Kuongororwa kweMaakaundi eForensic uye Kuongorora Kwekuferefeta: Kuburitsa Chokwadi Chezvemari
Mumamiriro ezvinhu emari akaomarara nhasi, uko nyaya dzemakambani nedzekubiridzira dzichionekwa dzichiitika nguva nenguva dzinotyisa, kuongorora maakaundi emapurisa nekuongorora maakaundi kwave zvishandiso zvakakosha mukuchengetedza mutemo, mabhizinesi, nemasangano anotonga. Masangano aya akakosha anovhara musiyano uripo pakati pekuverenga maakaundi, kuongorora maakaundi, nehunyanzvi hwekuferefeta, zvichibatsira kuwana kusawirirana kwemari, mabasa ekubiridzira, uye kupa humbowo hwakakosha hwekutongwa kwematare.
Chii chinonzi Forensic Accounting?
Forensic accounting ibazi rakasiyana re accounting rinotarisa pakuongorora, kududzira, uye kupfupikisa nyaya dzakaoma dzemari nedzebhizinesi. Forensic accountants chikamu chema accountant, chikamu chemuongorori, uye chikamu chemagweta. Vane basa rekutevera nekuongorora data remari kuti vaone kusarongeka, kushandiswa zvisirizvo, uye mamwe marudzi ekusashanda zvakanaka kwemari.
Basa remuongorori wezvemhosva harisi kungonyora nhamba chete. Vanowanzo fanirwa kugadzirazve zvinyorwa zvemari zvingave zvakaparadzwa kana kukanganiswa. Zvavakawana zvinogona kushandiswa mumatare seuchapupu hwenyanzvi munyaya dzezvemhosva nedzemhosva. Ingava kubiridzira, kutsvaira mari, kunzvenga mitero, kana kubiridzira zvibatiso, maakaunzi ezvemhosva anoshanda kuti awane chokwadi chezvemari.
Chii chinonzi Investigative Auditing?
Kuongorora kwekutsvaga, dzimwe nguva kunoshandiswa zvakafanana nekuongorora kwemari, kunosanganisira kuongorora zvakadzama zvinyorwa zvemari kuti zvionekwe hutsotsi, huori, kana zvimwe zviitiko zvisiri pamutemo. Kunyange zvazvo kuongorora kwemari kwekutsvaga kwemari kuchiwanzosanganisira ongororo yakakura yemari uye rutsigiro rwematare, kuongorora kwekutsvaga kwemari kunonyanya kutarisa pane chikamu chekuongorora chekuwana zviitiko zvemari zvinofungirwa.
Vaongorori vemaakaunzi vanoshandisa nzira dzakasiyana-siyana dzekuongorora magwaro, kubvunzurudza zvapupu, uye kuunganidza humbowo. Vane hunyanzvi hwakakura mukuona zviratidzo zvekusashanda zvakanaka mumagwaro emari, kutevera nzira dzemari dzisiri pamutemo, uye kunzwisisa kutengeserana kwemari kwakaoma. Kufanana nevaongorori vemaakaunzi vezvemhosva, vaongorori vemaakaunzi vezvemhosva vanowanzo shanda pamwe chete nemapurisa, vachipa humbowo hwakakosha hunodiwa pakupomerwa mhosva.
Kukosha kweForensic Accounting neInvestigative Auditing
1. Kuona nekudzivirira hutsotsi:
Kubiridzira mune zvemari kunogona kuva nemigumisiro yakaipa kumabhizinesi nehupfumi. Vaongorori vezvekuferefeta vane basa guru mukuona kubiridzira kusati kwawedzera. Hunyanzvi hwavo hunobatsira masangano kuita kudzora kwemukati kwakasimba uye matanho ekudzivirira kubiridzira, kuchengetedza midziyo uye kuchengetedza kuvimbika kwemari.
2. Rutsigiro rweKutonga Nyaya:
Mumakakatanwa emutemo, humbowo hwemari hwakarurama hunokosha. Vanyori vemaakaunzi vezvemhosva vanopa rutsigiro rwakakosha mumatare edzimhosva, vachipa humbowo hwenyanzvi hunogona kuumba kana kuputsa nyaya. Kugona kwavo kupa ruzivo rwemari rwakaoma nenzira yakajeka uye yakapfupika kunobatsira vatongi nemagweta kunzwisisa kuoma kwemari kunobatanidzwa.
3. Kutevedzera Mutemo:
Hurumende nemasangano anotonga nyaya dzezvemhosva vanovimba nevanoona nezvemaakaunzi kuti vasimbise kutevedzera mitemo yezvemari. Nekuferefeta kwakazara, nyanzvi dzezvemhosva dzinoona kuti masangano anotevedzera mitemo yepamutemo uye anoburitsa ruzivo rwemari rwakarurama.
