Feto'ai e le mafai ona fa'alelei
E lē fa'aaogāina le tulafono o le fa'asaoina o le malosi fa'atino i feto'aiga e lē mafai ona fa'afefeteina. E fa'aaogāina le tulafono o le fa'asaoina o le momentum i feto'aiga e lē mafai ona fa'afefeteina pe afai e leai se malosi mai fafo e galue i mea e lua o lo'o feto'ai. I se feto'aiga e lē mafai ona fa'afefeteina, e pipii fa'atasi mea e lua pe pipii le tasi i le isi pe a uma le feto'ai.
Fa'ata'ita'iga fesili 1.
E tutusa le mamafa o mea e lua, e 1 kg. E fealua’i le mea 1 i luga o se va’a mafolafola i le saoasaoa e 10 m/s ma feto’ai ma le mea lona lua o lo’o malolo. A mae’a le feto’ai, e pipi’i fa’atasi mea e lua. O le a le saoasaoa o mea e lua ina ua mae’a le feto’ai?
Ua iloa:
m1 = 1 kg, m2 = 1 kg, v1 = 10 m/s, v2 = 0
Sa manaʻomia : v'
Fofo:
m 1 v 1 + m 2 v 2 = (m 1 + m 2 ) v'
(1 kg)(10 m/s) + 0 = (1 kg + 1 kg) v'
10 kg m/s = (2 kg) v'
v' = 10 kg m/s : 2 kg = 5 m/s
Fa'ata'ita'iga fesili 2.
![]()
E tolu poloka e gaoioi i le 3 ms -1 feto'ai ma le isi poloka o lo'o malolo.
E lē feliua’i le feto’ai. O le fa’asologa o le saoasaoa o le poloka pe a uma le feto’ai, mai le tele i le la’ititi o le…
Fofo:
Ata 1:
Malosiaga mulimuli = malosiaga muamua
m 1 v 1 + m 2 v 2 = (m 1 + m 2 ) v
(4m)(3) + (m)(0) = (4m + m) v
12m + 0 = (5m) v
12m = 5m v
v = 12m / 5m = 12/5 = 2.4 m/s
Ata 2:
Malosiaga mulimuli = Malosiaga muamua
m 1 v 1 + m 2 v 2 = (m 1 + m 2 ) v
(m)(3) + (3m)(0) = (m + 3m) v
3m + 0 = (4m) v
3m = 4m v
v = 3m / 4m = 3/4 = 0.75 m/s
Ata 3:
m 1 v 1 + m 2 v 2 = (m 1 + m 2 ) v
(m)(3) + (m)(0) = (m + m) v
3m + 0 = (2m) v
3m = 2m v
v = 3m / 2m = 3/2 = 1.5 m/s
Fa'ata'ita'iga fesili 3.
E lua polo e mamafa m 1 = 2 kg ma le m 2 = 1 kg o loʻo fealuaʻi i le itu faʻafeagai ma le saoasaoa v 1 = 2 ms -1 ma le v 2 = 4 ms -1 e pei ona faʻaalia i le ata o loʻo i lalo. Afai e le fetoʻai se mea, o le a le saoasaoa o polo uma e lua pe a uma le fetoʻai?
Ua iloa:
Mamafa o le polo 1 (m1) = 2 kilokalama
Mamafa o le polo 2 (m 2 ) = 1 kg
Saosaoa o le polo 1 a'o le'i feto'ai (v 1 ) = 2 m/s
Saosaoa o le polo 2 a'o le'i feto'ai (v 2 ) = -4 m/s
O faailoga faaopoopo ma faailoga to’ese e faailoa mai ai o polo uma e lua e gaoioi i itu eseese.
Mana'omia : Saosaoa o polo ina ua uma ona feto'ai (v')
Fofo:
m 1 v 1 + m 2 v 2 = (m 1 + m 2 ) v'
(2)(2) + (1)(-4) = (2 + 1) v'
4 – 4 = (3) v'
0 = (3) v'
v' = 0
Fa'ata'ita'iga fesili 4.
E lua mea, o A ma B, e 1.5-kg le mamafa o mea taʻitasi, e faʻalatalata le tasi i le isi i le saoasaoa o le v A = 4 ms -1 ma le v B = 5 ms -1 . Afai e le fetoʻai le fetoʻai, o le a le saoasaoa o mea uma e lua pe a uma le fetoʻai?
