Manatu autū i le sosaiete

Manatu Fa'avae i le Sosaiolosia

O le sosaiete o se matāʻupu faasaienisi e suʻesuʻeina ai le sosaiete, fausaga faʻaagafesootai, ma fegalegaleaiga ma mafutaga e tutupu i totonu. I le avea ai ma se matāʻupu faasaienisi, o le sosaiete o loʻo i ai ni manatu faavae e avea ma faavae mo le malamalama i mea eseese o loʻo tutupu faʻaagafesootai. O lenei tusiga o le a talanoaina ai ni manatu autu i le sosaiete e taua ona iloa ma malamalama i ai.

1. Fa'atulagaga Lautele

O le fausaga fa'aagafesootai o se fa'avae po'o se fa'atulagaga o elemene fa'aagafesootai e fegalegaleai, fa'atulaga, ma tali atu le tasi i le isi i se faiga fa'atulagaina. O nei elemene e aofia ai matafaioi, tulaga, fa'alapotopotoga, ma vaega fa'aagafesootai. O le fausaga fa'aagafesootai e fuafua ai le auala e amio ai, mafaufau, ma lagona ai tagata i totonu o se sosaiete. E aofia ai fo'i tulafono ma tu ma aga masani e ta'ita'ia ai amioga a tagata ta'ito'atasi. Mo se fa'ata'ita'iga, i totonu o se sosaiete, e fa'avaeina vasega fa'aagafesootai e fa'avae i luga o le tulaga tau tamaoaiga ma le avanoa i punaoa, ma o vasega ta'itasi e iai aia tatau ma matafaioi patino.

2. Tulaga ma le Matafaioi

O le tulaga e faasino i le tulaga po o le tulaga o se tagata i totonu o se fausaga faaagafesootai. E mafai ona vaevaeina le tulaga i le tulaga ua tuuina atu i ai, lea e maua e se tagata mai le fanau mai pe aunoa ma se taumafaiga patino, e pei o le itupa, lanu, ma tupuaga; ma le tulaga ua ausia, o le taunuuga lea o taumafaiga ma tomai o se tagata, e pei o galuega, aoga, ma mea ua ausia.

O se matafaioi o matafaioi, aia tatau, ma tiutetauave e aofia ai i se tulaga. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le tulaga o se faiaʻoga e aofia ai matafaioi o le aʻoaʻo atu, faʻaaʻoaʻoina, ma le tuʻuina atu o taʻiala i tamaiti aʻoga. O lenei matafaioi e fesoʻotaʻi vavalalata ma faʻamoemoega faʻaagafesootai, e taʻua o faʻamoemoega o matafaioi.

3. Fa'aagafesootai

O le fa'aagafesootai o le fa'agasologa lea e a'oa'oina ma fa'atinoina ai e tagata ta'ito'atasi tu ma aga masani, tulaga fa'atauaina, ma tulafono o le sosaiete. E ala i le fa'aagafesootai, e a'oa'oina ai e tagata ta'ito'atasi le auala e mafaufau ai, lagona ai, ma galue ai e tusa ai ma fa'amoemoega fa'aagafesootai. E mafai ona tupu le fa'aagafesootai i le olaga atoa, ae e sili ona malosi i le taimi o le tamaitiiti.

FAITAU FOI  Sosaiete o le siosiomaga ma lona sootaga ma atinae gafataulimaina

O fa'alapotopotoga e pei o le aiga, a'oga, tupulaga, ala o faasalalauga, ma le nofoaga faigaluega e tofu i latou ma le matafaioi i fegalegaleaiga fa'aagafesootai. O nei fa'alapotopotoga ta'itasi e eseese auala ma metotia e fa'aagafesootai ai se tagata. Mo se fa'ata'ita'iga, e taua tele le matafaioi a le aiga i fegalegaleaiga fa'aagafesootai muamua, e pei o le fa'aigoaina o igoa, a'oa'oina o gagana, ma le fa'atupuina o tulaga fa'avae.

