Otu sistemụ nlekota ike geothermal si arụ ọrụ
Ike Geothermal bụ isi iyi ike geothermal kwụsiri ike nke enwere ike iji oge niile. Agbanyeghị, maka ojiji ya dị mma, dị irè, na nke na-adịgide adịgide, ọ dị mkpa ka e nwee usoro nlekota na-aga n'ihu. Sistemụ nlekota ike geothermal bụ ọrụ maka inyocha ọnọdụ dị n'okpuru ala na ebe ndị dị n'elu ala, ịchọpụta mgbanwe ndị nwere ike ibelata mmepụta ma ọ bụ ibute ihe egwu, na inye data ziri ezi maka mkpebi ọrụ. Isiokwu a na-akọwa otu sistemụ nlekota ike geothermal si arụ ọrụ, ihe ndị bụ isi mejupụtara ya, ụdị data a na-enyocha, na otu esi ahazi data ahụ ka ọ bụrụ ozi bara uru.
1. Gịnị mere nlekota okpomọkụ ji dị mkpa?
Ubi ala okpomọkụ bụ usoro okike dị mgbagwoju anya: mmiri ọkụ (mmiri, uzuoku, na gas) na-agafe mgbawa nkume, na-esi na mpaghara ọkụ (ebe nchekwa) gaa na olulu mmiri mmepụta, ebe a na-ahazi ha n'ebe a na-ahụ maka elu iji mepụta ọkụ eletrik. Usoro a nwere ike ịkpalite mgbanwe na nrụgide, okpomọkụ, na nhazi kemịkalụ. Ọ bụrụ na enyochaghị mgbanwe ndị a, mmetụta ndị ahụ nwere ike ịdị njọ: mbelata mmepụta, mmụba (mmiri ozuzo), mmebi paịpụ, mmebi turbine, mmụba nke ikuku gas ụfọdụ, na ọbụna ohere maka obere ala ọma jijiji n'ihi ntinye mmiri. Ya mere, nlekota na-arụ ọrụ dị ka "usoro akwara" nke na-enyocha ahụike nke ebe nchekwa na ebe mmepụta ihe mgbe niile.
2. Nkọwa nke usoro nhazi usoro nlekota
N'ozuzu, usoro nlekota ike geothermal nwere akwa ọrụ anọ:
1. Inweta data (ihe mmetụta na ngwa): Ịtụle paramita anụ ahụ na nke kemịkalụ n'olulu mmiri, paịpụ, ihe nkewa, na gburugburu ebe obibi.
2. Nzipu data (telemetry): Izipu data site na ubi gaa na ebe njikwa site na eriri fiber optic, redio, ma ọ bụ netwọk cellular/satellite.
3. Nhazi na nchekwa (ihe nkesa, akụkọ ihe mere eme, SCADA): A na-echekwa data usoro oge, hichaa ya, kwado ya, ma gbakọọ ihe ngosi.
4. Nyocha na mkpebi (dashboard, mkpu, ụdị): A na-ahụ data anya, ma e jiri ya tụnyere oke nchekwa, wee kpalite mkpu ma ọ bụ ndụmọdụ ime ihe.
Akwa anọ ndị a na-arụ ọrụ mgbe niile—site na ọnọdụ ọgụgụ ihe mmetụta kwa sekọnd ruo na ndị ọrụ na-eme ihe ndozi dabere na mkpu ma ọ bụ nyocha usoro.
3. A na-enyocha paramita n'ọhịa geothermal
a) Nlekota ebe nchekwa mmiri (okpuru ala)
Ebe nchekwa mmiri ahụ bụ "obi" nke usoro geothermal, yabụ ihe ndị bụ isi ya gụnyere:
– Nrụgide mmiri: Na-egosi nnweta mmiri na ọganihu mmepụta. Mbelata dị ukwuu na nrụgide nwere ike igosi mmepụta gabigara ókè ma ọ bụ obere ịgba ọgwụ.
