Metotia o le Multiplexing i Fesootaiga
Ua matuā alualu i luma le fesootaiga i nai tausaga ua mavae, ona o le manaoga faifai pea mo le maualuga o le saoasaoa o faamatalaga ma le faaaogaina lelei o le bandwidth o loo maua. O le fatu o le faafaigofieina o nei alualu i luma o loo i ai se tekinolosi autu e ta’ua o le multiplexing. O metotia o le multiplexing i fesootaiga e taua tele i le faaaogaina lelei o le bandwidth, ma mafai ai ona faasalalauina faatasi le tele o faailoilo i luga o se auala fesootaiga e tasi. O lenei tusiga o loo su’esu’eina ai metotia eseese o le multiplexing, o latou faaaogaina, ma lo latou taua i faiga fesootaiga faaonaponei.
Malamalama i le Multiplexing
O le Multiplexing o se metotia e tuʻufaʻatasia ai le tele o faʻailoilo analog poʻo numera i totonu o le tasi faʻailoilo i luga o se auala faʻasoa. O le autu autu o le faʻaleleia atili lea o le faʻaaogaina o le bandwidth o loʻo avanoa, faʻaitiitia tau, ma faʻaleleia atili le lelei o le faiga o fesoʻotaʻiga. E mafai ona vaʻaia le manatu e ala i le mafaufau i le tele o vaitafe o faʻamatalaga o loʻo tuʻufaʻatasia i totonu o se vaitafe e tasi, faʻasalalauina i luga o se auala masani, ona toe vaevaeina lea i ni vaitafe taʻitasi i le pito o le tagata e taliaina.
O ituaiga masani o le multiplexing i feso'ota'iga tau feso'ota'iga o le Frequency Division Multiplexing (FDM), Time Division Multiplexing (TDM), Code Division Multiple Access (CDMA), ma le Wavelength Division Multiplexing (WDM). E le gata i lea, o metotia sili atu ona alualu i luma ma fa'apitoa e pei o le Orthogonal Frequency Division Multiplexing (OFDM) ua fa'aaogaina lautele i faiga feso'ota'iga fa'aonaponei.
Fa'atelega o le Vaevaega o Taimi (FDM)
O le Frequency Division Multiplexing (FDM) o se tasi o auala muamua ma sili ona faigofie o le multiplexing. O le mataupu faavae i tua atu o le FDM o le vaevaeina lea o le bandwidth o loʻo avanoa i ni fusi o le frequency e tele, e tofu ma se faailoilo eseese. O lenei metotia e masani ona faʻaaogaina i faʻasalalauga masani i leitio ma televise, faʻapea foʻi ma faiga televise uaea.
I le FDM, o alalaupapa taʻitasi e tuʻuina atu i ai se vaega tulaga ese o le televave, ma faʻamautinoa ai e mafai e le tele o faʻailoilo ona faʻatasi i totonu o le auala fesoʻotaʻiga e tasi e aunoa ma se faʻalavelave. O le vaeluaina o nei fusi televave e ausia e ala i le faʻaaogaina o faamama, ma mafai ai ona faʻafetaui i alalaupapa faʻapitoa. Peitaʻi, o se tasi o faʻaletonu autu o le FDM o le ono mafai ona faʻalavelave i le va o alalaupapa, aemaise lava i faiga e vaapiapi ai fusi televave.
Fa'atelega o le Vaevaega o Taimi (TDM)
O le Time Division Multiplexing (TDM) o se isi metotia e faʻaaogaina lautele lea e faʻasalalauina ai le tele o faʻailoilo numera i luga o se auala fesoʻotaʻiga e tasi e ala i le vaevaeina o le taimi i ni taimi laiti ma tumau. O faʻailoilo taʻitasi e tuʻuina atu i ai se taimi faʻapitoa e mafai ona faʻasalalauina ai ana faʻamatalaga. E faʻaaogaina tele le TDM i fesoʻotaʻiga numera, e aofia ai telefoni numera ma fesoʻotaʻiga faʻamaumauga.
