Tekonolosi a le Va'a Pasese ma le Saogalemu Fa'amaonia
O le alualu i luma o tekinolosi o felauaiga i le sami i le luasefulu tausaga ua mavae ua suia ai le auala e mamanuina ai, faʻagaoioia ai, ma mataʻituina ai vaʻa pasese. E ui o le saogalemu i le sami sa faalagolago tele i le poto masani o le kapeteni ma tulaga tau e le mafaamatalaina, ae o vaʻa pasese faʻaonaponei ua faʻapipiʻiina nei i le tele o faiga faʻatekinolosi e fesoasoani e faʻaitiitia ai tulaga lamatia. Mai le faʻatautaia saʻo maualuga ma le mataʻituina o le afi e faʻavae i luga o sensor i faiga faʻavaomalo faʻavaomalo, o nei mea uma ua mamanuina mo le tasi faʻamoemoega autu: faʻamautinoaina o se malaga saogalemu ma le toʻafilemu a pasese.
1. Fuafuaga o Vaa e Faʻavae i Tulaga Faʻatonu o le Saogalemu Faʻaonaponei
O le saogalemu o va'a pasese e amata i le tulaga o le mamanuina. O lo'o tausisia e fale gaosi va'a ma kamupani va'a tulaga fa'avaomalo e pei o le SOLAS (Safety of Life at Sea), lea e fa'atonutonuina ai le tumau o le fausaga, faiga e tineia ai afi, ofu fa'aola, ma faiga e fa'atino ai le fa'aolaolaina. I le fa'aopoopoga i le SOLAS, o lo'o i ai fo'i tulafono fa'atonutonu mai le Fa'alapotopotoga Fa'avaomalo mo le Gataifale (IMO) ma fa'avasegaga mai ofisa e pei o le DNV, Lloyd's Register, po'o le Bureau Veritas, lea e faia ai asiasiga fa'apitoa masani.
O va'a pasese fa'aonaponei e fa'aogaina ni mamanu sili atu ona mautu ma lelei mo le tino. O se tasi o manatu autu o vaega e le susu i le vai, lea e taofia ai le va'a mai le opeopea tusa lava pe tumu nisi o avanoa i le vai ona o ni tafega. I le tele o va'a, e mafai ona tapunia otometi faitoto'a e le susu i le vai pe a iloa e masini fa'alogo le ulufale mai o le vai, ma iloa ai le sosolo o lologa. O lenei tekinolosi e maua ai le taimi taua mo le tali atu i fa'alavelave fa'afuase'i ma le fa'asaoina pe a mana'omia.
E le gata i lea, o loʻo faʻaaogaina nisi mea e teteʻe atu i le afi ma faiga e faʻamafanafana ai le vevela i nisi o vaega, aemaise lava i potu afi ma nofoaga eletise. I le saogalemu i le gataifale, e taua tele le puipuia o afi e pei o le saogalemu mai le tafega.
2. Faiga Fa'atautaia Fa'atekonolosi e Fa'aitiitia ai le Lamatiaga o Fa'alavelave
E masani ona tupu fa'alavelave i le sami ona o feto'ai, fa'aletonu o le folauga, po'o ni mea sese i le folauga. O le mea lea, o va'a pasese fa'aonaponei ua fa'apipi'iina i le tele o faiga fa'atautaia. O mea sili ona faigofie o le GPS ma le siata eletise ECDIS (Electronic Chart Display and Information System), lea e mafai ai e le ofisa o lo'o va'ava'ai ona mata'ituina le tulaga o le va'a i le taimi moni ma va'ai i le auala, loloto o le vai, ma nofoaga matautia.
E le gata i lea, e masani ona i ai i va'a le radar ma le tomai e siaki ai fa'amoemoega otometi (ARPA), lea e fesoasoani e fa'ailoa ai isi va'a i tafatafa ane, vavalo i ala e feiloa'i ai, ma tu'uina atu le lapata'iga vave o feto'ai e ono tula'i mai. E taua fo'i se Automatic Identification System (AIS) aua e mafai ai e va'a ona fesuia'i fa'amatalaga e uiga i le fa'asinomaga, saoasaoa, ma le aga'i atu i ai ma isi va'a ma nofoaga i le matafaga.
