Ituaiga o Uaea i Fesootaiga Fesootaiga
I le lalolagi o fesoʻotaʻiga, e taua tele le sao o uaea o se auala e fesoʻotaʻi ai masini—mai laina telefoni ma fesoʻotaʻiga initaneti i faiga leitio ma nofoaga autu o faʻamaumauga. E ui i le aga masani a tekinolosi i fesoʻotaʻiga uaealesi, ae o uaea o loʻo avea pea ma ivitū o fesoʻotaʻiga ona o lo latou mautu, gafatia, ma le faʻatuatuaina. O lenei tusiga o loʻo talanoaina ai ituaiga o uaea e masani ona faʻaaogaina i fesoʻotaʻiga, o latou uiga, lelei, mea leaga, ma faʻataʻitaʻiga o le faʻaaogaina.
1. Uaea Fa'a-Twisted Pair (Twisted Pair)
O le uaea milo (twisted pair) o se tasi o ituaiga uaea e sili ona lauiloa, aemaise lava mo feso'ota'iga telefoni ma feso'ota'iga komepiuta (LAN). O lenei uaea e aofia ai uaea kopa e lua ua milo fa'atasi e fa'aitiitia ai le fa'alavelave fa'aeletoronika (EMI) ma le crosstalk (fa'alavelave i le va o paga uaea).
a. UTP (Unshielded Twisted Pair)
O le UTP o se uaea ua milo faatasi e aunoa ma se puipuiga faaopoopo. O lenei ituaiga e masani ona faaaogaina i uaea Ethernet e pei o le Cat5e, Cat6, ma le Cat6A.
Fa'atele:
– Taugofie ma faigofie ona maua
– Fa'apipi'i faigofie ma fetuutuunai
– Talafeagai mo feso'ota'iga o ofisa ma fale
le lava:
– E vaivai i le fa'alavelave fa'aeletoronika pe a latalata i puna eletise tetele
– Mamao fa'atapula'aina le aoga (e masani lava 100 mita mo le Ethernet)
Fa'ata'ita'iga o le fa'aaogaina:
– feso'ota'iga LAN, uaea initaneti i le fale, feso'ota'iga ki i le komepiuta
e. STP (Pa'aga Fa'apipi'i Puipuia)
O lo'o iai i le STP se talita e fa'aitiitia ai le fa'alavelave. E tele ituaiga eseese, e pei o le FTP (Foiled Twisted Pair) po'o le S/FTP, lea e fa'aogaina ai le tu'ufa'atasiga o le pepa alumini ma le talita fa'apipi'i.
Fa'atele:
– E sili atu le tete'e atu i fa'alavelave nai lo le UTP
– Mausali i siosiomaga tau alamanuia poʻo nofoaga e tele ai uaea eletise
le lava:
– E sili atu le taugata o le tau nai lo le UTP
– E sili atu ona faigata le faʻapipiʻiina ma e manaʻomia ai le faʻavaeina lelei o le eleele
Fa'ata'ita'iga o le fa'aaogaina:
– Falegaosimea, potu tautua, nofoaga e tele ai fa'alavelave
2. Uaea Coaxial
O le uaea coaxial e aofia ai se uaea autu (e masani lava o le kopa), se mea e taofia ai le vevela, se vaega puipui (tali pupuni/pepa alumini), ma se ofu pito i fafo. O lenei fausaga e malosi ai le uaea coaxial e tetee atu i faʻalavelave ma talafeagai mo le faʻasalalauina o faʻailoilo maualuga.
Fa'atele:
– E sili atu le tete'e atu i fa'alavelave nai lo le twisted pair
– E mafai ona faʻaaogaina mo ni mamao mamao i nisi faʻaoga
– Talafeagai mo faailoilo RF (radio frequency)
le lava:
– Mafiafia ma e le fetuutuunai
– E mafai ona sili atu ona faigata le faʻapipiʻiina ma le faʻamutaina
– Mo feso'ota'iga fa'aonaponei, e tele ua suia i le fiber
Fa'ata'ita'iga o le fa'aaogaina:
– TV uaea, antenna, modem uaea (DOCSIS), CCTV analog, feso'ota'iga leitio
O ituaiga coaxial e masani ona maua e aofia ai le RG-6 (e masani ona maua i le TV uaea/initaneti) ma le RG-59 (e masani lava mo le CCTV).