E lua ituaiga autū o le TDM: Synchronous TDM ma le Asynchronous TDM, e taʻua foʻi o le Statistical TDM.
– TDM Fa'atasi: I lenei metotia, o taimi atofaina ua uma ona atofaina mo fa'ailo ta'itasi, e tusa lava pe iai ni fa'amatalaga e tu'uina atu i le fa'ailo i le taimi atofaina. E ui o lenei mea e fa'amautinoa ai le faigofie ma le mafai ona vavaloina, ae e mafai ona o'o atu ai i le le lelei pe afai o nisi avanoa e le fa'aaogaina ona o le le gaoioi.
– Asynchronous TDM: E ta'ua fo'i o le Statistical TDM, o lenei metotia e vaevaeina fa'afuase'i ai taimi e fa'atatau i le mana'oga, ma ia mautinoa ai na'o fa'ailoilo o lo'o galue e tofia i ai taimi. O lenei auala e fa'aleleia atili ai le lelei ma fa'aitiitia ai le fa'aumatia o le bandwidth.
E tele le fa'aaogaina o le TDM i telefoni fa'atekinolosi fa'aonaponei, lea e lagolagoina ai le fesiita'iga fa'atasi o le tele o vala'au leo i luga o le tasi auala feso'ota'iga.
Vaega o Tulafono Fa'atonutonu e tele avanoa (CDMA)
O le Code Division Multiple Access (CDMA) o se metotia fa'atelevaveina e sili atu ona alualu i luma e masani ona fa'aaogaina i faiga feso'ota'iga uaealesi. E le pei o le FDM ma le TDM, e le fa'atulagaina e le CDMA ni taimi fa'apitoa po'o ni taimi fa'atulagaina i fa'ailo ta'itasi. Nai lo lea, e fa'aaogaina ni code fa'asalalau tulaga ese e fa'afetaui ai fa'ailo. E tele fa'ailo e fa'asalalauina i le taimi e tasi i luga o le fusi fa'asolosolo tutusa, ae o fa'ailo ta'itasi e iloga i lana code tulaga ese.
O le tulaga lelei autū o le CDMA o lona tete'e atu i fa'alavelave ma le mafai ona lagolagoina le tele o tagata fa'aoga i luga o le auala e tasi e aunoa ma le fa'aitiitia tele o le lelei. O lenei metotia e lagolagoina ai le tele o feso'ota'iga feavea'i fa'aonaponei, e mafai ai ona fa'aaoga lelei le fusi o alaleo o lo'o avanoa ma fa'aleleia atili ai le gafatia o feso'ota'iga.
Fa'atelega Vaevaega Umi (WDM)
O le Wavelength Division Multiplexing (WDM) o se metotia ua fa'apitoa mo feso'ota'iga va'ai, e fa'aaogaina lautele i feso'ota'iga fiber-optic. I le WDM, o le tele o fa'ailoilo va'ai, e tofu ma le wavelength eseese, e tu'ufa'atasia ma fa'asalalauina i luga o le fiber optic e tasi. E tutusa le manatu ma le FDM, ae nai lo o fusi o taimi, e fa'aaogaina ni wavelength eseese (po'o lanu o le malamalama) e vavae'ese ai fa'ailoilo.
E lua vaega autū o le WDM:
– Coarse Wavelength Division Multiplexing (CWDM): E fa'aaogā ai ni auala e itiiti ifo ma e lautele le va o galu, ma e taugofie ai mo fa'aoga i mamao pu'upu'u.
– Fa'asologa o le Fa'aputuga Tele o le Vaevae o le Ga'o (DWDM): Fa'aaogaina le tele o auala ma galu e vaelua vavalalata, ma talafeagai ai mo faiga feso'ota'iga mamao ma faiga feso'ota'iga e maualuga le gafatia.