Mo le fa'aleleia atili o le sa'o, o nisi va'a e fa'aogaina ni faiga fa'aopoopo e fa'avae i luga o satelite, ni masini fa'alogo gyrocompass e sili atu ona mautu, ma ni pailate otometi ma ni fa'atonutonu fa'afetaui. E ui ina fa'aleleia e pailate otometi le lelei, ae o lo'o tumau pea le mana'omia o le va'ava'aia e tagata; o le tekinolosi ua mamanuina e fai ma fesoasoani, ae le o se sui o le fa'amasinoga fa'apolofesa i luga o le alalaupapa.
3. Mata'ituina o Masini ma Fausaga e Fa'avae i luga o le Sensor (Mata'ituina o Tulaga)
O le faʻatuatuaina o le afi o le faʻavae lea o le saogalemu. O le faaletonu o le afi i le sami e mafai ona oʻo atu ai i se tulaga matautia, aemaise lava i le taimi o le tau leaga poʻo auala vaʻa pisi. O le mea lea, o vaʻa pasese i aso nei e faʻaaogaina le tausiga e faʻavae i luga o tulaga, o le tausiga lea e faʻavae i luga o tulaga moni, ae le naʻo se faasologa masani.
O lo'o fa'apipi'i ni masini fa'alogo i afi autū, generators, pamu, ma le faiga o le fa'agaoioiga e mata'ituina ai le vevela, le mamafa, le gatete, ma le lelei o le suau'u. O nei fa'amaumauga e su'esu'eina e iloa ai fa'ailoga vave o le ofuina po'o le fa'aletonu. O lenei mea e mafai ai e le 'auva'a ona amata le toe fa'aleleia a'o le'i tupu se fa'aletonu tele.
I le fa’aopoopoga i afi, o nisi va’a e fa’apipi’i fo’i ni masini e mata’ituina ai le mamafa o le fausaga, le fa’aleagaina o le tino, ma le tulaga o le tino o le va’a. O lenei ituaiga o mata’ituina e aoga tele mo va’a e masani ona folau i galu maualuluga po’o auala uumi, aua e mafai ona tupu malie ma le le iloa le vaivai o meafaitino.
4. O se Faiga e Sili Atu Ona Tuufaatasi mo le Saogalemu i Afi
O le afi o se tasi lea o faʻamataʻu sili ona mataʻutia i vaʻa pasese. E mafai ona aofia ai ni matāsele eletise pupuu, tafega o le suauʻu, poʻo ni mea sese a tagata. Ina ia faʻaitiitia lenei lamatiaga, o vaʻa faʻaonaponei e faʻaaogaina se auala e tele vaega: iloa vave, vavaeʻese, ma vave tineia.
O lo'o fa'apipi'iina masini e iloa ai le asu ma le vevela i vaega eseese, e feso'ota'i i se laupapa fa'ailo tutotonu. O le taimi lava e iloa ai e le masini se mea e le masani ai, e fa'agaoioia se fa'ailo, ma o le nofoaga o lo'o i ai le nofoaga e iloa ai e va'aia ai le asu e va'aia ai le asu e va'aia ai le asu e vave lava ona iloa. O nisi va'a e fa'apipi'iina i ni masini fa'asūsū otometi, ae o potu afi e ono fa'aogaina ni masini e tineia ai le asu e fa'aaoga ai le kesi (e pei o le CO₂ po'o nisi kesi e le gaoioi) e tineia lelei ai afi e aunoa ma le fa'aleagaina tele o masini e ono mafua mai i le vai.
