Ozizi Isi Obodo Omenala na Mmụta
N'ụwa agụmakwụkwọ, a na-echekarị na ihe ịga nke ọma n'ọmụmụ ihe bụ naanị site n'ọgụgụ isi nke onye ọ bụla, ịrụsi ọrụ ike, ma ọ bụ àgwà ụlọ akwụkwọ ahụ. Agbanyeghị, eziokwu ahụ dị mgbagwoju anya karịa. Ọtụtụ ụmụ akwụkwọ ndị ji otu aka ahụ na ndị nwere ọgụgụ isi ka na-egosipụta ihe ịga nke ọma agụmakwụkwọ dị iche iche n'ihi enweghị nhazi mmekọrịta mmadụ na ibe ya. Otu echiche nke na-enyere aka ịkọwa enweghị nha anya a bụ ozizi nke isi obodo omenala, nke ọkachamara mmekọrịta mmadụ na ibe ya bụ́ Pierre Bourdieu, nke France mepụtara karịsịa. Ozizi a na-akọwa otu "akụ" omenala ụfọdụ - dị ka usoro okwu, mmasị, àgwà ọmụmụ ihe, na ihe ọmụma nke usoro agụmakwụkwọ - nwere ike isi baara ụfọdụ ụmụ akwụkwọ uru ma gbochie ndị ọzọ.
Ịghọta Isi Obodo Omenala
Isi obodo omenala bụ nchịkọta ihe ọmụma, nkà, ụdị ndụ, na omume omenala nke mmadụ nwere ma nwee ike iji nweta nnabata na uru ọha na eze n'ọtụtụ ebe, gụnyere agụmakwụkwọ. N'adịghị ka isi obodo akụ na ụba (ego na ihe onwunwe), isi obodo omenala anaghị apụta ìhè, mana mmetụta ya dị adị. N'ọnọdụ ụlọ akwụkwọ, isi obodo omenala na-emetụta otu ụmụ akwụkwọ si aghọta ihe mmụta, na-akpakọrịta na ndị nkuzi, na-esonye na mkparịta ụka, na-agbanwe agbanwe na mkpa agụmakwụkwọ.
Bourdieu kwusiri ike na ụlọ akwụkwọ abụghị ebe a na-anọpụ iche kpamkpam. Ha na-ele omenala na ihe ọmụma nke ụfọdụ otu mmekọrịta mmadụ na ibe ya anya—karịsịa klaasị etiti na nke elu—dị ka ọkọlọtọ "nkịtị" ma ọ bụ "ezigbo". N'ihi ya, ụmụ akwụkwọ ndị na-amụta omenala ahụ site na nwata nwere ike ịga nke ọma karịa, ebe ụmụ akwụkwọ sitere na nzụlite dị iche iche na-agbasi mbọ ike ịmụta "asụsụ" na iwu ndị a na-edeghị ede.
Ụdị Atọ nke Isi Obodo Omenala
Bourdieu kewara isi obodo omenala ụzọ atọ dị mkpa, nke ọ bụla n'ime ha na-arụ ọrụ na agụmakwụkwọ:
1. Isi obodo omenala e ji aka mee
Nke a bụ isi obodo omenala dị n'ime mmadụ, dịka usoro okwu, omume, àgwà ịgụ ihe, obi ike n'ihu ọha, na otu esi ekwupụta echiche. Isi obodo a na-etolite site na usoro dị ogologo n'ime ezinụlọ na gburugburu ebe obibi mmadụ. Dịka ọmụmaatụ, ụmụaka maara mkparịta ụka n'ụlọ na-enwekarị ahụ iru ala karị ịrụ ụka n'ime klas.
2. Isi obodo omenala e zubere maka ya
Akụ ndị a na-abịa n'ụdị ihe ọdịnala dịka akwụkwọ, kọmputa, ịntanetị, ngwa egwu, ihe osise, ma ọ bụ ebe ọmụmụ ihe zuru oke. Ọ bụ ezie na inwe ihe ndị a nwere ike inyere aka mmụta, ha ka chọrọ isi obodo omenala a na-ahụ anya iji mee ihe nke ọma. Dịka ọmụmaatụ, inwe ọtụtụ akwụkwọ n'ụlọ ga-aka mma ma ọ bụrụ na ụmụaka na-agụkwa ma ghọta ihe.
3. Isi obodo omenala nke e guzobere n'ụlọ ọrụ
Ụdị a metụtara nnabata gọọmentị dịka diplọma, asambodo, akara ugo mmụta, na asambodo. N'agụmakwụkwọ na ebe ọrụ, a na-ejikarị isi obodo omenala eme ihe dị ka ihe atụ nke "ikike mmadụ." Agbanyeghị, inweta diplọma dị mma anaghị adị nhata mgbe niile maka onye ọ bụla, ebe ọ bụ na usoro na-eduga na ya na-emetụta isi obodo omenala dịbu adị.