Ua suia e le WDM le fesootaiga opitika e ala i le faateleina tele o le gafatia o alava opitika e aunoa ma le manaomia o ni atinae faaopoopo. O lenei metotia e taua tele i le ivitu o feso'ota'iga initaneti ma fa'amaumauga fa'aonaponei.
Fa'atelega Vaevaega Fa'asologa Fa'asolosolo (OFDM)
O le Orthogonal Frequency Division Multiplexing (OFDM) o se metotia fa'ateleplexing faigata e aofia ai le tele o vaega orthogonal sub-carriers e vaapiapi, e ta'itasi ma fa'atonutonuina e se vaitafe fa'amaumauga maualalo. O lenei metotia e matua aoga lava i le fa'aitiitia o ituaiga eseese o fa'alavelave ma le multipath fading, ma avea ai ma mea lelei mo faiga feso'ota'iga uaealesi lautele.
E fa'aaogā tele le OFDM i tekinolosi e pei o le Wi-Fi (IEEE 802.11), feso'ota'iga feavea'i 4G ma le 5G, televise numera, ma le initaneti saoasaoa maualuga (DSL). E maua ai le lelei tele o le fa'asalalauga, malosi i fa'alavelave, ma fa'aleleia atili ai le saoasaoa o fa'amaumauga, ma avea ai ma maa autu o feso'ota'iga uaealesi fa'aonaponei.
Talosaga ma le Taua
O auala eseese o le multiplexing na talanoaina i luga ua maua ai faʻaoga i le tele o vaega o fesoʻotaʻiga:
– Faasalalauga: O loo tumau pea le FDM o le ivitu o faasalalauga masani i leitio ma televise.
– Telefoni: O le TDM e taua tele i faiga telefoni numera, ma ia mautinoa ai le faʻaaogaina lelei o le bandwidth o loʻo avanoa mo fesootaʻiga leo.
– Fesootaiga Uaealesi: E taua tele le CDMA ma le OFDM mo feso'ota'iga feavea'i, Wi-Fi, ma isi tekinolosi feso'ota'iga uaealesi, e mafai ai ona maualuga le saoasaoa o fa'amaumauga ma feso'ota'iga fa'atuatuaina.
– Feso'ota'iga Va'ai: Ua suia e le WDM feso'ota'iga va'ai e ala i le fa'ateleina o le gafatia o uaea fiber-optic, e lagolagoina ai le mana'oga fa'atupula'ia pea mo le fa'asalalauina o fa'amatalaga.
E lē mafai ona fa’atauva’a le tāua o metotia fa’atelevaveina i feso’ota’iga. O nei metotia ua saunia ai le ala mo le atina’eina o ni faiga feso’ota’iga e maualuga le gafatia, fa’atuatuaina, ma lelei e lagolagoina ai le lalolagi fa’aonaponei. A’o fa’aauau pea ona alualu i luma le tekinolosi, o le a foliga mai o le a tula’i mai ni metotia fou ma fou o le fa’atelevaveina, ma fa’aleleia atili ai le gafatia o feso’ota’iga feso’ota’iga.
iʻuga
O metotia fa'atelevave i feso'ota'iga telefoni e taua tele mo le fa'ateleina o le fa'aaogaina o le bandwidth, fa'aitiitia o tau, ma fa'amautinoaina o feso'ota'iga lelei. Mai le faigofie o le FDM i le poto o le OFDM, o metotia ta'itasi e iai ona malosiaga ma fa'aoga tulaga ese. A'o fa'aauau pea ona alualu i luma tekinolosi feso'ota'iga, o le taua o metotia fa'atelevave o le a fa'atupula'ia, ma fa'amalosia ai le atina'eina o faiga feso'ota'iga e sili atu ona lelei ma fa'atuatuaina e fa'afetaui ai mana'oga o le lumana'i.