– Okpomọkụ Nchekwa: Na-ekpebi ike ike. Mgbanwe okpomọkụ nwere ike ime ma ọ bụrụ na mpaghara oyi abata n'ihi ọgwụ na-adịghị mma.
– Ọkwa mmiri mmiri dị n'olulu: Na-atụ ikike olulu mmiri ahụ nwere imepụta uzuoku/mmiri ọkụ.
– Ọdịdị nke ume na uzuoku: Na-ekpebi ike dị n'ime otu oke mmiri mmiri.
– Ihe mejupụtara gas (dịka ọmụmaatụ CO₂, H₂S, NH₃): Na-emetụta nchekwa na ire ere.
A na-eji ihe mmetụta dị n'oghere ala (n'ime olulu mmiri) eme nha ihe ndị dị n'ime olulu mmiri dịka ihe nlele okpomọkụ nrụgide, ngwaọrụ ntụgharị maka profaịlụ mmiri, na nyocha oge dịka ndekọ olulu mmiri na nnwale nrụgide oge.
b) Nlekota nke mmepụta na olulu mmiri ntụtụ
Olulu mmiri bụ eriri njikọ dị n'etiti ọdọ mmiri na elu ya. Ebe ndị a na-enyocha gụnyere:
– Nrụgide na okpomọkụ nke isi Wellhead: Ihe ngosi kpọmkwem nke arụmọrụ olulu mmiri.
– Ọnụego mmiri simenti na mmiri mmiri: A na-eji ya agbakọ mmepụta ike.
– Ọnọdụ ịma jijiji na igwe: N'ụfọdụ nrụnye, ihe mmetụta ịma jijiji na-enyere aka ịchọpụta nsogbu igwe.
– Nleba anya n'ịgba ọgwụ: A ga-edozi nrụgide na ọnụego ịgba ọgwụ iji mee ka ebe nchekwa ahụ juo mmiri n'enweghị ihe egwu geomechanical.
c) Nlekota nke ebe ndị dị n'elu (generators)
N'elu elu, nlekota anya na-elekwasị anya na akụrụngwa usoro na mmepụta:
– Nrụgide paịpụ, ihe nkewa, na ihe nhicha: Na-eme ka nkewa dị n'etiti uzuoku na mmiri kwụsiri ike.
– Okpomọkụ na ọsọ mmiri na turbine: Debe ọnọdụ ọrụ turbine kacha mma.
- Sistemụ Condenser na oyi: Na-enyocha oghere condenser, okpomọkụ mmiri oyi, na arụmọrụ ụlọ elu oyi.
– Sistemụ jenerato na sistemụ eletriki: Voltaji, ọkụ eletrik, ugboro ole, na ọnọdụ nchekwa.
– Mwepụ gas: Nke kachasị H₂S na CO₂ maka irube isi na nchekwa ọrụ.
d) Nlekọta gburugburu ebe obibi na nchekwa
Ubi geothermal na-enwekarị nlekọta ọzọ:
– Microseismic: Ihe mmetụta seismometer na-edekọ obere ala ọma jijiji metụtara mgbanwe ntụtụ ma ọ bụ nrụgide.
– Mgbanwe ala (GPS/InSAR): Na-enyocha mbelata elu ma ọ bụ mmụba elu.
– Mmiri na ala dị mma: Karịsịa n'ebe a na-agbapụta ma ọ bụ na-agba ọgwụ.
- Gas dị ize ndụ n'ebe ọrụ: ihe nchọpụta H₂S nwere mkpu akpaka.
4. Ihe mmetụta na ngwa eji eme ihe
Ụfọdụ n'ime ngwa ọrụ dị mkpa dị na sistemụ nlekota okpomọkụ geothermal gụnyere:
- Ihe na-agbanwe nrụgide na ihe mmetụta okpomọkụ (RTD/thermocouple) na isi olulu mmiri na paịpụ.
- Mita mmiri (efere isi, vortex, ultrasonic) maka uzuoku na mmiri mmiri.
– Ihe nyocha gas maka H₂S/CO₂, ma n'ịntanetị (na-aga n'ihu) ma n'oge nyocha ụlọ nyocha.
