Basa reMasango mukuchengetedza Hunhu hweMhepo Mumaguta
Hunhu hwemhepo mumaguta inyaya huru yezvakatipoteredza pasi rose. Kuwedzera kwevanhu, huwandu hwakawanda hwemotokari dzinofamba nemotokari, uye mabasa emaindasitiri ndezvimwe zvezvinhu zvinokonzera kusvibiswa kwemhepo. Sekureva kwedata kubva kuWorld Health Organization (WHO), vanhu vanopfuura 90% vepasi rose vanogara munzvimbo dzisina hunhu hwemhepo dzinoenderana nemirairo yeWHO. Kusvibiswa kwemhepo mumaguta kune mhedzisiro yakaipa pahutano hwevanhu , kusanganisira kuwedzera njodzi yezvirwere zvekufema nemwoyo, uye kunyange kufa nguva isati yakwana. Imwe mhinduro huru yedambudziko iri ibasa remasango mukuchengetedza hunhu hwemhepo mumaguta.
Masango emumaguta nemabasa awo
Sango remumaguta inzvimbo yakasvibira yakadyarwa miti nezvimwe zvinomera mukati meguta. Kupfuura kungova paki chete, sango remumaguta rine basa rakaoma zvikuru. Panyaya dzezvakatipoteredza, masango emumaguta anoshanda seanotora kabhoni dhayokisaidhi (CO2) uye anogadzira okisijeni (O2). Kuburikidza nemaitiro efotositiki, miti iri mumasango emumaguta inotora CO2 kubva mumhepo uye, panguva imwe chete, inoburitsa O2. Uyezve, masango emumaguta anogona kutora tsvina inokuvadza yakadai senitrogen dhayokisaidhi (NO2), sulfur dhayokisaidhi (SO2), nezvimwe zvinhu zvinogona kukonzera matambudziko ekufema.
Kuderedza Kusvibiswa Kwemhepo
Mhepo inosvibisa yakaita seNO2 neSO2 inowanzobva mumhepo inoburitsa mweya mumotokari uye mumaindasitiri. Miti ine simba rekupinza magasi aya kuburikidza nemashizha ayo nemakwati, nokudaro ichideredza kuwanda kwawo mumhepo. Semuenzaniso, mimwe miti yakaita sepaini neoki ine mashizha makuru uye ine simba guru rekupinza tsvina iyi. Uyezve, maererano netsvakurudzo yakaitwa neUnited States Department of Agriculture (USDA), masango emumaguta muLos Angeles akaratidzwa kuti anopinza matani angangoita mamiriyoni 2,42 emhepo inosvibisa gore rega rega, zvakaenzana nerubatsiro rwehupfumi rweinenge US$64 miriyoni.
Kusefa kwezvikamu
Pamusoro pemagasi anokuvadza, mhepo yemumaguta yakazarawo nezvidimbu zvidiki (PM10 naPM2.5), izvo zvinokuvadza hutano hwevanhu. Zvidimbu izvi zvinowanzobva muguruva remumugwagwa, kuvaka, uye kupiswa kwemafuta efossil. Masango emumaguta anoshanda semafirita ezvisikwa ezvidimbu izvi. Mashizha emiti anogona kubata zvidimbu zvidiki, zvichidzivirira kuti zvisarambe zviri mumhepo. Ongororo yakaitwa muUK yakaratidza kuti miti muLondon yakakwanisa kuderedza huwandu hwePM10 ne7-9% munzvimbo dzakazadzwa nemiti mikuru.
Kutonhodza kwemhepo
Imwe yemigumisiro yekukura kwemaguta kubuda kwechiitiko che'Urban Heat Island' (UHI), uko tembiricha munzvimbo dzemaguta dzinowanzova dzakakwira kupfuura munzvimbo dzekumaruwa dzakapoteredza. Tembiricha idzi dzakakwirira dzinogona kukanganisa kunaka kwemhepo nekukurumidzisa maitiro emakemikari anoumba ozone ine njodzi, inosvibisa. Masango emumaguta ane simba rekuderedza tembiricha yemhepo kuburikidza nekufemera—nzira iyo miti inoburitsa utsi hwemvura kubva mumashizha ayo, nokudaro ichideredza tembiricha yemhepo yakapoteredza. Kudzikira kwetembiricha uku hakungoiti kuti mhepo itonhore chete asiwo kunoderedza kuwanda kwe ozone ine tropospheric.
