Feso'ota'iga Fa'apipi'i Opitika i Feso'ota'iga Feso'ota'iga

# Feso'ota'iga Fa'apipi'i Opitika i Feso'ota'iga Feso'ota'iga

Ua matuā alualu i luma tele fesoʻotaʻiga talu mai le faʻalauiloaina o le telefoni i le faʻaiʻuga o le seneturi lona 19. I totonu o le tele o alualu i luma, e leai se tasi na i ai se aafiaga tele e pei o le atinaʻeina ma le faʻatinoina o fesoʻotaʻiga alava opitika. I le suia o le auala e faʻasalalau ai faʻamatalaga, ua matuā faʻateleina ai e fesoʻotaʻiga alava opitika le saoasaoa, le gafatia, ma le faʻatuatuaina o faiga fesoʻotaʻiga i le lalolagi atoa. O lenei tusiga o loʻo suʻesuʻeina ai vaega taua o fesoʻotaʻiga alava opitika, o latou lelei, ituaiga, faʻatinoina i fesoʻotaʻiga, ma le lumanaʻi.

## O Mea Taua o Tekonolosi Fa'alava Opitika

O alava opitika o ni taʻiala uila dielectric e faʻagaoioia i taimi faʻapitoa opitika, e faʻasalalauina ai faʻailoilo o le malamalama i mamao mamao ma sina gau itiiti. E tele lava ina faia i le ogatotonu, ufiufi, ma se ufiufi puipui i fafo. O le ogatotonu, e masani ona faia i tioata poʻo palasitika, e feaveaʻi ai faʻailoilo o le malamalama. E siʻomia e le ufiufi, faʻatasi ai ma se faʻasinomaga maualalo o le refractive e faʻamautinoa ai o loʻo tumau pea le malamalama i totonu o le ogatotonu e ala i le atagia atoa i totonu. O le ufiufi puipui e puipuia ai le alava mai le faʻaleagaina o le siosiomaga ma le atuatuvalega faaletino.

## Auala e Galue ai le Alava Opitika

O le tekinolosi o le alava opitika e faʻalagolago i mataupu faavae o le optics ma le photonics. A faʻapipiʻi le malamalama i totonu o le fatu o le alava i se tulimanu faapitoa, e toe faʻaata mai pea lava pea i puipui o loʻo ufiufi e aunoa ma le sola ese, o se mea e taʻua o le toe faʻaataina atoa i totonu. O lenei mea e mafai ai e le malamalama ona malaga i totonu o le alava ma sina faʻaitiitia o le faʻaitiitia ma le faʻapiʻopiʻo.

E tu'uina atu fa'amaumauga o ni pulse o le malamalama, e masani ona gaosia e lasers po'o light-emitting diodes (LEDs). O nei pulse o le malamalama e fa'atonutonuina e fa'ailoa ai fa'amatalaga, ona fa'aliliuina lea i le itu e maua e se photodetector. O lenei faiga e mafai ai ona tu'uina atu i se saoasaoa maualuga le tele o fa'amaumauga i ni mamao mamao.

tagai foi i le  Aafiaga o Fesootaiga i le Siosiomaga

## Fa'amanuiaga o Feso'ota'iga Fa'apipi'i Opitika

### Bandwidth Maualuga

O se tasi o fa'amanuiaga mata'ina o feso'ota'iga alava opitika o lo latou gafatia tele o le bandwidth. E le pei o uaea apamemea po'o faiga uaealesi, e mafai e alava opitika ona lagolagoina le maualuga tele o le saoasaoa o fa'amaumauga, fa'afaigofieina ai le saoasaoa o le initaneti ma le fa'asalalauina o fa'atulagaga fa'amaumauga faigata e pei o vitio maualuga.

### Felauaiga mamao

E mafai e uaea opitika ona fa'asalalauina fa'amatalaga i ni mamao e sili atu ona mamao e aunoa ma le fa'aleagaina pe a fa'atusatusa i uaea eletise masani. E ui o uaea apamemea e tele sona leiloa o fa'ailo i ni nai kilomita, ae e mafai e uaea opitika ona feavea'i fa'ailo mo le selau kilomita ma sina leiloa itiiti, fa'afetai i o latou uiga maualalo o le fa'aitiitia.