- Nnyocha corrosion na nlekota nha iji chọpụta ọnụego corrosion na ike itinye ihe.
- Seismometer na tiltmeter maka nlekota geomechanical.
– Onye na-edekọ data/RTU (Ngalaba Ọdụ Nchekwa) nke na-anakọta data sensọ tupu izipu ya na etiti.
Nhọrọ sensọ na-eburu n'uche ọnọdụ dị oke njọ: okpomọkụ dị elu, mmiri mmiri na-emebi emebi, na mkpa maka ntụkwasị obi ogologo oge.
5. Otu esi ezipụ ma chịkwaa data: SCADA na netwọk telemetry
N'ọtụtụ ebe a na-ahụ maka okpomọkụ nke oge a, a na-ejikọta usoro nlekota na SCADA (Njikwa Nlekọta na Nnweta Data). Otu o si arụ ọrụ:
1. Ihe mmetụta ahụ na-eziga akara (analog 4–20 mA, Modbus dijitalụ, HART, ma ọ bụ usoro ụlọ ọrụ mmepụta ihe ndị ọzọ) na RTU/PLC.
2. RTU/PLC na-agụ ihe n'oge, na-eme ka ha dị ka akara oge, ma mgbe ụfọdụ ọ na-eme mgbakọ dị mfe (dịka ọmụmaatụ, nkezi, usoro ngụkọta).
3. A na-eziga data site na netwọk nkwukọrịta (fiber optic, redio, microwave, ma ọ bụ cellular) na sava SCADA dị n'ime ụlọ njikwa.
4. Ndị ọrụ na-elele data oge-oge site na HMI (Human Machine Interface) n'ụdị eserese usoro, ihe ngosi, na ọnọdụ mkpu.
5. Ọ bụrụ na paramita agafee oke, sistemụ ahụ na-akpali mkpu ma, n'ọnọdụ ụfọdụ, na-amalite mkpọchi akpaka iji chebe akụrụngwa ahụ.
SCADA anaghị egosipụta naanị data, kamakwa ọ na-enye ohere ijikwa - dịka ọmụmaatụ, mgbanwe valvụ, njikwa ọnụego ntụtụ, ma ọ bụ mgbanwe ibu turbine, yana usoro nchekwa siri ike.
6. Nhazi data: site na ọnụọgụgụ ndị a na-anaghị ahụ anya ruo na nghọta
Data ndị a na-anaghị ahụkarị na-enwekarị mkpọtụ, ihe mmetụta sensọ, ma ọ bụ mfu data n'ihi nsogbu nkwukọrịta. Ya mere, ezigbo sistemụ nlekota kwesịrị:
- Nyocha na nyocha mma: Ịchọpụta ihe ndị na-abụghị ihe dị na ya na iji ya tụnyere ihe mmetụta ndị na-adịghị arụ ọrụ.
– Nhazi oge: Iji hụ na nha ndị ahụ ziri ezi.
– Ngụkọta nke ihe ngosi arụmọrụ (KPI): Dịka ọmụmaatụ, arụmọrụ turbine, ọnụego uzuoku, okpomọkụ kpọmkwem, na ihe nwere ike.
– Nyocha usoro: Mbelata nwayọ nwayọ na nrụgide ma ọ bụ mmụba na ọdịnaya silica nwere ike ịbụ ihe ịrịba ama mbụ nke mmụba.
– Ụdị na ihe atụ nke ebe nchekwa mmiri: A na-etinye data nlekota n'ime ụdị ọnụọgụgụ iji chọpụta mmetụta nke mgbanwe ọrụ, dị ka ịbawanye ntụtụ ma ọ bụ imepe olulu mmiri ọhụrụ.
– Mmezi amụma: Site na data ịma jijiji, okpomọkụ nke ihe na-ebu ibu, na usoro ọrụ, sistemụ ahụ nwere ike ịkọ mgbe akụrụngwa chọrọ mmezi tupu ọ gbawaa.