4. Kutungamirirwa Kwemakambani:
Kutonga kwakanaka kwemakambani kunoda kujeka uye kuzvidavirira. Kuongororwa kwemari yekuongorora makambani nekuongorora maakaundi kunosimbisa hurongwa hwekutonga kwemakambani nekuona nzvimbo dzisina kusimba uye kukurudzira kuvandudzwa kwemasisitimu ekudzora mukati.
Unyanzvi Hukuru uye Matekiniki muForensic Accounting uye Investigative Auditing
1. Unyanzvi hwekuongorora:
Vaongorori vezvekuferefeta (forensic accountants) nevaongorori vekuongorora (investigative auditors) vanofanira kunge vaine hunyanzvi hwakanyanya hwekuongorora. Vanofanira kuongorora huwandu hwakawanda hweruzivo rwemari, kuona maitiro, uye kuwana mhedziso dzakarurama kubva paruzivo rusingawanzo kukwana kana kuti runotsausa.
2. Kunyatsoteerera Zvidimbu:
Kuona hutsotsi hwemari kunowanzoenderana nekuona kusawirirana kudiki kana zvimwe zvinhu zvisina kujairika. Kunyatsotarisa zvakadzama kwakakosha pakutsvaga zvinhu zvakavanzika, zvikwereti zvisina kuziviswa, kana kutengeserana kusina mvumo.
3. Kunzwisisa Maitiro Emutemo:
Vaongorori vezvemhosva vanoda kunzwisisa kwakadzama kwemitemo yakakodzera, kusanganisira mitemo yemari, mutemo wemakambani, uye mutemo wezvemhosva. Ruzivo urwu runovabvumira kuona kuti zvavakawana zvinotenderwa mudare uye zvinosangana nezvinodiwa zveuchapupu zvinodikanwa pakutongwa kwematare.
4. Unyanzvi hwekubvunzurudza:
Vaongorori vekuongorora vanowanzoita hurukuro nevanhu vane chekuita nekutengeserana kwemari. Unyanzvi hwekubvunzurudza hunobudirira hunovabatsira kuunganidza ruzivo rwakakosha, kuongorora kuvimbika, uye kubatanidza ruzivo rwemabasa ekubiridzira.
5. Hunyanzvi hweTekinoroji:
Munguva yedhijitari, hutsotsi hwemari hunowanzo sanganisira matekiniki epamusoro-soro uye mapuratifomu edhijitari. Vaongorori vezvekuferefeta uye vaongorori vekuongorora vanofanirwa kuve nehunyanzvi mukushandisa software yekuongorora, maturusi ekuongorora data, uye matanho ekuchengetedza cyber kuti vatevere tsoka dzedhijitari uye kuwana humbowo hwemagetsi.
Zvidzidzo zveNyaya muForensic Accounting uye Investigative Auditing
1. Njodzi yeEnron:
Imwe yenyaya dzekubiridzira dzemakambani dzakakurumbira, nyaya yeEnron scandal, yakaratidza basa rakakosha re forensic accounting. Vakuru veEnron vakanyengedza magwaro emari kuti vavanze zvikwereti uye vawedzere purofiti. Ma forensic accountants vakaita basa guru mukuburitsa pachena dandemutande rakaoma remakambani asina kubhadharwa uye maitiro ekubiridzira e accounting zvakaita kuti pave nekubhuroka kukuru munhoroondo yeUS.
2. Chirongwa chePonzi chaBernie Madoff:
Chirongwa chaBernie Madoff chePonzi, icho chakabiridzira vanoisa mari mabhiriyoni emadhora, chakafumurwa kuburikidza ne forensic accounting. Nyanzvi dze forensic dzakaongorora zvinyorwa zvekudyara mari, dzikafumura kutengeserana kwenhema, uye dzakapa humbowo hwaidiwa kuti Madoff aendeswe kumatare edzimhosva.
3. Njodzi yeKuburitsa Hutsi muVolkswagen:
Nyaya yekuburitswa kwemhepo yeVolkswagen yaisanganisira kushandiswa kwesoftware kubiridzira bvunzo dzemhepo inoburitsa mweya, zvichikonzera kukuvara kukuru kwemari uye mukurumbira. Vaongorori vezvekuferefeta vakabatsira mukunyora tsika dzekunyengera, kutsvaga mari inoshandiswa pakunzvenga mitemo, uye kubatsira mumatare edzimhosva.
mhedziso
Kuongororwa kwemari nekuongorora kwekutsvaga mari kunoshanda sevarindi vakakosha vekuvimbika kwemari munyika iri kuramba ichioma uye yakabatana. Basa ravo rakangwarira haringoburitse pachena hutsotsi nemaitiro asina kunaka chete asiwo rinosimbisa masisitimu emari, rinovandudza hutungamiriri hwemakambani, uye rinochengetedza misimboti yekujeka uye yekuzvidavirira. Sezvo vanyengeri vemari vachiri kuramba vachigadzira zvirongwa zvitsva, hunyanzvi nekuzvipira kwevaongorori vemaakaunti vekutsvaga mari nevaongorori vekutsvaga mari zvichiri kukosha mukurwisa mhosva dzemari.