4. Vaega Lautele

O se vaega fa'aagafesootai o se fa'aputuga o tagata ta'ito'atasi e fegalegaleai soo ma lagona le lagona o le lotogatasi. E mafai ona aofia ai vaega fa'aagafesootai mai vaega laiti e pei o aiga i vaega tetele e pei o atunu'u po'o atunu'u. E mafai fo'i ona vaevaeina vaega fa'aagafesootai i vaega muamua ma vaega lona lua. O vaega muamua o i latou e iai mafutaga vavalalata ma e masani lelei tagata o le tasi i le isi, e pei o aiga ma uo. I se fa'atusatusaga, o vaega lona lua o i latou e sili atu ona aloa'ia ma e le fa'aletagata, e pei o fa'alapotopotoga faigaluega po'o ofisa o le malo.

5. Tulaga Masani ma Taua

O tu ma aga masani o tulafono po o tulaga faatonuina o amioga e faamoemoeina ma aloaia e se vaega lautele. E fesoasoani tu ma aga masani e faatonutonu ai amioga a tagata taitoatasi ma fausia ai se faatulagaga lautele. E mafai ona vaevaeina tu ma aga masani i ni tu ma aga masani aloaia ma ni tu ma aga masani e le aloaia. O tu ma aga masani aloaia, e pei o tulafono, e iai ni faasalaga malolosi pe a solia. O tu ma aga masani e le aloaia, e pei o agaifanua, e na o le iʻu ai i ni faasalaga lautele e pei o le tauemu po o le teena pe afai e le usitaia.

O tulaga faatauaina o mataupu faavae po o talitonuga e manatu i ai se vaega o tagata e taua ma manaomia. O tulaga faatauaina e atagia ai manatu o se sosaiete i mea e lelei, sao, ma manaomia, ma fesoasoani e faatulaga ai sini ma faanaunauga a tagata taitoatasi. Mo se faataitaiga, i nisi sosaiete, o tulaga faatauaina e pei o le faamaoni, galue malosi, ma le aiga e matua faatauaina lava.

6. Fegalegaleaiga Fa'aagafesootai

O fegalegaleaiga fa'aagafesootai o le fa'agasologa lea e galulue ma fegalegaleai ai tagata ta'ito'atasi. E ala i fegalegaleaiga fa'aagafesootai, e a'afia ai e tagata ta'ito'atasi le tasi ma le isi ma a'oa'o ai e uiga i fa'amoemoega fa'aagafesootai. E mafai ona tutupu fegalegaleaiga fa'aagafesootai i ni auala eseese, e pei o fesootaiga tautala ma fesootaiga e le tautala, amioga galulue fa'atasi, feeseeseaiga, ma fefa'ataua'iga fa'aagafesootai.

FAITAU FOI  Aganuu laiti i sosaiete i le taulaga

O se tasi o aʻoaʻoga tāua i le suʻesuʻeina o fegalegaleaiga faʻaagafesootai o le aʻoaʻoga o fesuiaiga faʻaagafesootai. O lenei aʻoaʻoga o loʻo faʻapea mai o fegalegaleaiga faʻaagafesootai e vaʻaia o se fesuiaʻiga o faʻamanuiaga ma taui i le va o tagata taʻitoʻatasi. E taumafai tagata taʻitoʻatasi e faʻaitiitia tau ma faʻateleina faʻamanuiaga i a latou fegalegaleaiga faʻaagafesootai. E tutusa lea ma le manatu tau tamaoaiga o le filifilia o le faʻaiuga sili ona aoga.

7. Aganuu

O le aganu'u e fa'atatau i le ala atoa o le soifuaga o tagata o se sosaiete, e aofia ai le gagana, talitonuga, tulaga fa'atauaina, tu ma aga masani, ma meafaitino. E le gata ina a'oa'oina le aganu'u ae e tu'ufa'asolo mai le tasi tupulaga i le isi. E fesuisuia'i le aganu'u, e suia i le aluga o taimi ma le atina'eina o le sosaiete.

O aganu'u e iai vaega faaletino ma vaega e lē faaletino. O vaega faaletino e aofia ai mea faitino po'o mea na faia ma fa'aaogaina e se sosaiete, e pei o lavalava, fale, ma tekinolosi. O vaega e lē faaletino e aofia ai talitonuga fa'avae, tulaga fa'atauaina, tu ma aga masani, ma fa'ailoga e fa'atulaga ai le auala e mafaufau ma amio ai tagata o se sosaiete.