N'oge a, ọrụ nke ndị injinia (ebe nchekwa mmiri, mmepụta, usoro, gburugburu ebe obibi) dị mkpa iji kọwaa data ahụ ma kpebie ihe kacha mma.
7. Ihe atụ nke usoro ọrụ mgbe ihe na-adịghị mma mere
Dịka ọmụmaatụ, sistemụ ahụ na-achọpụta mbelata na nrụgide isi olulu mmiri n'otu n'ime olulu mmiri mmepụta. Usoro nlekota na-adịkarị ka nke a:
1. A na-akpali mkpu SCADA n'ihi na nrụgide ahụ na-ada n'ofe oke.
2. Onye na-ahụ maka ọrụ ahụ na-enyocha ọsọ mmiri na ọnọdụ okpomọkụ—ma hà na-adakọ ọnụ ma ọ bụ naanị nrụgide.
3. Onye injinia ahụ na-enyocha ihe nwere ike ịkpata ya: mkpọchi site na nha, mgbanwe na ọnọdụ ebe a na-echekwa mmiri, nsogbu valvụ, ma ọ bụ ntapu paịpụ.
4. Ọ bụrụ na ihe ngosi nha dị ike (dịka ọmụmaatụ, mbelata mmiri na mmụba nke ọdịiche nrụgide), ndị otu ahụ nwere ike ịhazi oge nhicha ma ọ bụ ịgba ọgwụ mgbochi.
5. A na-enyocha data mgbe ihe gasịrị iji hụ na olulu mmiri ahụ laghachiri n'ọnọdụ kwesịrị ekwesị.
Mme ihe ngwa ngwa, nke dabere na data nwere ike igbochi mfu mmepụta ma belata ihe egwu nke ọdịda akụrụngwa.
8. Ihe ịma aka dị na nlekota okpomọkụ nke geothermal
E nwere ụfọdụ ihe ịma aka ndị a na-ahụkarị:
– Gburugburu ebe dị oke njọ: Okpomọkụ dị elu na mmiri mmiri na-emebi emebi na-eme ka mmebi ihe mmetụta dịkwuo ngwa ngwa.
– Ebe dị anya: Nkwukọrịta data nwere ike imebi.
– Nkọwa dị mgbagwoju anya: Mgbanwe n'otu paramita nwere ike inwe ọtụtụ ihe kpatara ya.
– Mkpa maka njikọta sistemụ: Nchekwa mmiri, usoro, ike, na data gburugburu ebe obibi na-adịkarị na nyiwe dị iche iche.
– Nchekwa Intanet: Sistemụ SCADA chọrọ nchekwa n'ihi na ha bụ akụkụ nke akụrụngwa dị mkpa.
Ya mere, nhazi nlekota ga-agụnye ọrụ ndị ọzọ, usoro nhazi, ụkpụrụ nchekwa, na amụma nchekwa data.
9. Mmechi
Ụzọ sistemụ nlekota ike geothermal si arụ ọrụ bụ usoro ọrụ ndị na-amalite site n'ịtụle paramita dị mkpa (nrụgide, okpomọkụ, ọnụego mmiri, kemistri mmiri mmiri, ọnọdụ akụrụngwa, na data microseismic), wee ziga data ahụ na ebe njikwa, nhazi na nyocha ya, na ịmepụta mkpu na ndụmọdụ ọrụ. Site na nlekota kwesịrị ekwesị, ọrụ geothermal nwere ike ịdị nchebe, rụọ ọrụ nke ọma, ma na-adịgide adịgide - na-eme ka arụmọrụ osisi na-aga n'ihu ma na-echekwa ahụike ogologo oge nke ebe nchekwa geothermal.
Ọ bụrụ na ịchọrọ, enwere m ike ịgbanwe akụkọ a ka ọ dabara na ọnọdụ akọwapụtara - dịka ọmụmaatụ, maka ụlọ ọrụ ike geothermal (PLTP) na Indonesia, tinye eserese usoro, ma ọ bụ lekwasị anya na akụkụ ụfọdụ dịka nlekota H₂S, microseismic, ma ọ bụ njikọta SCADA na ụdị nchekwa mmiri.