Ua iloa:
Mamafa o le mea faitino A (m A ) = 1.5 kg
Mamafa o le mea faitino B (m B ) = 1.5 kg
Saosaoa o le mea A a'o le'i feto'ai (v A ) = 4 m/s (fa'ailoga fa'aopoopo, agai i le taumatau)
Saosaoa o le mea B a'o le'i feto'ai (v B ) = -5 m/s (fa'ailoga to'ese, agai i le agavale)
Manaʻomia: O le saoasaoa o mea uma e lua ina ua maeʻa le fetoʻai
Fofo:
Fa'asaoina o le momentum linear:
m A v A + m B v B = (m A + m B ) v'
(1.5)(4) + (1.5)(-5) = (1.5 +1.5) v'
6 – 7.5 = (3) v'
-1.5 = (3) v'
v' = -1.5 / 3
v' = -0.5 m/s
O le fa'ailoga minus e fa'ailoa mai ai o mea uma e lua e agai i le agavale.
20 fesili fa'avae ma tali e uiga i feto'ai e le mafai ona fa'afefeteina:
1. Fesili: O le ā le faʻauigaga o se fetoʻai e lē mafai ona faʻafefeteina? Tali: I se fetoʻai e lē mafai ona faʻafefeteina, e lē faʻasaoina le malosi o le tino, e ui lava e faʻasaoina le malosi. O nisi o le malosi o le tino muamua e liua i isi ituaiga o le malosi.
2. Fesili: E fa'apefea ona ese se feto'ai e le atoatoa le feto'ai mai se feto'ai e le atoatoa le feto'ai? Tali: I se feto'ai e le atoatoa le feto'ai, e pipii fa'atasi mea faitino pe a uma le feto'ai. I se feto'ai e le atoatoa le feto'ai, e vavae'ese mea faitino, ae o lo'o i ai pea le leiloa o le malosi fa'atino.
3. Fesili: O le ā e tumau pea ona fa'asaoina i ituaiga uma o feto'aiga, e aofia ai ma feto'aiga e lē mafai ona feto'ai? Tali: E fa'asaoina pea le malosi o le malosiaga i feto'aiga uma, e tusa lava po'o le ā lo latou malosi e mafai ona feto'ai.
4. Fesili: Aiseā e lē fa'asaoina ai le malosi fa'atino i feto'aiga e lē fa'alelei? Tali: O nisi o le malosi fa'atino e liua i isi ituaiga o malosiaga, e pei o le malosiaga gafatia, vevela, po'o le leo.
5. Fesili: E faʻapefea ona iloa se fetoʻai e le mafai ona faʻaaogaina le malosi e ala i le matauina o saoasaoa aʻo leʻi faia ma ina ua maeʻa le fetoʻai? Tali: O le aofaʻi o le malosi kinetic aʻo leʻi faia le fetoʻai o le a sili atu nai lo le aofaʻi o le malosi kinetic pe a uma le fetoʻai.
6. Fesili: E mafai ona tupu ni feto'ai e le mafai ona suia i le tasi itu? Tali: Leai, e mafai ona tupu ni feto'ai e le mafai ona suia i le tasi, lua, po'o le tolu itu. E tumau pea mataupu faavae, ae na'o le fa'atusatusaga o le vector e sili atu ona lavelave.
7. Fesili: I le tulaga o le fisiki o vaega laiti, o le a se taunuuga masani o fetoaiga e le mafai ona suia? Tali: I le fisiki o vaega laiti, o fetoaiga e le mafai ona suia e masani ona iu ai i le liua o vaega laiti e fetoaiga i ni vaega eseese.
8. Fesili: E faʻapefea ona e fuafua le aofaʻi o le malosi na leiloa i se fetoʻai e le mafai ona faʻafefeteina? Tali: I le fuafuaina o le eseesega i le va o le aofaʻi o le malosi kinetic muamua ma le aofaʻi o le malosi kinetic mulimuli.
9. Fesili: Aiseā e lē solia ai e feto’ai e lē mafai ona fa’alava le tulafono o le fa’asaoina o le malosi? Tali: O lo’o fa’asaoina pea le malosi; e na’o le liua mai le tasi ituaiga (kinetic) i isi (e pei o le vevela po’o le leo) nai lo le tumau pea o se malosi kinetic.
