Mokhoa oa ho Itšireletsa oa 'Mele Khahlanong le Tšoaetso
Letsatsi le letsatsi, 'mele ea rona e pepesetsoa mafu a fapaneng a lekang ho hlasela le ho hlasela. Mafu ana a ka kenyelletsa livaerase, libaktheria, li-fungus le likokoana-hloko, tseo kaofela li ka bakang maloetse le tšoaetso. Leha ho le joalo, 'mele oa motho o na le sistimi e rarahaneng le e rarahaneng ea tšireletso ho loantša litlhaselo tsena. Ka tlase ke tlhaloso e qaqileng ea hore na mekhoa ea tšireletso ea 'mele e sebetsa joang ho re sireletsa tšoaetsong.
1. Tšireletso ea 'Mele le ea Lik'hemik'hale
a. Letlalo le Meno a Matšoafo
Lera la rona le ka ntle la letlalo, epidermis, ke lona la bohlokoa ka ho fetisisa la tšireletso ea rona. Le na le lera la keratin le matla, le sa keneleng metsi le sebetsang e le tšitiso ea mechini khahlanong le ho kena ha likokoana-hloko. Ho feta moo, letlalo le hlahisa oli le mofufutso, tse nang le lintho tse bolaeang likokoana-hloko tse ka bolaeang likokoana-hloko holim'a letlalo.
Hase letlalo feela, empa le matheba a mucous a koahelang tsela ea ho hema, ea tšilo ea lijo le ea urogenital le 'ona a phetha karolo ea bohlokoa. Matheba ana a mucous a koahetsoe ke matheba a tšoasang likokoana-hloko, tse ka ntšoang ka ho khohlela, ho thimola, kapa ho ntša lintho tse ling tse tsoang.
b. Dintho tse ntshang le dienzyme
Maemo a lik'hemik'hale likarolong tse fapaneng tsa 'mele le ona a tšehetsa ho felisoa ha likokoana-hloko. Mohlala, enzyme lysozyme e fumanoang meokhong, matheng le mamina e ka senya mabota a lisele tsa baktheria. Ho feta moo, pH e tlase ea asiti ea mpa ka mpeng e senya boholo ba likokoana-hloko tse mennoang ka lijo le lino.
2. Tšireletso e sa Ikhethang (Tšireletso ea Ka tlhaho)
Tšireletso e sa tobang, kapa tšireletso ea tlhaho, ke karabelo e potlakileng ea 'mele tšoaetsong 'me ha e itšetlehe ka pathogen e itseng. Tse latelang ke likarolo tse ka sehloohong tsa tšireletso ea tlhaho:
a. Lisele tse Tšoeu tsa Mali
Lisele tse tšoeu tsa mali, kapa li-leukocyte, li bapala karolo e mafolofolo ho loantšeng likokoana-hloko. Mefuta e meng ea lisele tse tšoeu tsa mali tsamaisong ea 'mele ea ho itšireletsa mafung ea tlhaho e kenyelletsa li-neutrophils, li-eosinophils, li-basophils le li-macrophages.
– Neutrofil : Sel ini dapat melakukan fagositosis, yaitu proses ‘memakan’ patogen. Neutrofil akan mengejar patogen, mengelilinginya, dan kemudian mengeliminasi mereka dengan enzim pencernaan.
– Makrofag : Makrofag berada di berbagai jaringan tubuh dan juga melakukan fagositosis terhadap patogen serta sel-sel tubuh yang sudah mati.
b. Sistimi ea Tlatsetso
Sistem komplement terdiri dari sejumlah protein dalam darah yang bekerja sama untuk menyerang permukaan patogen. Protein-protein ini dapat menandai patogen untuk penghancuran, merangsang sel imun lainnya, atau membentuk pori yang menembus lera la sele patogen sehingga menyebabkan lisis.
c. Karabelo ea ho ruruha
Ha dinama tsa mmele di lemetse kapa di hlaselwa ke dikokwana-hloko, di ntsha matshwao a dikhemikhale a kang histamine le di-cytokine, tse etsang hore methapo ya madi e atolohe mme e eketse phallo ya madi sebakeng seo. Sena se baka matshwao a ho ruruha a kang bofubedu, mocheso, ho ruruha le bohloko. Ho ruruha ho thusa ho bokella disele tse ngata tsa mmele tse sirelletsang mafu sebakeng seo ho tshwaeditsweng ho sona mme ho thusa ho fedisa dikokwana-hloko.
