Te Whakamārama i ngā Tohu me ngā Pūrākau i roto i te Anthropology
Ko te mātauranga tangata, te ako whānui mō te tangata, e ruku hohonu ana ki ngā āhuatanga kanorau o te ahurea tangata, te hapori, me te koiora. I roto i ōna kaupapa maha, ko te whakamārama i ngā tohu me ngā pūrākau he mea tino whakaohooho, he mea whai kiko hoki. Ko ngā tohu me ngā pūrākau he matapihi ki te hinengaro huna o ngā ahurea, e whakaata ana i ngā uara pāpori, ngā kaupapa hītori, me ngā āwangawanga mō te oranga tonutanga. E tūhuratia ana e tēnei tuhinga te whakamārama a ngā tohunga mātauranga tangata i ngā tohu me ngā pūrākau, me te whakamārama i ngā tikanga me te hiranga o ēnei whakamārama i roto i te mara whānui.
Ngā Tohu: Te Reo o te Ahurea
He mea nui ngā tohu ki te whakawhitiwhiti kōrero a te tangata, ā, ka kitea i roto i ngā āhuatanga katoa o te ao, mai i te reo me te toi ki ngā kawa me ngā whakapono. Ka tātarihia e ngā tohunga tātai tangata ngā tohu kia mārama ai ki ngā tikanga e tukuna ana e rātou me ngā mahi e mahia ana e rātou i roto i ō rātou horopaki ahurea. Ehara ngā tohu i te tohu noa iho; kua whakakīia ki ngā tikanga ōrite e pārekareka ana ki roto i te hapori.
1. Te Matatini me te Anthropology Tohu:
Ko te semiotics, te ako i ngā tohu me ngā karu, he anga matua i roto i te tātari i ngā tohu ahurea. I whakapae a Ferdinand de Saussure, he tohunga reo matua, ko ngā tohu he "kaitohu" (te āhua o te tohu) me te "tohu" (te ariā e tohuhia ana e ia). Nā Claude Lévi-Strauss, he tangata matua i roto i te hanganga tangata, i whakawhānui ake i tēnei tātari ki ngā pūrākau me ngā tohu, me te kī he wāhanga rātou o te reo tangata whānui.
2. Victor Turner me ngā Tohu Kawa:
I whakanui a Victor Turner, tētahi atu tohunga tātai tangata whai mana, i ngā āhuatanga hihiri me ngā āhuatanga mahi o ngā tohu, inā koa i roto i ngā kawa. I tautohe ia he maha ngā wā ka puta te huringa pāpori mai i ngā tohu i roto i ngā kawa. Hei tauira, ko te whakamahinga a te iwi Ndembu i ngā tohu i roto i ā rātou kawa whakawhiti e whakaatu ana i te nekehanga mai i tētahi tūnga pāpori ki tētahi atu. E whakamārama ana ngā mahi a Turner me pēhea te mahi a ngā tohu hei kaiwhakahaere huringa, e āwhina ana i te kotahitanga hapori me te tuakiri takitahi.
Ngā Pūrākau: Ngā Kōrero mō te Tikanga
Ko te pūrākau e kapi ana i ngā kōrero tapu o tētahi ahurea, e whakamārama ana i ngā takenga mai o te ao, te oranga o te tangata, me ngā tikanga ahurea pāpori. Ehara i te mea he pūrākau noa iho ngā pūrākau engari he nui ngā tikanga tohu, e whakarato ana i ngā māramatanga ki ngā uara, ngā wehi, me ngā wawata o tētahi hapori.
1. Te Tātaritanga o Lévi-Strauss me te Pūrākau:
I whakamahia e Claude Lévi-Strauss te ariā hanganga ki te pūrākau, me te titiro ki ngā pūrākau hei whakaata i ngā hanganga o te hinengaro tangata. I whakaahua ia ko ngā pūrākau mai i ngā ahurea rerekē he tauira me ngā hanganga noa, e kiia nei e ia ko ngā "pūrākau". E ai ki a Lévi-Strauss, ka taea te wetewete i ēnei huānga ao whānui hei whakaatu i ngā āwangawanga taketake o te tangata, pērā i ngā whakahē rua o te ora me te mate, te taiao me te ahurea, me te pai me te kino.
2. Te Pūrākau hei Kāreti Hapori:
I kite a Bronisław Malinowski, he tohunga tātai tangata mahi, i ngā pūrākau he ture pāpori e whakamana ana, e whakapūmau ana hoki i ngā mahi pāpori me ngā umanga. I roto i tana rangahau mō ngā tāngata o Trobriand Island, i whakaatu a Malinowski me pēhea te whakamana o ngā pūrākau i te tikanga pāpori me te whakatau i ngā raruraru pāpori. Nō reira, he mahi nui tā ngā pūrākau ki te pupuri i te pumau me te haere tonu o te pāpori.
3. Ko Joseph Campbell me te Haerenga a te Toa:
Ko te ariā monomyth a Joseph Campbell, i whakaaturia i roto i te pukapuka "The Hero with a Thousand Faces," e whakaatu ana i tētahi tauira whānui i roto i ngā pūrākau toa puta noa i ngā ahurea. Ko te haerenga a Campbell, tae atu ki ngā wāhanga pēnei i te wehenga, te tīmatanga, me te hokinga mai, e tuku ana i tētahi anga mō te mārama ki te pūmanawa whakarerekētanga o te pūrākau. Ahakoa ehara ia i te tohunga tātai tangata, he nui te awe o ngā mahi a Campbell ki te whakamārama i ngā pūrākau i roto i te tātai tangata, e whakaatu ana i ngā wheako tangata e tohaina ana e rātou.
