Otu esi eme ọla ndị na-abụghị ígwè
Ọla ndị na-abụghị ferrous, gụnyere aluminom, ọla kọpa, lead, zinc, na titanium, tinyere ndị ọzọ, na-arụ ọrụ dị oke mkpa n'ọtụtụ ụlọ ọrụ dị iche iche. N'adịghị ka ọla ferrous, ọla ndị na-abụghị ferrous anaghị enwe ígwè ma na-eguzogide nchara, na-adị mfe karị, ma na-agbanwe agbanwe karịa. Ịghọta ụzọ mmepụta nke ọla ndị a dị mkpa iji ghọta mkpa ha na ojiji ha. Isiokwu a na-enyocha ụzọ e si ewepụta, na-eme ka ha dị ọcha, na-akọwapụta sayensị na injinia nke na-ebute ha site na ọla gaa n'ahịa.
Mwepụta nke Ores
Njem nke ọla ndị na-abụghị ígwè na-amalite site n'ịgwupụta ihe. Ịgwupụta ihe gụnyere iwepụta ihe ndị sitere n'ala, bụ́ ihe ndị sitere n'okike nke mejupụtara ihe ndị mejupụtara ígwè agwakọtara ya na ihe ndị ọzọ. Ụzọ e si egwupụta ihe nwere ike ịdị iche iche dabere na ígwè ahụ na gburugburu ebe obibi ya.
1. Ịgwupụta ihe n'ime olulu mepere emepe: Nke a bụ ụzọ a na-ejikarị ewepụta ihe ndị dị nso n'elu ụwa. A na-egwupụta nnukwu olulu iji banye n'ebe a na-etinye ihe ndị dị n'ime ala. A na-eji ihe mgbawa gbawaa ihe ndị dị n'ime ala, na-ebuga ha n'ụgbọala, ma buru ha gaa ebe a na-emepụta ihe.
2. Ịgwuputa ihe n'okpuru ala: A na-eji ya eme ihe maka ebe ndị dị n'ime ala miri emi, usoro a gụnyere ịmepụta ọwara na ogwe iji ruo ma wepụta ihe ndị dị n'ime ala ahụ. Usoro a na-arụsi ọrụ ike karịa ma chọọ usoro nchekwa dị mkpa.
Ọnụọgụgụ nke Ores
Mgbe a na-ewepụta ya, a ga-etinyerịrị ọla ahụ n'ime ihe ndị dị mkpa iji kewaa ihe dị n'ime ọla ahụ na ihe mkpofu ahụ. Usoro itinye ihe n'ime ya gụnyere:
1. Ịkụcha na Ịgweri: A na-agbaji ọla ahụ n'ime obere iberibe iji wepụta mineral ndị na-ebu ígwè n'ime nkume mkpofu.
2. Ịfegharị n'elu mmiri: A na-agwakọta ihe ndị e ji ígwè gwepịa nke ọma na mmiri na kemịkalụ iji mepụta ihe ndị na-adịghị mma. A na-etinye afụ ikuku, nke na-eme ka mineral ndị bara ụba na ígwè jikọọ na afụ ahụ ma na-ese n'elu ya maka nchịkọta.
3. Nkewa Magnetik: Ọ bara uru maka ihe ndị nwere ọla magnetik, usoro a gụnyere iji magnets dọta ma kewapụ ihe ndị bara ọgaranya na ọla na ihe mkpofu na-abụghị ígwè.
4. Nkewa Ike Ike: Nke a gụnyere iji ọdịiche dị n'etiti mineral nwere ígwè na ihe mkpofu kewaa ha site na ike ike.
Na-agbaze
A na-agbaze ọla ahụ e ji ihe dị n'ime ya iji wepụta ọla ahụ. Ịgbaze ya gụnyere ikpo ọkụ ọla ahụ n'ime ọkụ ruo n'ọkwa dị elu n'ihu ihe na-ebelata ihe, nke a na-akpọkarị carbon n'ụdị coke, iji wepụ ihe ndị na-adịghị mma ma kewaa ọla ahụ. Usoro ụfọdụ dị iche iche dabere na ígwè a na-emepụta.
1. Ọkụ Mgbawa: A na-ejikarị ya eme ihe maka ọla dịka ọla kọpa na lead, ọla, ihe ndị na-ebelata ihe, na fluxes n'ime ọkụ ahụ, na-emepụta ígwè na slag (ihe mkpofu).
2. Ọkụ Ọkụ Eletriki: A na-eji ya eme ihe maka imegharị ihe na ime ka ọla dị ọcha, ọkụ a na-emepụta okpomọkụ dị elu site na arc eletriki iji gbazee ígwè ahụ.
3. Ịcha na Mbelata: N'ụfọdụ usoro, dịka ọgwụgwọ ọla sulfide, a na-agba ọla ahụ ọkụ iji gbanwee ọla sulfide ka ọ bụrụ oxides, nke a na-ebelata iji mepụta ọla ahụ.
Mbelata Electrolytic
Maka ọla dịka aluminom na magnesium, nke na-emeghachi omume nke ukwuu ma sie ike imepụta site na ịgbaze ihe ọdịnala, a na-eji usoro mbelata electrolytic. Nke a gụnyere ịgbaze ọla ahụ n'ime mmiri na iji ọkụ eletrik belata ma tinye ígwè ahụ na kathode.