3. Tšireletso e Ikhethang (Sesole sa 'Mele se Ikamahanyang le Maemo)
Tšireletso e ikamahanyang le maemo kapa e itseng ke mokhoa oa tšireletso o hlahang ha motho a pepesehetse kokoana-hloko e itseng. Tšireletso ena e lieha ho hola empa e fana ka tšireletso e matla le e tšoarellang nako e telele.
a. Li-lymphocyte
Mefuta e meholo ea lisele tsamaisong ena ke li-lymphocyte, tse nang le mefuta e 'meli e meholo: lisele tsa B le lisele tsa T.
– Sel B : Sel B bertanggung jawab untuk memproduksi antibodi. Antibodi adalah molekul protein yang dapat mengenali dan mengikat spesifik pada antigen, yaitu molekul tertentu dari patogen. Setelah antibodi berikatan dengan antigen, mereka dapat menonaktifkan patogen atau menandainya untuk dihancurkan oleh sel imun lain.
– Sel T : Ada beberapa tipe sel T, termasuk Sel T Pembantu (T-helper) dan Sel T Sitotoksik. Sel T Pembantu mendukung respons imun dengan merangsang aktivasi Sel B dan Sel T lainnya, sementara Sel T Sitotoksik dapat membunuh sel tubuh yang terinfeksi.
b. Khopolo ea 'mele ea ho itšireletsa mafung
E 'ngoe ea melemo ea bohlokoa ea tšireletso ea 'mele e ikamahanyang le maemo ke bokhoni ba eona ba ho "hopola" likokoana-hloko. Kamora ho pepesehela kokoana-hloko qalong, lisele tse ling tsa B le T li fetoha lisele tsa memori tse phelang nako e telele. Haeba 'mele o pepesehela kokoana-hloko e tšoanang nakong e tlang, lisele tsena tsa memori li ka arabela kapele le ka katleho, li fana ka tšireletso e sebetsang haholoanyane khahlanong le tšoaetso.
4. Karolo ea Microbiota
Habohlokoa ka ho tšoanang, microbiota, mefuta e fapaneng ea likokoana-hloko tse phelang ka hare le ka ntle ho 'mele ea rona, le eona e bapala karolo ts'ireletsong ea 'mele. Microbiota ena e thusa ho boloka botsitso ba tikoloho e nyenyane le ho thibela ho koloneloa ke likokoana-hloko tse kotsi. Likokoana-hloko tsena tse molemo li qothisana lehlokoa le likokoana-hloko bakeng sa sebaka le limatlafatsi 'me li ka hlahisa metsoako e bolaeang likokoana-hloko e thibelang kholo ea tsona.
5. Mabaka a Amang Tšireletso ea 'Mele
Katleho ea sesole sa 'mele e ka angoa ke mabaka a fapaneng, ho kenyeletsoa lilemo, phepo e nepahetseng, liphatsa tsa lefutso, khatello ea maikutlo le boteng ba mafu a sa foleng. Mohlala, batho ba sa fepehang hantle ba ka 'na ba ba le sesole sa 'mele se fokolang ka lebaka la khaello ea livithamine le liminerale tse hlokahalang bakeng sa ts'ebetso e ntle ea 'mele ea ho itšireletsa mafung. Ka ho tšoanang, khatello ea maikutlo e sa foleng e ka hatella karabelo ea 'mele ea ho itšireletsa mafung ka ho lokolloa ha hormone ea cortisol.
Qetello
Mokhoa oa ho itšireletsa oa 'mele khahlanong le tšoaetso ke ts'ebetso e rarahaneng le e hlophisitsoeng e kenyeletsang mekhahlelo le likarolo tse ngata. Ho tloha litšitisong tsa 'mele le tsa lik'hemik'hale, sistimi e tlatsanang, le lisele tse tšoeu tsa mali tse sirelelitsoeng ka tlhaho, ho ea likarabelong tse itseng tse ikamahanyang le maemo ke li-lymphocyte le mohopolo oa sesole sa 'mele, kaofela li sebetsa ka kopanelo ho re boloka re phetse hantle. Ho utloisisa mekhoa ena ha ho fane feela ka temohisiso ea hore na 'mele o itšireletsa joang empa hape le kamoo re ka tšehetsang le ho matlafatsa sesole sa 'mele ka mokhoa o phetseng hantle oa bophelo le lijo tse nang le phepo.