Eseesega i le va o le Kaplan Turbine ma le Pelton Turbine i le gaosiga o le eletise
O fale eletise vai (HPP) o se tasi lea o tekinolosi e sili ona faʻaaogaina mo le gaosia o le eletise lanumeamata ma le gafataulimaina. I HPP, e taua tele le sao o turbine i le liua o le malosi gaioi ma le malosiaga gafatia o le vai i le malosiaga faʻainisinia, lea e liua lea i le malosiaga eletise i le fesoasoani a generators. E lua ituaiga o turbine e masani ona faʻaaogaina i HPP o le Kaplan Turbine ma le Pelton Turbine. E ui o galuega uma e lua e liua ai le malosiaga o le vai i le malosiaga eletise, ae e eseese i le tele o itu, e aofia ai le mamanu, le faiga o galuega, tulaga faʻatino, ma faʻaoga. O lenei tusiga o le a faʻamatalaina auiliili ai eseesega i le va o Kaplan Turbines ma Pelton Turbines ma lo latou taua i le gaosiga o le eletise i aso nei.
1. Fuafuaga ma Fausaga
O mamanu o turbine Kaplan ma Pelton e atagia mai ai eseesega taua i le auala latou te galulue ai.
Kaplan Turbine
O le turbine Kaplan o se turbine tali atu e tutusa lona mamanu ma se peʻapeʻa o se vaʻa. O lenei mamanu e mafai ai e le vai ona tafe i le itu o le turbine. O nisi o vaega autū o se turbine Kaplan e aofia ai:
– Runner (Propeller): E tele ni lau e mafai ona fetu'una'i e fa'aleleia atili ai le lelei i le tele o tafega ma ulu o le vai. O lenei fetu'una'iga e mafai ai e le Kaplan turbine ona fa'agaoioia lelei i le tele o avega fa'agaoioia.
– Taiala Vanes: O lenei vaega e galue e fa'atonutonu le tafe o le vai i le paipa ta'avale i le tulimanu sa'o, ma fa'ateleina ai le lelei o le liua o le malosi.
– Paipa Fa'asu'u: O se alavai i le pito i lalo o le paipa e fesoasoani e fa'aitiitia ai le saoasaoa o le vai ma toe fa'afo'i mai ai sina mamafa, ma fa'ateleina ai le lelei atoa.
Pelton Turbine
O le Pelton turbine o se turbine e fa'aosofia ai le malosi e masani ona fa'aaogaina i totonu o fale eletise e maualuga le ulu o le vai ma maualalo le tafe. O vaega autū o se Pelton turbine e aofia ai:
– O le tagata tamoe: E aofia ai ni pakete se tele ua mamanuina e talia sa'o ai le malosiaga o le vai. O pakete taitasi e vaevaeina le vai tafe i ni vaega se lua, e fa'aitiitia ai le malosi o le vai ma liua ai le malosiaga gaioi i le malosiaga fa'amekanika.
– Nozzle ma le Jet: E fa'asa'o e le nozzle le vai i totonu o le pakete i se tele ma se saoasaoa patino, e mafai ai ona fa'aleleia atili le malosi e maua mai ai.
– Pusa: E si'omia ai le ta'avale e fa'asa'o ese ai le vai ua fa'aaogaina mai le masini, e puipuia ai le pa'i atu i isi pakete ma fa'aitiitia ai le fenumia'i.
2. Faiga Fa'atino
Kaplan Turbine
E fa'agaoioia le turbine Kaplan i luga o le mataupu faavae o le tali atu, lea e fesoasoani ai suiga i le mamafa ma le malosiaga kinetic o le vai i le fa'ata'amilosaga o le turbine. A'o tafe atu le vai i totonu o vanes ta'iala i luga o le runner, e fa'aitiitia le mamafa o le vai ma fa'ateleina lona saoasaoa, ma fa'atupuina ai se malosi e fa'ata'amilo ai le runner. O le fetu'una'iina o le tulimanu o le lau e mafai ai e le turbine Kaplan ona fa'agaoioia lelei i lalo o le tele o tulaga o le tafe o le vai.
Pelton Turbine
E fa'agaoioia le Pelton turbine i luga o le mataupu faavae o le impulse, lea e fa'asa'olotoina ai le vai o se jet saoasaoa maualuga mai se nozzle ma taia ai se pakete i luga o se runner. A taia e le water jet le pakete, e fa'aliliuina atu le momentum o le vai i le pakete, ma mafua ai ona feliuliua'i le runner. A uma ona taia le pakete, e vaeluaina le vai i ni vaega se lua ma fa'asa'oloto ese mai le faiga e puipuia ai le fa'alavelave i isi pakete.
3. Tuutuuga o Galuega Faatino
Kaplan Turbine
E fetaui lelei turbine Kaplan mo le faʻaaogaina i tulaga e tafe tele ai le vai ma le maualalo i le feololo o le ulu o le vai. E masani ona faʻaaogaina i pa tetele o vaitafe ma fale eletise tetele e tafe pea le vai. O tulaga faʻatino e aofia ai:
– Fa'amamāina o le Vai (Tafega o le Tafe): Maualuga
– Ulu o le Vai: Maualalo i le Feololo (mai le 2 mita i le 70 mita)
– Fesuiaiga: E mafai ona faʻagaoioia lelei i lalo o tulaga eseese o avega ma tafega.
