọn olùkópa tó yàtọ̀ síra.
5. Iforukọsilẹ ati abojuto
Nígbà tí a bá ti mú àwọn ohun tí a béèrè fún ṣẹ, a lè forúkọ sílẹ̀ ọjà náà kí a sì pín in káàkiri. Ìṣàyẹ̀wò ń tẹ̀síwájú nípasẹ̀ ìṣàyẹ̀wò dídára àti ìròyìn àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ búburú.
Àwọn ìpele wọ̀nyí mú kí àwọn oògùn phytopharmaceuticals máa ń gbowó ju àwọn oògùn ewéko lọ, ṣùgbọ́n wọ́n tún ń pèsè ìníyelórí afikún ní ìrísí ìdánilójú dídára àti ìpìlẹ̀ ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì.
Àwọn Àǹfààní Àwọn Oògùn Oògùn fún Àwùjọ
Àwọn oògùn phytopharmaceuticals kìí ṣe “àwọn ohun mìíràn” sí oògùn òde òní nìkan, ṣùgbọ́n wọ́n lè jẹ́ àfikún àǹfààní sí ètò ìlera. Àwọn àǹfààní pàtàkì ti oògùn phytopharmaceuticals nìyí:
1. Pese awọn aṣayan itọju adayeba ti a le wiwọn diẹ sii
Fún àwọn ènìyàn tí wọ́n fẹ́ràn àwọn èròjà àdánidá, àwọn oògùn phytopharmaceuticals ní àwọn àṣàyàn tí ó ní ìwọ̀n tí ó ṣe kedere, tí ó jẹ́ ìwọ̀n tí ó pọ̀ sí i, tí ó sì ní ẹ̀rí ìṣègùn.
2. Ṣíṣe àtìlẹ́yìn fún àwọn iṣẹ́ ìlera àpapọ̀
Ní àwọn ipò kan, a lè lo àwọn oògùn àdánidá gẹ́gẹ́ bí ìtọ́jú àfikún. Wíwà àwọn oògùn phytopharmaceuticals ń ran àwọn ìtọ́jú ìbílẹ̀ àti ti òde òní lọ́wọ́ láti so wọ́n pọ̀ mọ́ ọ̀nà ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì.
3. Gba ominira ni awọn ohun elo aise fun awọn oogun niyanju
Indonesia ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ewéko ìṣègùn. Ṣíṣe àgbékalẹ̀ oògùn phytopharmaceuticals lè dín ìgbẹ́kẹ̀lé àwọn ohun èlò aise tí a kó wọlé kù, ó lè mú kí ilé iṣẹ́ oògùn orílẹ̀-èdè náà lágbára sí i, ó sì lè ṣí àǹfààní ìwádìí sílẹ̀.
4. Mu aabo lilo ewéko pọ si
Ọ̀kan lára àwọn ìṣòro tó wà pẹ̀lú oògùn ewéko ni ewu lílo oògùn jù, ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú oògùn, tàbí àwọn ọjà tó ní àwọn èròjà tí kò ṣe kedere. Pẹ̀lú àwọn ìlànà tó le koko àti àbójútó tó lágbára, oògùn phytopharmaceuticals ń dín ewu wọ̀nyí kù (bó tilẹ̀ jẹ́ pé a gbọ́dọ̀ máa lò wọ́n gẹ́gẹ́ bí ìlànà).
Àwọn àpẹẹrẹ ti Àwọn Agbègbè Lílo Oògùn
A le lo oogun phytopharmaceuticals lati tọju ọpọlọpọ awọn aisan, paapaa awọn ti o ni ibatan si itọju ilera ati awọn ipo kan pato. Diẹ ninu awọn agbegbe ti a maa n dojukọ nigbagbogbo fun idagbasoke ni:
- Ifarada ati imularada
A ń ṣe àyẹ̀wò ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn èso ewéko láti ṣe àtìlẹ́yìn fún àjẹ́sára, ìfaradà, tàbí ìlera kíákíá.
– Awọn ẹdun ounjẹ
Diẹ ninu awọn eweko ni agbara lati ṣe iranlọwọ lati dinku awọn arun. àwọn ìṣòro oúnjẹ díẹ̀, bí ìwúwo tàbí àìbalẹ̀ ọkàn.
