Teoria o Galu Mafui'e i le Geophysics
E taua tele le sao o galu mafui'e i le geophysics, aemaise lava i le su'esu'eina o le fausaga i totonu o le Lalolagi ma gaioiga tectonic. O le a'oa'oga autū o galu mafui'e e aofia ai le malamalama i le auala e sosolo ai le malosi mai mafui'e ma isi mea tutupu mafui'e i le Lalolagi. O lenei tusiga o le a talanoaina ai le a'oa'oga o galu mafui'e , ituaiga o galu mafui'e, ma a latou fa'aoga ma le taua i le geophysics.
Folasaga i Galu Mafui'e
O galu mafui'e o ni gatete po'o ni oscillations e feoa'i solo i le Lalolagi ona o le fa'asa'olotoina o le malosiaga mafui'e. O lenei malosiaga e masani ona afua mai i mafui'e , ae mafai fo'i ona mafua mai i le pāpā o mauga mu, pa e mafua mai i tagata, po'o isi mea tutupu fa'ale-geophysical. O le su'esu'ega o galu mafui'e e ta'ua o le seismology, ma o meafaigaluega e fa'aaogaina e iloa ai nei gatete e ta'ua o seismometers po'o seismographs.
Itūaiga o Galu Mafui'e
I se tulaga lautele, e mafai ona vaevaeina galu masimasi i ni vaega tetele se lua: galu o le tino ma galu o le fogaeleele.
Galu o le Tino
E sosolo atu galu o le tino i totonu o le Lalolagi ma e lua ituaiga autū: Galu Muamua (Galu-P) ma Galu Lona Lua (Galu-S).
1. Galu Muamua (Galu-P)
O galu-P o galu fa'apipi'i e feoa'i i le saoasaoa sili ona vave o galu mafui'e uma. E mafai ona latou feoa'i i mea malo, vai, ma kesi. E fa'apipi'i ma fa'aloaloa e galu-P meafaitino i o latou ala. Ona o lo latou saoasaoa maualuga, o galu-P o galu muamua ia na fa'amaumauina e masini mafui'e pe a uma se mafui'e.
2. Galu lona lua (S-waves)
E sili atu le saoasaoa o galu-S nai lo galu-P ma e na'o mea malo e mafai ona fealua'i ai. Latou te mafua ai le gatete e fa'asaga tonu i le itu e sosolo ai, ma mafua ai le gaioiga o le tipi i totonu o mea latou te ui atu ai. O le le mafai e galu-S ona fealua'i i mea vai e maua ai fa'amatalaga taua e uiga i le fausaga i totonu o le Lalolagi, aemaise lava lona ogatotonu vai.
Galu i luga
E feoa'i galu i luga o le fogaeleele i luga o le Lalolagi ma e lautele atu o latou aafiaga nai lo galu o le tino. E vaevaeina fo'i i ni ituaiga autu se lua: galu Rayleigh ma galu Love.
1. Galu o Rayleigh
E mafua ai e galu o Rayleigh ni gatete i luga o le fogaeleele i ni auala elipse, e tutusa ma galu o le vai i luga o le fogaeleele o se vaituloto. E mafai e nei galu ona mafua ai ni faaleagaina tetele i fausaga o le taulaga ona o le siitia o le tulaga sa'o ma le tulaga faalava latou te mafua ai.
2. Galu o le Alofa
O galu alofa o galu tipi ma le gatete faalava e fa'asaga sa'o i le itu e sosolo ai. O nei galu e masani ona vave atu nai lo galu o Rayleigh ae e tutusa lava a latou aafiaga fa'aleagaina.
Faiga o le Tuputupu A'e o Galu Mafui'e
O le malosiaga o le mafui'e e mafua ai nei galu e masani ona sau mai le gaioiga i luga o mea sese o le Lalolagi. A fa'asa'olotoina e poloka papa e lua le malosiaga teuina i le tulaga o le fe'avea'i, ona sosolo lea o lena malosiaga, ma fa'atupuina ai galu mafui'e. O lenei faiga, e ta'ua o le fa'asa'olotoina o le malosiaga o le mafui'e, e masani ona fesoota'i ma mafui'e ae mafai fo'i ona aofia ai isi puna'oa e pei o gaioiga o mauga mu po'o pa e mafua mai i tagata.