1. Usoro Hall-Héroult: A na-eji ya emepụta aluminom, a na-eme ka bauxite ore dị ọcha iji mepụta alumina, nke a na-agbaze na cryolite gbazere agbaze. Ọkụ eletrik na-agafe, na-ebelata alumina ka ọ bụrụ aluminom metal.
2. Electrowinning: A na-etinye ya mgbe niile maka mmepụta ọla kọpa, ebe a na-eji mmiri ọla kọpa sulfate eme electrolysis iji tinye ọla kọpa dị ọcha na kathode ahụ.
Ịrụcha na Ịhazi
Ozugbo e si n'ime ya wepụta ya, a na-asacha ọla ndị ahụ nke ọma iji nweta ihe mejupụtara ya ma wepụ ihe ndị na-adịghị mma. Usoro ime ka ọ dị ọcha gụnyere:
1. Ịsacha Ọkụ: Ọ gụnyere ịgbaze ígwè ahụ na iwepụ ihe ndị na-adịghị mma.
2. Nrụpụta Electrolytic: A na-eji ígwè na-adịghị ọcha eme ihe dị ka anode n'ime sel electrolytic, ebe a na-etinye ígwè dị ọcha na kathode. A na-eji nke a eme ihe nke ukwuu maka ọla dị ka ọla kọpa na ọlaọcha.
Alloying, usoro nke itinye ihe ndị ọzọ iji melite ihe onwunwe, na-eme mgbe nke ahụ gasịrị. A na-emepụta alloys ndị na-abụghị ferrous dị ka brass (ọla kọpa na zinc), bronze (ọla kọpa na tin), na duralumin (aluminum na copper) iji melite ihe onwunwe igwe, nke na-eguzogide nchara, ma ọ bụ nke mara mma.
Nhazi na Nhazi
Mgbe emechara nchacha ahụ, a na-akpụ ma ọ bụ kpụọ ígwè ndị na-abụghị ígwè n'ụdị achọrọ. Usoro ndị a gụnyere:
1. Ịkpụ ihe: A na-awụsa ígwè agbazere agbaze n'ime ebu iji nweta ọdịdị achọrọ. Usoro dị iche iche gụnyere ịkpụ ájá, ịkpụ ihe, na ịkpụ ihe na-aga n'ihu.
2. Ịtụgharị: A na-eji ígwè agafe usoro ihe eji atụgharị ígwè iji nweta ọkpụrụkpụ na ọdịdị achọrọ, nke a na-ejikarị eme mpempe akwụkwọ, efere, na foil.
3. Mbupụ: A na-amanye ígwè ahụ site na ihe e ji kpụọ ya iji mepụta ọdịdị dị ogologo nwere akụkụ dị iche iche, nke a na-eji maka paịpụ, mkpanaka, na profaịlụ.
4. Ịkpụ ihe: A na-akpụ ígwè site n'itinye ike nrụgide, na-emepụta akụkụ ndị siri ike ma sie ike.
Ojiji nke Ọla Na-abụghị nke Anụ
N'ihi ihe pụrụ iche ha nwere, ọla ndị na-abụghị ferrous na-achọta ngwa dị iche iche n'ọrụ dị iche iche:
1. Aluminom: Ọ dị fechaa ma ghara imebi ihe, a na-eji ya eme ihe n'ụgbọelu, ụgbọala, nkwakọ ngwaahịa, na ihe owuwu.
2. Ọla kọpa: Ọ na-enye ezigbo ike eletriki na okpomọkụ, nke dị mkpa maka waya eletriki, ọkpọkọ mmiri, na ngwa eletrọniki.
3. Lead: Ọ dị oke arọ ma dịkwa mfe ịkpụgharị, a na-eji ya eme ihe na batrị, ihe mkpuchi radieshon, na ihe owuwu.
4. Zinc: Ọ na-eguzogide ire ere, a na-eji ya eme ihe maka ígwè galvanizing, ihe ndị na-eme ka ihe dị n'ime ya dị ka ihe mgbakwunye na ụlọ ọrụ kemịkalụ.
5. Titanium: Oke ike na ịdị arọ dị elu na iguzogide nchara, dị oke mkpa maka ikuku, ihe ndị e tinyere n'ahụike, na ihe egwuregwu.
mmechi
Usoro dị mgbagwoju anya nke igwu ala, itinye uche, ịgbaze, ime ka ọ dị ọcha, na ịkpụzi ihe na-agbanwe ọla ndị na-abụghị ígwè ka ha bụrụ ihe owuwu dị mkpa nke ụlọ ọrụ ọgbara ọhụrụ. Site n'ịghọta usoro ndị a, anyị na-enwe ekele maka ihe ndị dị ebube nke injinia nke na-eme ka mmepụta nke ọla ndị dị mkpa na ndụ anyị kwa ụbọchị na teknụzụ dị elu. Ka teknụzụ na-agbanwe, otú ahụ ka ụzọ anyị si eji akụ ndị a dị oke ọnụ ahịa eme ihe ga-esi mee ka ha dị mkpa na ihe ọhụrụ n'ọdịnihu.