8. Fa'avasegaga Lautele

O le fa'avasegaga fa'aagafesootai o le fa'avasegaina lea o tagata ta'ito'atasi po'o vaega i totonu o se sosaiete i ni vaega po'o ni vaega e fa'avae i luga o ni ta'iala patino, e pei o le tamaoaiga, le pule, ma le mamalu. O le fa'avasegaga e fausia ai se fa'asologa fa'aagafesootai lea e a'afia ai e le tulaga o se tagata i totonu o le fa'asologa lo latou avanoa i punaoa ma avanoa i le olaga.

E tele ni a'oa'oga e fa'amatalaina ai le fa'avasegaga fa'aagafesootai, o se tasi o ia mea o le a'oa'oga a Karl Marx lea e fa'apea mai o le fa'avasegaga fa'aagafesootai e fa'avae i luga o le puleaina o auala e gaosia ai ma le vaevaeina o vasega fa'aagafesootai i le va o le bourgeoisie (e ona tupe) ma le proletariat (tagata faigaluega).

9. Fegalegaleaiga Lautele

FAITAU FOI  Fete'ena'iga fa'aagafesootai i se sosaiete aganu'u eseese

O le femalagaiga fa'aagafesootai o le femalagaiga lea o tagata ta'ito'atasi po'o vaega mai le tasi tulaga fa'aagafesootai i le isi i totonu o le fa'avasegaga fa'aagafesootai. O le femalagaiga fa'aagafesootai e mafai ona fa'atulagaina (si'i i luga pe ifo i totonu o se fa'avasegaga fa'aagafesootai) po'o le fa'alava (suia o tulaga ae tumau i totonu o le fa'avasegaga fa'aagafesootai lava e tasi). O le femalagaiga fa'aagafesootai e atagia ai le malosi fa'aagafesootai ma le mafai o tagata ta'ito'atasi po'o vaega ona suia o latou tulaga fa'aagafesootai.

O mea e aʻafia ai le feoaʻiga faʻaagafesootai e aofia ai aʻoaʻoga, galuega, faaipoipoga, ma faiga faʻavae a le malo. Mo se faʻataʻitaʻiga, o le mauaina o se aʻoaʻoga maualuga e mafai ona faʻateleina ai le avanoa o se tagata e maua ai se galuega sili atu ma se tulaga maualuga faʻaagafesootai.

10. Suiga Lautele

O suiga fa'aagafesootai o le suiga lea e tupu i le fausaga ma le galuega a le sosaiete i le aluga o taimi. E mafai ona fa'aosofia suiga fa'aagafesootai e mea eseese, e pei o tekinolosi, tamaoaiga, faiga fa'apolokiki, ma aganu'u. E mafai ona vave pe gesegese suiga fa'aagafesootai ma e mafai ona a'afia ai vaega eseese o le soifuaga fa'aagafesootai, e aofia ai fegalegaleaiga fa'aagafesootai, tulaga fa'atauaina, tu ma aga masani, ma fa'alapotopotoga.

O a'oa'oga o suiga fa'aagafesootai e fa'amatalaina ai le fa'agasologa ma mamanu o suiga o lo'o tutupu i totonu o le sosaiete. O se tasi o ia a'oa'oga o le a'oa'oga o le evolusione fa'aagafesootai, lea e ta'u mai ai o lo'o atia'e sosaiete i la'asaga fa'asolosolo agai atu i tulaga e sili atu ona lavelave.

I'uga

O le malamalama i manatu faavae i le sosaiete e fesoasoani ia i tatou e malamalama atili ai i le auala e galulue ai ma suia ai sosaiete. O manatu e pei o le fausaga faʻaagafesootai, tulaga ma matafaioi, faʻaagafesootai, vaega faʻaagafesootai, tu ma aga masani ma taua, fegalegaleaiga faʻaagafesootai, aganuʻu, faʻavasegaga faʻaagafesootai, feoaʻiga faʻaagafesootai, ma suiga faʻaagafesootai o ni faʻavae taua ia o le auʻiliʻiliga faʻaagafesootai. O le suʻesuʻeina o nei manatu e maua ai e i tatou se malamalamaga loloto i le faʻagasologa ma le lavelave o le olaga faʻaagafesootai ma fesoasoani ia i tatou e foʻia luʻitau eseese faʻaagafesootai. E ala i lenei auala faasaienisi, e mafai ona tatou faia ni laʻasaga atamai ma sili atu ona lelei e fausia ai se sosaiete e sili atu ona amiotonu ma mamalu.

Taofi faamatalaga