- Iṣelọpọ ati ilera gbogbogbo
Àwọn ìwádìí kan wà lórí àwọn ewéko tó ní í ṣe pẹ̀lú ìṣiṣẹ́ suga nínú ẹ̀jẹ̀, cholesterol, tàbí ìtìlẹ́yìn iṣẹ́ ẹ̀dọ̀, dájúdájú pẹ̀lú àwọn àmì àti ààlà kan.
Àkíyèsí pàtàkì: irú àti àmì àwọn oògùn phytopharmaceuticals yàtọ̀ síra, nítorí náà àwọn olùlò gbọ́dọ̀ ka àmì náà kí wọ́n sì tẹ̀lé ìmọ̀ràn àwọn onímọ̀ nípa ìlera.
Bawo ni a ṣe le lo awọn oogun Phytopharmaceutics lailewu
Bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n ti dán àwọn oògùn phytopharmaceuticals wò dáadáa, “àdánidá” kì í ṣe gbogbo ìgbà ló túmọ̀ sí pé kò ní ewu. Fún lílò tó dára àti tó múná dóko, gbé àwọn nǹkan wọ̀nyí yẹ̀ wò:
1. Rí i dájú pé ọjà náà ti forúkọ sílẹ̀ pẹ̀lú BPOM.
Ṣàyẹ̀wò nọ́mbà ìforúkọsílẹ̀ kí o sì rí i dájú pé ẹ̀ka ọjà náà ṣe kedere.
2. Tẹ̀lé ìwọ̀n àti ìlànà fún lílò
Má ṣe lo ìwọ̀n ìlọ́po méjì láì gba ìmọ̀ràn. Àbájáde tí a fẹ́ kò sábà máa ń hàn ní kíákíá pẹ̀lú ìwọ̀n tí ó ga jù.
3. Mọ̀ nípa ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú àwọn oògùn mìíràn
Tí o bá ń lo àwọn oògùn tí dókítà kọ sílẹ̀ déédéé (fún àpẹẹrẹ, àwọn oògùn tí ń dín ẹ̀jẹ̀ kù, oògùn ọkàn, oògùn àtọ̀gbẹ, tàbí oògùn ẹ̀jẹ̀ ríru), kan sí dókítà rẹ kí o tó fi àwọn oògùn phytopharmaceuticals kún un.
4. San ifojusi si awọn ipo pataki
Àwọn obìnrin tó lóyún, àwọn obìnrin tó ń fún ọmọ ní ọmú, àwọn ọmọdé àti àwọn tó ní àrùn onígbà díẹ̀ gbọ́dọ̀ kọ́kọ́ lọ sí ọ̀dọ̀ wọn.
5. Máa ṣọ́ ìṣesí ara rẹ
Tí àwọn ẹ̀dùn-ọkàn bí àléjì, ríru líle, ìfọ́jú, tàbí àwọn àmì àrùn tí kò wọ́pọ̀ bá ṣẹlẹ̀, dáwọ́ lílo rẹ̀ dúró kí o sì wá ìrànlọ́wọ́ ìṣègùn.
Penutup
Àwọn oògùn ìbílẹ̀ ni ọ̀nà ìtọ́jú àdánidá tó ti gbajúmọ̀ jùlọ, tí àwọn àyẹ̀wò ìṣègùn, àwọn ìlànà dídára, àti àbójútó tó lágbára ń ṣètìlẹ́yìn fún. Wíwà wọn so ọrọ̀ ìmọ̀ ìbílẹ̀ pọ̀ mọ́ àìní àwọn ètò ìtọ́jú ìlera òde òní tí ó nílò ẹ̀rí ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì. Tí a bá lò ó dáadáa, oògùn ìbílẹ̀ lè pèsè àwọn àǹfààní gidi gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà ìtọ́jú tó ṣeé wọ̀n, tó ní ààbò, tó sì ṣeé gbẹ́kẹ̀lé.
Tí o bá nífẹ̀ẹ́ sí lílo oògùn phytopharmaceuticals, yan àwọn ọjà tí a forúkọ sílẹ̀ ní ìjọ́ba, lò wọ́n gẹ́gẹ́ bí ìlànà, kí o sì bá onímọ̀ nípa ìlera sọ̀rọ̀, pàápàá jùlọ tí o bá ní àwọn àìsàn kan tàbí tí o ń lo àwọn oògùn mìíràn. Ní ọ̀nà yìí, o lè jèrè àwọn èròjà àdánidá láìsí pé o ba ààbò àti ìṣiṣẹ́ rẹ̀ jẹ́.