O le fa'avasegaina o vaega o lo'o mu ai e puipuia ai fo'i le faigofie ona sosolo o le afi. O faitoto'a o le mu, tapuni otometi o pu, ma faiga vave e tali atu ai o ni tulaga fa'atonuina taua ia. O fa'ata'ita'iga masani a le 'auva'a mo le mu e fa'amautinoa ai e le na'o le fa'alagolago o le tali atu i ni mea e le'i mafaufauina.
5. Tekonolosi o le Mausali ma le Fiafia e A'afia ai le Saogalemu
E masani ona manatu eseese le mafanafana o pasese mai le saogalemu, ae o le mea moni e fesoʻotaʻi lelei ia mea e lua. O se vaa mautu e faʻaitiitia ai le lamatiaga o le paʻuʻū o pasese, faʻaitiitia ai le maʻi vasa, ma fesoasoani i le auvaa e galulue lelei atili i tulaga e le lelei tele. O le tele o vaa pasese e faʻaaogaina ni apaʻau faʻamautu poʻo ni faiga e pulea ai le faʻasolo e fetuʻunaʻi ai le tali atu o le vaa i galu.
O nisi va'a e fa'aogaina fo'i ni faiga fa'akomepiuta mo le fa'apaleniina o le mamafa e fa'atumauina ai le tulaga mautu ma le tumau. I nisi va'a, e mafai e nei faiga ona fuafua le tufatufaina o avega ma fa'aleleia le tulaga o le mamafa e fa'atumauina ai le paleni, aemaise lava pe a suia le aofa'i o pasese ma uta.
6. Faiga o Fesootaiga ma Lapataiga mo Faalavelave Tutupu Faafuasei
O va'a pasese fa'aonaponei e feso'ota'i ma le lalolagi i fafo e ala i faiga feso'ota'iga i le gataifale e pei o le Global Maritime Distress and Safety System (GMDSS). Afai e tupu se fa'alavelave fa'afuase'i, e mafai e se va'a ona vave ma otometi ona auina atu se fa'ailo fa'alavelave fa'atasi ai ma fa'amaopoopoga o nofoaga. E lagolagoina le GMDSS e le VHF, leitio MF/HF, ma feso'ota'iga satelite.
Mo pasese, e manino ma faigofie ona malamalama i le faiga o le leo faaleotele leo ma faailoilo mo faalavelave faafuasei. E saunia foi e vaa faailoilo mo le aveeseina o mea, moli mo faalavelave faafuasei, ma taiala ua faailogaina lelei mo nofoaga e faapotopoto ai tagata. O nisi o mamanu fou e aofia ai faiga faafuainumera mo faamatalaga mo pasese e mafai ona faaalia ai faatonuga mo le aveeseina o mea i luga o laupepa faitele.
7. Meafaigaluega ma Faiga e Sili Atu ona Fa'atuatuaina mo le Fa'asaoina o Tagata
E leai se tekinolosi e faʻamaonia ai le leai o se lamatiaga. O le mea lea, e taua tele ai le sauniuni mo le faʻasaoina o le vaʻa. O vaʻa pasese e faʻapipiʻiina i vaʻa faʻaola ma vaʻa faʻaola e iai le gafatia faʻapitoa, e tusa ai ma tulafono. O nei meafaigaluega ua mamanuina mo le vave faʻaaogaina, tusa lava pe ua i lalo le vaʻa.
O ofu fa'aola o ni mea e mana'omia fo'i, e masani ona maua i totonu o potu ma nofoaga faitele. I le fa'aopoopo atu i le tu'uina atu o ofu fa'aola, ua amata ona fa'amuamua e va'a fa'aonaponei ni mamanu o peleue e sili atu ona fa'alelei ma faigofie ona ofuina e 'alo'ese ai mai le fenumia'i i tulaga fa'afuase'i. E tutusa lava le tāua o fa'ata'ita'iga saogalemu, e masani ona faia a'o le'i tu'ua le va'alele pe i le amataga o le malaga, ina ia masani ai pasese i auala e fa'asao ai ma faiga fa'avae.