Fa'aaogāina o le Teori o Galu Seismic i le Geophysics
O le suʻesuʻeina o galu seismic e tele ona faʻaoga taua i le geophysics ma isi saienisi o le lalolagi.
1. Mea e Fuafua ai le Fausaga i Totonu o le Lalolagi
Fa'aaogaina o galu O le mafuiʻe o le metotia autū lea mo le suʻesuʻeina o le fausaga i totonu o le Lalolagi.I le iloiloina o le saoasaoa ma le ala o galu P ma le S, e mafai ai e le au geophysicists ona fatuina ni faafanua o le fausaga o le eleele i lalo o le Lalolagi, e aofia ai le faailoaina o vaega e pei o le mantle, crust, ma le core.
2. Fuafuaina o le Nofoaga o Mafui'e
E fa'aaogaina galu mafui'e e iloa ai le nofoaga o le ogatotonu ma le malosi o le mafui'e. O fa'amaumauga mai masini fa'amama mafui'e i le lalolagi atoa e tu'ufa'atasia e fatu ai se fa'afanua o ogatotonu o mafui'e.
3. Su'esu'ega Punaoa faanatura
E faʻalagolago foʻi le alamanuia o le suauʻu ma le kesi i galu tetele mo suʻesuʻega. punaoa i lalo o le eleeleO lenei metotia ua lauiloa o atagia ma le fa'ata'ita'iga o le mafui'e, lea e aofia ai le faʻasalalauina o galu mafuiʻe i le eleele ma le iloiloina o gatete o loʻo toe faʻafoʻi mai pe toe faʻafoʻi mai i luga. O nei faʻamatalaga e faʻaaogaina e suʻe ai le suauʻu ma le kesi. kesi fa'alenatura, fa'apea fo'i ma isi mea e eliina ai le eli.
4. Fa'aitiitia ma le Fa'aitiitia o Lamatiaga Fa'alenatura
E fesoasoani suʻesuʻega o galu mafuiʻe i le fuafuaina ma fa'aitiitia o fa'alavelave fa'alenaturaO le malamalama i le auala ma le mea e tutupu ai mafuiʻe e mafai ai e saienitisi ona faia ni valoʻaga o tulaga lamatia ma fesoasoani i le fuafuaina o ni atinaʻe e sili atu ona teteʻe atu i mafuiʻe.
5. Su'ega Fa'aniukilia
E fa'aaogaina fo'i galu mafui'e e iloa ai ma mata'ituina ai su'ega fa'aniukilia i lalo o le eleele. O galu mafui'e e mafua mai i pa fa'aniukilia e iai uiga tulaga ese e fa'avasega ai mai galu e mafua mai i mafui'e masani, e mafai ai ona mata'ituina gaoioiga fa'aniukilia i le lalolagi atoa mo fa'amoemoega tau puipuiga.
Talosaga ma Isi Suʻesuʻega
O le suʻesuʻega o galu masific e aofia ai foʻi suʻesuʻega i le auala e aʻafia ai le sosolo o galu i mea i lalo o le eleele. O suiga i le tuufaatasiga, vevela, ma le mamafa e mafai ona aʻafia ai le saoasaoa ma le ala o galu masific. I le suʻesuʻeina o mea e le masani ai i mamanu o le sosolo o galu, e mafai ai e saienitisi ona maua ni malamalamaaga loloto i faiga faʻale-geological o loʻo tutupu i le Lalolagi.
I le aotelega, o le talitonuga o galu mafui'e o le faavae lea o le tele o su'esu'ega i le geophysics ma le saienisi o le lalolagi, e ofoina atu ai se meafaigaluega taua mo le malamalama i le fausaga i totonu o le Lalolagi ma le vavalo ma le fa'aitiitia o a'afiaga o gaioiga mafui'e. O lenei malamalama e taua tele mo le saogalemu o tagata ma le atina'eina gafataulimaina o punaoa faanatura, ma fesoasoani e fa'amautinoa e mafai ona tatou fa'aauau pea ona ola fa'atasi ma nei mea faanatura e masani ona le mafai ona vavaloina.