### Puipuiga mai Fa'alavelave Fa'aeletise

E puipuia e uaea opitika mai le fa'alavelave fa'aeletise (EMI), lea e mafai ona avea ma fa'afitauli tele mo uaea apamemea i siosiomaga e maualuga ai le gaioiga fa'aeletise, e pei o nofoaga fa'apisinisi po'o tafatafa o uaea eletise. O lenei puipuiga e fa'aleleia atili ai le fa'atuatuaina ma le lelei o feso'ota'iga.

### Puipuiga

E maua mai feso'ota'iga alava opitika se auala e sili atu ona saogalemu mo le fesiita'iga o fa'amatalaga. E le faigofie ona iloa fa'ailo malamalama i totonu o alava, ma fa'aitiitia ai le lamatiaga o le solia o fa'amatalaga ma fa'aleleia atili ai le saogalemu lautele o feso'ota'iga.

### Tumau ma Fetuutuunai

E matuā malolosi alava opitika ma e sili atu ona tatalia tulaga faigata o le siosiomaga nai lo uaea masani. E mama fo'i ma fetu'una'i, e faigofie ai ona fa'apipi'i ma taugofie.

## Ituaiga o Alava Opitika

E lua ituaiga autū o alava opitika e faʻaaogaina i fesoʻotaʻiga: alava e tasi le auala ma le alava e tele auala.

### Alava Faiga Tasi (SMF)

O uaea e tasi le auala e laʻititi le lautele o le fatu, e masani lava pe tusa ma le 9 micrometers, ma e lagolagoina le fesiitaiga o le malamalama i le tasi auala (ave o le malamalama). O lenei mea e faʻaitiitia ai le salalau, ma mafai ai ona fesiitaiga faʻamatalaga mamao ma saoasaoa maualuga. E faʻaaogaina lautele le SMF i fesoʻotaʻiga mamao ma fesoʻotaʻiga initaneti saoasaoa maualuga.

tagai foi i le  Tulaga Lelei o Auaunaga

### Alava Faiga-Ese (MMF)

O alava fa'a-multi-mode e iai le lautele tele o le ogatotonu, pe tusa ma le 50-62.5 micrometers, e mafai ai e le tele o auala malamalama ona sosolo. O lenei mea e mafua ai le tele o le salalau ma le fa'aitiitia o le malamalama pe a fa'atusatusa i le SMF, ma avea ai le MMF ma mea e talafeagai mo mamao pupuu. E masani ona fa'aaogaina i feso'ota'iga fa'alotoifale (LANs) ma nofoaga autu o fa'amaumauga lea e le mana'omia ai le fesiitaiga mamao.

## Fa'atinoina i Fesootaiga Fesootaiga

### Feso'ota'iga o le Backbone

O le uaea opitika o le ivitū lea o feso'ota'iga fa'avaomalo, e feso'ota'i ai 'a'ai eseese, atunu'u, ma konetineta. O uaea opitika i lalo o le sami e sopo'ia le fola o le sami, e feso'ota'i ai konetineta ma mafai ai ona fa'atuatuaina feso'ota'iga fa'avaomalo ma feso'ota'iga initaneti. O nei feso'ota'iga e fausia ai le fa'avae o feso'ota'iga fa'avaomalo fa'aonaponei, e lagolagoina mea uma mai telefoni leo i auaunaga fa'asalalau.

### Feso'ota'iga o le Eria o Metitirani (MANs)

I totonu o taulaga, o feso'ota'iga alava opitika e fausia ai le ivitū o feso'ota'iga o taulaga tetele (MANs). O nei feso'ota'iga e feso'ota'i ai le tele o feso'ota'iga i totonu o se 'a'ai po'o se taulaga tele, e maua ai le initaneti saoasaoa ma fa'afaigofie ai le fesiita'iga lelei o fa'amatalaga i le va o fa'alapotopotoga eseese e pei o iunivesite, pisinisi, ma ofisa o le malo.