Pelton Turbine
E fetaui lelei turbine Pelton mo tulaga e maualuga ai le tafe o le vai ma laiti ai le tafe. E masani ona faʻaaogaina i vaega maugā poʻo vaega e iai eseesega tetele i le maualuga i le va o le puna o le vai ma le nofoaga o le turbine. O tulaga faʻatino e aofia ai:
– Fa'amamāina o le Vai (Tafega o le Tafe): Maualalo
– Ulu o le Vai (Ulu): Maualuga (mai le 100 mita i le silia ma le 1000 mita)
– Fesuiaiga: Lelei sili ona lelei i lalo o tulaga sili ona maualuga o le avega ona o le tafe toto'a o le vai i totonu o le nozzle.
4. Fa'aaogāina ma le Fa'aaogaina
Kaplan Turbine
E fa'aaogaina lautele le Kaplan Turbine i galuega tetele o le tufatufaina atu o le vai e mana'omia ai ni turbine e maualuga le gafatia ma fetu'una'iga o le lelei e mafai ona fetu'una'i. O nisi o fa'aoga masani o le Kaplan Turbine e aofia ai:
– Falegaosimea Malosiaga o le Vaitafe: Fa'aaogaina o le tele o le tafega o le vai mai le vaitafe e fa'atupu ai le eletise.
– Faiga o Fa'asūsū ma le Pulea o Lologa: Fetuuna'i i fesuia'iga o le tafe o le vai mai alāvai fa'asūsū ma pā e pulea ai lologa.
– Falegaosimea eletise mai le tai: Fetuunai i suiga o le maualuga o le vai i taimi o tai maualuluga ma tai maulalo.
Pelton Turbine
E fa'aaogaina lautele turbine Pelton i galuega fa'atino laiti ma feololo o le gaosiga o le eletise i vaega maugā po'o vaega e maua ai le vai mai nofoaga maualuluga. O fa'aoga masani o turbine Pelton e aofia ai:
– Falegaosimea Eletise Laiti ma Feololo mo le Malosiaga o le Eletise: I eria e maualuga tele le tulaga fa'afanua, e pei o itulagi maugā.
– Falegaosimea Malosi Tutoatasi: Tu'uina atu o le eletise i nu'u maotua po'o fa'apipi'iga i fafo atu o le taulaga e maualuga le gafatia e tafe ai le vai.
– Falegaosimea Laiti mo le Malosiaga o le Vai: La'ititi ma faigofie, talafeagai mo eria e itiiti le gafatia ae mautu le puna o le vai.
5. Lelei ma le Faatinoga
Kaplan Turbine
E masani lava ona matuā maualuga le lelei o le fa'aogaina o turbine Kaplan, e o'o atu i le silia ma le 90% i lalo o tulaga lelei atoatoa. O le mafai ona fetu'una'i tulimanu o lau e mafai ai e turbine Kaplan ona fa'agaoioia lelei i le tele o tulaga o le tafe ma le avega, ma avea ai ma filifiliga lelei mo fa'aoga e mana'omia ai le fetu'una'i maualuga.
Pelton Turbine
E matuā maualuga fo'i le lelei o le fa'aogaina o turbine Pelton, e masani lava pe tusa ma le 85-90%. E ui lava e leai se auala e fetu'una'i ai lau e pei o turbine Kaplan, ae e tumau pea lo latou lelei i lalo o le maualuga o le ulu o le vai ma tulaga o le tafe fa'apitoa. E fa'atumauina atili le lelei e ala i se mamanu o le nozzle e fa'atonutonu sa'o ai le tafega o le vai.
I'uga
A oʻo mai i le gaosiga o le eletise mai le vai, o turbine Kaplan ma Pelton e iai ona tulaga lelei ma faʻaoga faʻapitoa e faʻatatau i tulaga faʻagaoioia. E sili atu le lelei o turbine Kaplan i le tafe maualuga, maualalo i le feololo o le vai, ma o lo latou gafatia e fetuʻunaʻi ai lau e mafai ai ona latou fetuʻunaʻi i le tele o avega ma tafega. Ae o turbine Pelton, i le isi itu, ua mamanuina faapitoa mo tulaga maualuga ma maualalo le vai, ma faatasi ai ma la latou mamanu faapitoa o le pakete, e mafai ona latou ausia le maualuga o le lelei i lalo o nei tulaga.
O le filifiliga i le va o le turbine Kaplan ma le turbine Pelton e tatau ona faʻavae i luga o se iloiloga maeʻaeʻa o punaoa vai o loʻo maua, manaʻoga o le malosi, ma le tulaga o le atunuʻu. Faatasi ai ma se malamalamaga lelei i eseesega ma faʻaoga lelei, e mafai ona faʻaleleia atili laʻau eletise mai le vai e gaosia ai le eletise ma le lelei, faʻatuatuaina, ma le gafataulimaina.