8. Le Matafaioi o le Fa'atekinolosi ma le Va'ava'aia Fa'avae i Fa'amaumauga
O le isi aga tele o le fa'atekinolosi lea o galuega fa'atino a va'a. E tele kamupani va'a e fa'aogaina ni faiga fa'atautaia tu'ufa'atasi e fa'amaumau ai fa'amatalaga tau femalagaa'iga, fa'amatalaga o afi, fa'aaogaina o le suau'u, ma mea fa'apitoa. E mafai ona tu'uina atu nei fa'amatalaga i nofoaga autu e pulea ai va'a i uta mo le su'esu'eina, e fesoasoani ai i le vave iloa o tulaga lamatia ma le fuafuaina o tausiga.
I nisi o va'a, o le mata'ituina mamao e mafai ai e 'au fa'atekinolosi i uta ona tu'uina atu fautuaga pe a feagai se va'a ma ni fa'afitauli. E ui o le fa'ai'uga e tumau pea i le kapeteni ma le 'auva'a, ae o le lagolago i fa'amaumauga e fa'aleleia atili ai le sa'o o gaioiga. E feso'ota'i fo'i le fa'atekinolosi numera ma le saogalemu i luga o le initaneti, aua o faiga feso'ota'i e lamatia ai le osofa'ia. O le mea lea, o lo'o atia'e e kamupani va'a ni faiga fa'avae mo le saogalemu i luga o le initaneti, vaevaega o feso'ota'iga, ma a'oa'oga a le 'auva'a e puipuia ai osofa'iga fa'atekinolosi numera.
9. Mea Fa'aletagata: E Tatau Ona Lagolagoina Tekonolosi e se Aganu'u Saogalemu
E lē gata i meafaigaluega e fa’alagolago i ai le saogalemu fa’amaonia. O mea tau tagata—o le agava’a o le auvaa, le tausisia o faiga fa’atino, ma le aganu’u saogalemu—o mea taua ia e fa’atatau i ai. E o’o lava i va’a e sili ona fa’atekonolosi e mafai ona lamatia pe afai e le amana’ia faiga fa’atino masani, le lelei o fesoota’iga i totonu, pe le lava a’oa’oga.
O le mea lea, e faʻatino e le au faʻatautaia vaʻa tulaga faʻavaomalo o aʻoaʻoga e pei o le STCW (Standards of Training, Certification, and Watchkeeping). E aofia ai i aʻoaʻoga le folauga, tali atu i faʻalavelave faʻafuaseʻi, fesoasoani muamua, ma le puleaina o le motu o tagata, o tomai taua uma ia i luga o vaʻa pasese. I le tuʻufaʻatasia o tekinolosi ma le faʻatinoina o galuega, e avea ai le saogalemu ma se faiga atoatoa, ae le na o se vaega.
I'uga
O loʻo vave ona faʻaleleia le tekinolosi o vaʻa pasese e faʻafetaiaʻia ai luʻitau o le saogalemu i le sami. Mai mamanu o vaʻa e sili atu ona teteʻe i tafega ma afi, i le faʻatautaia saʻo o le faʻatekinolosi numera, le mataʻituina o le afi e faʻavae i luga o le sensor, i faiga fesoʻotaʻiga faʻafuaseʻi e fesoʻotaʻi i le lalolagi atoa, e faʻaitiitia ai le ono tulaʻi mai o faʻalavelave ma faʻavavevave ai le tali atu pe a tulaʻi mai faʻalavelave faʻafuaseʻi. Peitaʻi, e tupu le saogalemu mautinoa pe a faʻapipiʻi faʻatasi tekinolosi faʻaonaponei ma tulafono faatonutonu malolosi, tausiga faʻatonutonu, ma se auvaa ua lava le aʻoaʻoina ma se aganuʻu saogalemu. Faatasi ai ma lenei faavae, o femalagaaiga i le sami e le gata ina mafanafana ae saogalemu foi mo pasese uma.