### Feso'ota'iga Malaga Mamao

O feso'ota'iga alava mamao ua mamanuina e fa'asalalauina fa'amatalaga i ni mamao mamao, e masani ona aofia ai le selau i le afe kilomita e aunoa ma le leiloa tele o fa'ailo. O tekinolosi fa'aonaponei e pei o le Dense Wavelength Division Multiplexing (DWDM) e mafai ai ona fa'asalalauina le tele o auala fa'amatalaga i le taimi e tasi i luga o le alava opitika e tasi, ma fa'ateleina tele ai lona gafatia.

### Fa'afeso'ota'i le Alava i le Aiga (FTTH)

O le FTTH o se aga masani o loʻo tuputupu aʻe i fesoʻotaʻiga, lea e faʻalauteleina ai le fiber opitika mai ofisa tutotonu saʻo i fale nofoia ma pisinisi. O lenei mea e aveese ai le faʻalavelave o laina kopa masani, e tuʻuina atu ai le initaneti gigabit-saosaoa saʻo i tagata faʻatau ma faʻaleleia atili ai le lelei o le faʻasalalauina, taʻaloga i luga ole laiga, ma galuega mamao.

tagai foi i le  Fesootaiga Leo i luga o le IP

## Avanoa i le Lumanai ma Aga'iga'i i Luma

### Feso'ota'iga 5G

O le fa'alauiloaina o le tekinolosi 5G e matuā fa'alagolago lava i feso'ota'iga alava opitika. E mana'omia e le 5G se feso'ota'iga mafiafia o sela laiti mo le fa'atinoga sili ona lelei, e mana'omia ai le tele o atina'e alava opitika e taulima ai uta fa'amaumauga e fa'amoemoeina ma tu'uina atu le backhaul mana'omia.

### Initaneti o Mea (IoT)

O le faʻateleina o masini IoT, e amata mai i masini atamai mo fale e oʻo atu i masini faʻapitoa, o le a faʻateleina ai le manaʻoga mo fesoʻotaʻiga alava opitika malolosi ma lautele. O nei fesoʻotaʻiga o le a taua tele i le lagolagoina o fesoʻotaʻiga sologa lelei ma le fesiitaiga o faʻamatalaga i le taimi moni e taua mo faʻaoga IoT.

### Fesootaiga Fa'akomuniti

Ua sauni fo'i alava opitika e faia se sao taua i le atina'eina o tekinolosi feso'ota'iga quantum. O le tufatufaina atu o ki quantum (QKD) ma faiga feso'ota'iga quantum computing e mana'omia ai le gau maualalo tele ma le sa'o maualuga o alava opitika e fa'asalalauina ai fa'amatalaga quantum ma le saogalemu ma le lelei.

### Alualu i Luma i Tekonolosi Fiber Optic

O suʻesuʻega ma atinaʻe faifai pea i tekinolosi alava opitika o loʻo saunia ai le ala mo ni tomai faʻapitoa e sili atu. O mea fou e pei o alava hollow core, lea e faʻaitiitia ai le saoasaoa o le malamalama, ma alava multi-core, lea e faʻateleina ai le tele o faʻamatalaga, o loʻo i ai le folafolaga o le a suia atili ai fesoʻotaʻiga.

## Fa'ai'uga

Ua suia e feso'ota'iga alava opitika feso'ota'iga telefoni, ma maua ai le saoasaoa maualuga, fa'atuatuaina, ma le saogalemu o le fesiita'iga o fa'amatalaga i mamao mamao. I le avea ai ma ivitū o feso'ota'iga fa'alelalolagi, latou te lagolagoina le tele o fa'aoga, mai le su'esu'eina o le initaneti i aso uma e o'o atu i galuega taua fa'apisinisi. Fa'atasi ai ma le alualu i luma faifai pea ma le tula'i mai o tekinolosi e pei o le 5G ma le IoT, o le a fa'aauau pea ona tuputupu a'e le taua o feso'ota'iga alava opitika, ma fa'ailoa mai ai se lalolagi e sili atu ona feso'ota'i ma lelei.

Tuua se Faamatalaga