Ngā Tikanga i roto i te Whakamārama Tohu me te Pūrākau
He maha ngā tikanga e whakamahia ana e ngā tohunga tātai tangata hei whakamārama i ngā tohu me ngā pūrākau, ā, he rerekē ngā tirohanga a ia tikanga ki te hanganga ahurea.
1. Te Tirotiro a te Kaiuru:
Mā te whai wāhi atu ki ngā oranga o ia rā o te hunga rangahau ka taea e ngā tohunga tātai tangata te whiwhi tirohanga whānui, tirohanga ā-roto rānei, mō te whakamahinga me te hiranga o ngā tohu me ngā pūrākau. Ko tēnei huarahi rumaki, i tīmatahia e Malinowski, ka whakarato i tētahi māramatanga whānui mō te mahi a ngā tohu i roto i te mahi.
2. Tātari Whakataurite:
Ko te tātari whakatairite he tirotiro i ngā pūrākau me ngā tohu puta noa i ngā ahurea rerekē hei tautuhi i ngā kaupapa me ngā hanganga ōrite. Ko tēnei huarahi, i whakamahia e Lévi-Strauss rāua ko Campbell, ka āwhina i te hura i ngā tauira whānui o te whakaaro me te auahatanga o te tangata.
3. Ngā Huarahi Hinengaro-tātari:
I runga i ngā mahi a Freud rāua ko Jung, ka whakamahia e ētahi tohunga tātai tangata ngā huarahi hinengaro-tātari hei tūhura i ngā taha hinengaro o ngā tohu me ngā pūrākau. E whai whakaaro ana tēnei tirohanga ki te āhua o te whakaatu a ngā tohu me ngā pūrākau i ngā hiahia, ngā wehi, me ngā momo āhua o te hinengaro kore.
4. Ngā Tikanga Whakamāori:
Ko te hermeneutika, arā, te toi o te whakamārama, e whakanui ana i te hiranga o te horopaki ki te mārama ki ngā tohu me ngā pūrākau. Ko te whāinga a ngā tohunga tātai tangata e whakamahi ana i tēnei tikanga he wetewete i ngā tikanga o ngā tohu me ngā pūrākau mō ngā kaihanga me ngā kaiwhakamahi, me te whakaaro ki ngā horopaki hītori, pāpori, me te tōrangapū.
Te Hiranga o ngā Tohu me ngā Pūrākau i roto i te Anthropology
Mā te whakamārama i ngā tohu me ngā kōrero tuku iho ka kitea he māramatanga hōhonu ki te āhua o te tangata. Mā tēnei ka taea e ngā tohunga tātai tangata te:
1. Kia Mārama ki te Tuakiri Ahurea:
He mea nui ngā tohu me ngā pūrākau ki te tuakiri ahurea, e whakaata ana i te hītori, ngā uara, me ngā whakapono kua tohaina. Mā te whakamārama i ēnei huānga, ka hohonu ake te māramatanga o ngā tohunga tātai tangata ki te tikanga o te noho ki tētahi rōpū ahurea motuhake.
2. Whakakitea ngā Hanganga Hapori:
Mā te tātari i ngā tohu me ngā pūrākau ka kitea ngā hanganga pāpori me ngā mana whakahaere o roto i te hapori. Hei tauira, mā ngā pūrākau e whakamārama ana i ngā kaupapa whakahaere pāpori e whakaatu ana i ngā tikanga e pupurihia ai, e whakamanahia ai hoki te mana.
3. Tūhurahia ngā Kaupapa Ao Whānui:
Ahakoa ngā rerekētanga ahurea, he maha ngā tohu me ngā pūrākau e whakaatu ana i ngā kaupapa me ngā āwangawanga whānui. Mā te whakamārama i ēnei āhuatanga ōrite ka mārama ake ngā āhuatanga o te wheako tangata, ka whakatairanga ake i te māramatanga ahurea-maha.
4. Arotake i ngā Take o nāianei:
Kāore ngā tohu me ngā pūrākau e noho pūmau; ka whanake, ka urutau ki ngā take me ngā wero o nāianei. Ka taea e ngā tohunga tātai tangata te ako i te urupare a ngā whakamaoritanga hou o ngā tohu me ngā pūrākau tuku iho ki ngā āwangawanga pāpori, tōrangapū, me te taiao o nāianei.
Opaniraa
He wāhanga nui o te mātauranga tangata te whakamārama i ngā tohu me ngā pūrākau, e tuku ana i ngā māramatanga whai kiko ki te ahurea tangata me te hapori. Mā roto i ngā tikanga maha, ka hurahia e ngā tohunga mātauranga tangata ngā paparanga o te tikanga kua whakauruhia ki roto i ēnei huānga ahurea, e whakaatu ana i te whatunga uaua o te whakaaro, te whakapono, me te mahi a te tangata. Mā te tirotiro i ngā tohu me ngā pūrākau, kāore e tiakina noa e ngā tohunga mātauranga tangata te taonga tuku iho engari ka whakarei ake hoki i tō tātou māramatanga ki ngā huarahi kanorau e mārama ai te tangata ki tōna ao.