10. Fesili: Pe o le tele o feto'ai i le lalolagi moni e le mafai ona feto'ai? Tali: Ioe, o le tele o feto'ai i le lalolagi moni e le mafai ona feto'ai ona e masani lava ona iai sina suiga o le malosi fa'atino i isi foliga.
11. Fesili: I se feto’ai e le feto’ai, afai e pipii fa’atasi ni mea se lua, o le a se mea e mafai ona fai atu e uiga i lo la’ua saoasaoa fa’atasi? Tali: O lo la’ua saoasaoa fa’atasi e fuafua e ala i le fa’asaoina o le momentum. O mea e lua o le a fe’avea’i i se saoasaoa tutusa pe a uma le feto’ai.
12. Fesili: E faʻapefea ona fesootaʻi le coefficient of restitution ma fetoʻai e le elastic? Tali: O le coefficient of restitution, ua faʻailoa mai o , e fua ai le "bounceness" o se fetoʻai. Mo fetoʻai e le atoatoa le elastic, �=0 .
13. Fesili: Aiseā e ono maua ai se leo i se feto’ai e le mafai ona feto’ai? Tali: E mafai e le feto’ai ona mafua ai le gatete i mea o lo’o feto’ai, lea e ono maua ai ni galu leo i le mea o lo’o siomia ai.
14. Fesili: E mafai e le malosiaga gafatia o le kalave ona avea ma se mea e mafua ai feto’ai e le mafai ona fa’alelei? Tali: Ioe, aemaise lava pe afai o le feto’ai e mafua ai ona suia le maualuga po’o le tulaga o meafaitino, ma liua ai le malosiaga kinetic i le malosiaga gafatia o le kalave.
15. Fesili: Aiseā e lē fetaui ai polo pa'u ma le lē feto'ai atoatoa, e ui lava ina "feto'ai"? Tali: E fetaui polo pa'u ma le lē feto'ai atoatoa pe toetoe lava a feto'ai ona e masani ona taofia le tele o lo latou malosi fa'atino ma toe feto'ai. Latou te lē pipii fa'atasi, o se uiga lea o se fetauiga e lē feto'ai atoatoa.
16. Fesili: E mafai e ni polo omea vaivai se lua ona faʻaalia se fetoʻai e le atoatoa le fetoʻai? Tali: Ioe, aua a fetoʻai ni polo omea vaivai se lua, e masani ona pipii faʻatasi ma e le toe foʻi i tua, o se uiga masani lea o se fetoʻai e le atoatoa le fetoʻai.
17. Fesili: E mafai ona tupu se feto'ai e le mafai ona fa'afefeteina e aunoa ma se leo po'o se vevela e gaosia? Tali: E seasea, ae e mafai. E mafai ona fa'ata'ape'apeina le malosi i isi auala maaleale pe teuina o se malosiaga gafatia i totonu.
18. Fesili: E mafai ona toe fa'afo'isia feto'ai e le mafai ona fa'afo'isia? Tali: I se tulaga lautele, e le mafai ona toe fa'afo'isia feto'ai e le mafai ona fa'afo'isia ona o le liua o le malosi fa'atino i isi foliga e faigata ai ona toe fo'i i le tulaga muamua.
19. Fesili: E fa'apefea ona fesoota'i le tete'e o le ea ma feto'ai e le mafai ona feto'ai? Tali: E mafai e le tete'e o le ea ona fa'ateleina ai le le mafai ona feto'ai e ala i le fa'asalalauina o nisi o le malosi fa'atino e avea ma vevela.
20. Fesili: E i ai ni aafiaga o feto’ai e le mafai ona suia (inelastic) i mamanu saogalemu, e pei o vaega e malepe ai taavale? Tali: Ioe, o vaega e malepe ai i taavale ua mamanuina ina ia feagai ma feto’ai e le mafai ona suia (inelastic), e mitiia ai le malosi o le tino (kinetic energy) ma fa’aitiitia ai malosiaga o lo’o fa’atinoina i luga o tagata o lo’o nonofo ai.
E taua tele le sao o feto’ai e le mafai ona fa’asolosolo i le malamalama i tulafono fa’asao o le fisiki ma e taua tele i le tele o fa’atinoga fa’atino ma mamanu saogalemu.