3. Uaea Fiber Optic
E fa'asalalauina e uaea alava-optic fa'amatalaga i foliga o le malamalama e ala i alava tioata po'o alava palasitika. O le filifiliga sili lea mo feso'ota'iga tua ona o le maualuga tele o le gafatia o le bandwidth ma le mamao o fesiitaiga.
a. Alava Faiga Tasi (SMF)
E fa'aaogā e le faiga e tasi se fatu alava la'ititi lava (pe tusa ma le 9 microns) ina ia mafai ai e le malamalama ona fealua'i i le faiga e tasi. E talafeagai mo mamao ma saoasaoa maualuluga.
Fa'atele:
– O le mamao tele o le fesiitaiga (e oo atu i le selau kilomita pe a faʻaaogaina meafaigaluega saʻo)
– Malosiaga maualuga ma le latency maualalo
– Fa'alavelave la'ititi lava
le lava:
– E sili atu le taugata o le masini (transceiver)
– O le fa'apipi'iina o mea faigaluega e mana'omia ai meafaigaluega ma tagata tomai fa'apitoa.
Fa'ata'ita'iga o le fa'aaogaina:
– ISP backbone, feso'ota'iga i le va o fale (MAN), uaea i lalo o le sami
e. Alava Faiga Tele (MMF)
O le tele o le autu o le Multi-mode (50/62,5 microns) e mafai ai ona fa'aogaina le tele o auala malamalama. E masani ona fa'aaogaina mo mamao pupuu ma feololo.
Fa'atele:
– E taugofie atu le tau o masini va'ai nai lo le faiga e tasi
– Talafeagai mo feso'ota'iga i totonu po'o le lotoa a'oga
le lava:
– Mamao pu'upu'u nai lo le SMF ona o le modal dispersion
– E le lelei tele mo feso'ota'iga mamao
Fa'ata'ita'iga o le fa'aaogaina:
– Nofoaga tutotonu o faʻamaumauga, fesoʻotaʻiga i le lotoa, fesoʻotaʻiga i le va o fata o 'auʻaunaga
E masani ona faʻaaogaina e alava optics ni fesoʻotaʻiga e pei o le SC, LC, ST, poʻo le MPO/MTP mo manaʻoga maualuga i nofoaga autu o faʻamaumauga.
4. Uaea Kopa mo Fesootaiga Masani (Uaea Telefoni/Uaea Fa'asolo)
A o le'i salalau lautele le initaneti alava-optic, o uaea apamemea sa avea ma ivi autū o telefoni ma auaunaga DSL. E mafai ona aofia ai nei uaea i ni paga se tele i totonu o se afifi tele e tasi.
Fa'atele:
– E lautele le atina'e ma ua leva ona fa'aaogaina
– E mafai lava ona fa'aaogaina mo telefoni analog po'o le ADSL/VDSL
le lava:
– Lapo'a fa'atapula'aina pe a fa'atusatusa i le fiber
– E matuā pa'ū lava le faailoilo i mamao mamao
– E faigofie ona fa'alavelaveina ma 'ele pe a le lelei le fa'apipi'iina
Fa'ata'ita'iga o le fa'aaogaina:
– Uaea telefoni feavea'i, feso'ota'iga PSTN, ADSL/VDSL
5. Uaea Alava Ribbon ma Uaea Alava Multicore
A'o fa'atupula'ia mana'oga o le gafatia, o lo'o fa'aogaina e le tele o kamupani uaea alava tele-core po'o uaea alava lipine e fa'avave ai feso'ota'iga tetele.