Isi Obodo Omenala na Mmepụta nke Enweghị Ahazi Agụmakwụkwọ
Otu n'ime echiche dị mkpa nke Bourdieu bụ na agụmakwụkwọ nwere ike ịrụ ọrụ na mmeputakwa mmekọrịta mmadụ na ibe ya, ya bụ, imeghachi na idobe usoro enweghị nha anya site n'ọgbọ ruo n'ọgbọ. A na-elekarị ụlọ akwụkwọ anya dị ka ụzọ isi mee ka mmekọrịta mmadụ na ibe ya na-aga n'ihu, mana dịka ozizi isi obodo si dị, ụlọ akwụkwọ nwekwara ike ịbụ usoro ndị "na-eme ka" ụfọdụ ọnọdụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya sie ike.
Dịka ọmụmaatụ, ọtụtụ ụlọ akwụkwọ na-enyocha nkà ide ihe na okwu asụsụ site na ụkpụrụ ụfọdụ—dịka ikike ide edemede arụmụka, iji okwu agụmakwụkwọ, ma ọ bụ ikwu okwu n'ụdị iwu. Ụmụ akwụkwọ ndị maara ịnụ ka ndị mụrụ ha na-ekwu okwu, na-agụ akwụkwọ, ma na-akpakọrịta n'ebe mmekọrịta mmadụ na ibe ya na-akwado nkà ndị a ga-emezu ụkpụrụ ndị a ngwa ngwa. Ka ọ dịgodị, a pụrụ iwere ụmụ akwụkwọ na-enweghị ahụmịhe yiri nke ahụ dị ka "ndị na-enweghị ike," ebe n'eziokwu, ha enweghị ike ịnweta isi obodo omenala.
N'ọnọdụ a, ụlọ akwụkwọ na-eji "ihe mgbaru ọsọ" eme ihe akpọrọ ihe, ebe n'eziokwu enwere uru zoro ezo maka ndị na-eweta isi obodo omenala nke kwekọrọ na omenala ụlọ akwụkwọ ahụ.
Àgwà na "Iwu Ndị A Na-edeghị Ede" n'Ụlọ Akwụkwọ
Echiche nke isi obodo omenala enweghị ikewapụ iche na echiche nke omume, ya bụ, ụkpụrụ echiche, àgwà, na omume sitere na ahụmịhe ndụ. Habitus na-eme ka mmadụ nwee mmetụta "ahụ iru ala" ma ọ bụ "onye ọbịa" n'ebe enyere. N'ụlọ akwụkwọ, ụmụ akwụkwọ nwere àgwà kwekọrọ na omenala ụlọ akwụkwọ na-enwekarị obi ike karịa, na-arụsi ọrụ ike n'ịjụ ajụjụ, ma na-aghọta atụmanya ndị nkuzi ngwa ngwa.
N'aka nke ọzọ, ụmụ akwụkwọ nwere àgwà dị iche iche nwere ike ịchọta ụlọ akwụkwọ dị ka ebe mba ọzọ. Ha nwere ike ịbụ ndị na-amaghị okwu n'ihu ọha, ndị na-ala azụ ikwu echiche ha, ma ọ bụ ndị na-amaghị usoro mmụta ndị nkuzi weere dị ka ihe nkịtị. Nke a abụghị naanị okwu gbasara ike ime ihe, kama ọ bụ ọdịiche dị ogologo oge n'ụdị mmekọrịta mmadụ na ibe ya.
Ọzọkwa, e nwere "iwu ndị a na-edeghị ede" n'ụlọ akwụkwọ: otu esi arịọ maka enyemaka n'aka ndị nkuzi, otu esi ahọrọ ihe omume ndị a na-eme n'oge gara aga, na otu esi ewuli akwụkwọ maka ịbanye n'ụlọ akwụkwọ ma ọ bụ kọleji kacha elu. Ụmụ akwụkwọ nwere isi obodo omenala siri ike na-enwekarị ngwa ngwa karịa ịgagharị na sistemụ ndị a, ebe ndị ọzọ na-agagharị na-enweghị map.
Ihe atụ nke isi obodo omenala n'ọrụ agụmakwụkwọ
N'ihe dị iche iche a na-eme kwa ụbọchị, a pụrụ ịhụ isi obodo omenala n'ihe ndị yiri ka ha dị mfe. Dịka ọmụmaatụ:
– Nkà ịgụ akwụkwọ: Ụmụaka ndị maara ịgụ akụkọ site na nwata na-amata usoro akụkọ ngwa ngwa ma na-aghọta ọgụgụ ihe nke ọma.
– Ụdị nkwurịta okwu: A na-ewerekarị ụmụ akwụkwọ nwere ike ikwu okwu n'ụzọ iwu kwadoro na nke a haziri ahazi ka ndị "maara ihe" ma ọ bụ "tozuru oke", ọbụlagodi na isi ihe dị n'echiche ha anaghị adị mma mgbe niile.