Mabhenefiti Ehutano Emasango Emumaguta
Ongororo dzakawanda dzakaratidza kuti masango emumaguta ane zvakanakira zvakananga uye zvisina kunanga pahutano hwevanhu. Pamusoro pekuderedza njodzi yezvirwere zvekufema nekuda kwemhepo yakachena, miti inogonawo kuderedza kushushikana uye kuvandudza hutano hwepfungwa. Kuwana nzvimbo dzakasvibira kunowanzobatanidzwa nekudzikira kweropa, kudzikira kwecortisol, uye kuvandudzwa kwepfungwa. Nokudaro, masango emumaguta haangobatsiri chete nharaunda asiwo hutano hweveruzhinji.
Kuitwa uye Kutarisirwa kweMasango eMaguta
Kuti masango emumaguta awedzere kunaka, kuronga nekutarisira kwakakodzera zvinodiwa. Zvinhu zvakawanda zvinofanira kufungwa nezvazvo, zvinosanganisira:
1. Kusarudzwa kweMiti: Kusarudza mhando yemiti yakakodzera kwakakosha pakuona kuti masango emumaguta anoshanda zvakanaka mukupinza tsvina uye kuderedza tembiricha yemhepo. Miti ine mashizha akakora, akadai semiouki, maples, uye mapaini, inowanzo shanda zvakanyanya pakusefa mhepo kupfuura miti midiki.
2. Nzvimbo yekudyara: Nzvimbo yekudyara chinhu chakakoshawo. Masango emumaguta anofanira kunge ari munzvimbo dzine kusvibiswa kwakanyanya, senge pedyo nemigwagwa mikuru, nzvimbo dzemaindasitiri, kana nzvimbo dzekutengeserana dzakakura.
3. Kutarisira Nekuchengetedza: Kuchengetedza nekuchengetedza nguva dzose kwakakosha kuti masango emumaguta arambe achigara kwenguva refu. Izvi zvinosanganisira kudiridza, kuchekerera miti, uye kutsiva miti kana zvichidikanwa.
Basa reNzanga neHurumende
Kutora chikamu munharaunda uye rutsigiro rwehurumende ndizvo zvakakosha pakubudirira kwekushandiswa nekutarisira masango emumaguta. Kudzidzisa veruzhinji nezvekukosha kwemasango emumaguta kunogona kuwedzera ruzivo nekutora chikamu muzvirongwa zvekudzoreredza masango. Panguva iyi, hurumende inofanirwa kupa mazano anotsigira, akadai semitemo yenzvimbo, zvinokurudzira hupfumi hwekudzoreredza masango, uye bhajeti yakakwana.
Mune dzimwe nyika, hurumende dzemuno dziri kushanda pamwe chete nemasangano akasiyana-siyana nenharaunda kuti vadyare nekuchengetedza masango emumaguta. Zvirongwa zvakadaro hazvingotarisiri kudyara miti mitsva chete asiwo kuchengetedza nekugadzirisa masango aripo.
Mienzaniso chaiyo yekubudirira kwezvirongwa izvi inowanikwa mumaguta akaita seSingapore neNew York. Singapore, inozivikanwa se "Garden City," yakabudirira kubatanidza nzvimbo dzakasvibira nemasango emaguta mukuronga kwayo maguta, ichivandudza kwete chete mhando yemhepo asiwo mhando yehupenyu hwevagari vayo. MuNew York, chirongwa che "MillionTreesNYC" chakabudirira kudyara miti inopfuura miriyoni imwe muguta rose, zvichivandudza zvakanyanya mhando yemhepo.
Penutup
Masango emumaguta haasi ekushongedza chete zvinoyevedza, asiwo anoita basa guru mukurwisa kusvibiswa kwemhepo, kuderedza tembiricha, uye kuvandudza hutano hwevanhu . Nenzira chaiyo yekuronga, kudyara, uye kugadzirisa, masango emumaguta anogona kuva mhinduro inoshanda kumatambudziko akasiyana-siyana ezvakatipoteredza nehutano anotarisana nemaguta makuru. Nokudaro, kushanda pamwe chete pakati pehurumende, veruzhinji, neveruzhinji kunodiwa kuti vatsigire pamwe chete kukura kwemasango emumaguta kuti pave neramangwana rine hutano uye rinogara kwenguva refu.