Fa'atele:
– Tele naua le gafatia i totonu o le uaea e tasi
– Lelei mo le ivi tua ma le nofoaga autu o faʻamaumauga
– Fa'avavevave le fa'apipi'iina pe a fa'aogaina se metotia fa'apitoa o le fa'apipi'iina
le lava:
– Tau ma le taulimaina e sili atu ona faigata
– Manaʻomia ni masini ma ni metotia faʻapitoa e faʻamutaina ai
Fa'ata'ita'iga o le fa'aaogaina:
– Metro Ethernet, ivi tua o le aai, nofoaga autu o faʻamaumauga tetele
6. Uaea mo Leitio ma le Maikoloveve (Uaea Fafaga/Taiala Fa'avevela)
I feso'ota'iga feavea'i ma faiga fa'avevela (microwave), e fa'afeso'ota'i e uaea fafaga masini leitio i antenna. E le gata i uaea coaxial, ae o lo'o iai fo'i ta'iala o galu mo ni fa'asalalauga fa'apitoa.
Fa'atele:
– Lagolagoina le fesiitaiga RF mai le nofoaga autu i le antenna
– Fuafuaina mo le fa'aitiitia maualalo o le leo i taimi maualuluga
le lava:
– Tau maualuga, e manaʻomia ai le saʻo o le faʻapipiʻiina
– E le tele ni fetuutuuna'iga ma e masani lava ona patino i le pisinisi feso'ota'iga
Fa'ata'ita'iga o le fa'aaogaina:
– BTS (Base Transceiver Station), microwave link, antenna fa'asalalau
7. Uaea Fa'apipi'i ma Uaea Fa'apitoa i Totonu
I fa'apipi'iga feso'ota'iga fa'aonaponei, o lo'o i ai uaea fa'apitoa mo mana'oga i totonu o fale, e pei o uaea fiber/UTP patch, uaea plenum (mo potu e iai tulaga fa'atonuina o le saogalemu i afi), ma uaea LSZH (Low Smoke Zero Halogen) e sili atu le saogalemu pe a tupu se afi.
Fa'atele:
– Fuafuaina mo le puleaina lelei ma le saogalemu o uaea
– Fa'ataunu'uina tulaga fa'atonuina ma tulafono faatonutonu mo le saogalemu o fale
le lava:
– E masani lava ona taugata atu nai lo uaea masani
– Manaʻomia le filifiliga saʻo e tusa ai ma le siosiomaga
Fa'ata'ita'iga o le fa'aaogaina:
– Potu tautua, nofoaga autu o faʻamaumauga, fale ofisa
I'uga
E tele ituaiga uaea eseese i feso'ota'iga, e tofu lava ma ana galuega ma ona lelei. E sili atu le Twisted pair (UTP/STP) mo feso'ota'iga i le lotoifale ma fa'apipi'iga faigofie. E tumau pea le malosi o le uaea coaxial i le RF ma nisi auaunaga e pei o le TV uaea. Peita'i, o le uaea fiber optic o le filifiliga autu lea i le taimi nei ma le lumana'i ona o lona bandwidth maualuga, mamao mamao, ma le tete'e atu i fa'alavelave. E le gata i lea, o uaea feeder ma waveguides e tumau pea le taua i totonu o feso'ota'iga feavea'i ma le microwave.
O le filifilia o le uaea sa'o e mana'omia ai le mafaufau i mana'oga o le bandwidth, mamao, siosiomaga fa'apipi'i, tau, ma le faigofie o le tausiga. O le malamalama lelei i uiga o ituaiga uaea ta'itasi e mafai ona fesoasoani e fausia se feso'ota'iga feso'ota'iga i se auala sili atu ona lelei, mautu, ma saunia mo le fa'ateleina o le mana'omia o fa'amatalaga i le lumana'i.
Afai e te manaʻo ai, e mafai ona ou faʻaopoopoina se laulau faʻatusatusaga (bandwidth, mamao, tau, ma le faʻaaogaina) pe fetuʻunaʻi lenei tusiga mo galuega atofaina a le aʻoga/kolisi faʻatasi ai ma le faʻatulagaga o upusii.