– Ihe ọmụma gbasara ụwa agụmakwụkwọ: Ụmụ akwụkwọ ndị nne na nna ha gara kọleji na-amarakarị nhọrọ dị mkpa, agụmakwụkwọ, nzukọ kampos, na mkpa nke ịkparịta ụka.
– Ọrụ ime ka ihe ka mma: Ọmụmụ asụsụ, ihe mmụta egwu, ma ọ bụ nleta ụlọ ihe ngosi nka nwere ike ime ka nghọta gị dịkwuo elu ma mee ka obi sie gị ike n'ebe ụlọ akwụkwọ dị.
Site n'ihe atụ ndị a, o doro anya na isi obodo omenala na-arụ ọrụ site na usoro dị nro, nke ndị nkuzi na ụmụ akwụkwọ na-anaghị ahụ anya, mana mmetụta ya dị adị n'ihe gbasara ihe ịga nke ọma n'agụmakwụkwọ.
Mmetụta dị na Ndị Nkụzi na Amụma Agụmakwụkwọ
Ịghọta ozizi isi obodo dị mkpa ka ndị nkuzi na ndị na-eme iwu ghara ịkọwa ihe ụmụ akwụkwọ rụzuru site na mgbalị nke onye ọ bụla. E nwere ọtụtụ ihe bara uru:
1. Mata ụdị dị iche iche nke ndabere ụmụ akwụkwọ
Ndị nkuzi kwesịrị ịghọta na gburugburu ebe obibi ha na-emetụta ụdị mmụta na nkwurịta okwu ụmụ akwụkwọ. Nyocha ekwesịghị naanị ịtụle "ụdị" dabara adaba na omenala kamakwa iji ụdị dị iche iche na ngosipụta na ihe ọmụma kpọrọ ihe.
2. Kụzie "koodu" agụmakwụkwọ nke ọma
A na-eche na ọtụtụ nkà ụlọ akwụkwọ bụ ihe ebumpụta ụwa n'ime ụmụ akwụkwọ, mana ọ bụghị mmadụ niile nwere ya. Atụmatụ dịka nchịkọta nkuzi, usoro ngosipụta, nhazi edemede, na otu esi achọta ebe esi enweta ihe nwere ike inyere ụmụ akwụkwọ na-enwetabeghị nkà omenala ndị a aka.
3. Ịgbasa ohere ịnweta akụrụngwa mmụta
Ụlọ akwụkwọ nwere ike inye ọbá akwụkwọ na-arụ ọrụ, mmemme ịgụ na ide ihe, ohere ịntanetị, nduzi ọrụ, na ihe omume nka na omenala ka ụmụ akwụkwọ wee nweta ahụmịhe ndị ga-eme ka isi obodo omenala ha baa ọgaranya.
4. Iwulite mmekorita na ezinụlọ na obodo
Kama ịta ezinụlọ ụta maka na ha "anaghị akwado ha nke ọma," ụlọ akwụkwọ nwere ike iwulite mmekọrịta mmekorita: ọzụzụ ndị nne na nna, nkwukọrịta gụnyere mmadụ niile, na mmemme obodo nke na-akwalite omenala mmụta n'ụlọ.
Mmechi
Echiche isi obodo omenala n'agụmakwụkwọ na-enye anya dị mkpa maka ile ihe ịga nke ọma n'agụmakwụkwọ anya dị ka ihe na-abụghị naanị ihe gbasara ikike nke onye ọ bụla, kamakwa ihe metụtara ihe nketa omenala na mmekọrịta mmadụ na ibe ya nke ụmụ akwụkwọ na-eweta n'ụlọ akwụkwọ. Site n'ịghọta isi obodo omenala—n'ụdị ya dị n'ime, nke edobere n'uche, na nke edobere n'ụlọ akwụkwọ—anyị nwere ike ịhụ ka enweghị nha anya agụmakwụkwọ si apụta na ihe kpatara ụfọdụ ụmụ akwụkwọ ji eme mgbanwe ngwa ngwa na ihe ụlọ akwụkwọ chọrọ.
N'otu oge ahụ, ozizi a na-emepe ohere maka imeziwanye ihe: ụlọ akwụkwọ enweghị ike ime ihe dị ka ebe ndị na-eme ka ahaghị nhata sie ike, kama dị ka oghere ndị na-enyere ụmụ akwụkwọ niile aka inweta "asụsụ" agụmakwụkwọ, akụrụngwa mmụta, na atụmatụ dị mkpa iji mee nke ọma. N'ụzọ dị otu a, agụmakwụkwọ nwere ike ịbịaru nso na echiche nke ikpe ziri ezi mmekọrịta mmadụ na ibe ya: inye nwatakịrị ọ bụla ohere nhata iji nwee ihe ịga nke ọma.
