Otu esi ewepụta ma mee ka ọla dị ọcha
Ọla ígwè bụ nkume ma ọ bụ mineral ndị sitere n'okike nke enwere ike isi na ha wepụta ọla n'ụzọ dị mfe ma baa uru. Usoro nke iwepụta na ime ka ọla dị ọcha site na ọla gụnyere ọtụtụ usoro, nke gụnyere inyocha, igwu ala, itinye uche, mbelata, na imeziwanye. Nke ọ bụla n'ime usoro ndị a chọrọ usoro na teknụzụ pụrụ iche. Lee anya miri emi n'ime njem na-adọrọ adọrọ site na ọla ruo na ọla dị ọcha.
Nchọgharị na Ngwuputa ihe
Nyocha na nyocha
Nzọụkwụ mbụ n'usoro mwepụta ihe bụ ịchọta ebe a na-egwupụta ihe ndị dị n'ime ígwè. Ndị ọkà mmụta banyere ala na-eji usoro dị iche iche achọpụta ma chọpụta ebe a na-egwupụta ihe ndị dị n'ime ígwè. Nke a gụnyere ịmụ maapụ ala, nyocha ikuku, na iji teknụzụ dịka nchọpụta anya na nyocha ala. Nnwale ala na nkume, yana igwu ala, na-enyere aka ịchọpụta nha, ọdịdị, na ihe mejupụtara ebe a na-egwupụta ihe ndị dị n'ime ígwè.
Mining
Ozugbo achọpụtara ebe a na-egwupụta ọla ma hụ na ọ bara uru n'akụnụba, igwupụta ọla na-amalite. Ụzọ igwupụta ọla na-adị iche iche dabere na ụdị ọla ahụ, ebe ọ dị, na ihe ndị dị na ya. Ụzọ abụọ bụ isi e si egwupụta ọla bụ:
1. Ịgwupụta Ala: A na-eji usoro a eme ihe maka ihe ndị dị nso n'elu ụwa. Usoro ndị a gụnyere igwupụta ala n'ime olulu, igwupụta ala, na igwupụta ala n'ime olulu. Ịgwupụta ala n'ime olulu gụnyere ịmepụta nnukwu olulu iji banye n'ime ọla ahụ, ebe igwupụta ala n'ime olulu gụnyere iwepụ akwa elu iji kpughee ala ahụ.
2. Ịgwupụta ihe n'okpuru ala: Maka ihe ndị dị n'ime ala, a na-eji igwupụta ihe n'okpuru ala. Ịgwupụta ihe n'ime ala na igwupụta ihe n'ime ala bụ ụzọ a na-ejikarị eme ihe. Ndị na-egwupụta ihe na-emepụta ọwara na ogwe iji ruo ma wepụta ihe ndị dị n'ime ala.
Ntinye Aka nke Ígwè
Mgbe e gwuchara ọla ahụ, ọ na-aga usoro ntinye iji mee ka ọdịnaya ígwè ahụ dịkwuo elu. Usoro ntinye ahụ dabere n'ụdị ọla ahụ na ihe ndị o nwere. Usoro ndị a na-ejikarị eme ihe gụnyere:
Ịzọpịa na-egweri
A na-ebu ụzọ gwerie ọla ahụ n'ime obere iberibe wee gwerie ya ka ọ bụrụ ntụ ntụ dị nro. Nke a na-eme ka ebe elu ya dịkwuo elu, na-eme ka ọ dịrị mfe iwepụ ọla ahụ.
Nkewa ike ndọda
Usoro a na-eji ọdịiche dị na ike ndọda kpọmkwem nke ọla na gangue (ihe ndị a na-achọghị). A na-asa ọla ahụ n'ime iyi mmiri, ihe ndị dị arọ na-amịkọrọkwa ebe ihe ndị dị nro na-efegharị.
Nkewa magnetik
Maka ihe ndị nwere ihe ndọta, a na-eji nkewa magnetik. Ihe ndọta magnetik na-adọta ihe ndị na-emepụta ihe ndọta magnetik, na-ekewapụ ha na gangue na-abụghị magnetik.
Ntụpụ mmiri
N'ime mmiri oyibo, a na-agwakọta ihe e ji eme ka ihe dị n'ime ígwè ahụ gbajiri agbaji na mmiri na kemịkalụ ndị na-eme ka ihe ndị dị n'ime ya ghara ịdị mmiri mmiri. A na-etinye afụfụ ikuku, ihe ndị dị n'ime ígwè ahụ na-ejikọkwa na afụfụ ahụ ma na-efegharị n'elu, ebe a na-anakọta ha.
Ịmụ ihe
Ịmịpụta ihe na-agụnye iji ihe mgbaze gbazee ígwè ahụ n'ime ọla ahụ. A na-ahazi ihe ngwọta nke bara ụba na ígwè ahụ ka ọ na-akpali ígwè ahụ.
Mbelata nke ọla
Mgbe itinyechara uche, ihe ọzọ ga-eme bụ ibelata ihe ndị mejupụtara ígwè ahụ, nke gụnyere ịtụgharị ha ka ha bụrụ ihe ndị dị n'ime ha. Nzọụkwụ a nwere ike ịdị iche iche dabere na ígwè ahụ.
Pyrometallurgy
Usoro a gụnyere usoro okpomọkụ dị elu iji weta mgbanwe kemịkalụ. Usoro pyrometallurgical a na-ahụkarị gụnyere:
– Ịchacha ihe: Nke a gụnyere ikpo ọkụ nke ihe e ji eme ihe n'ebe ikuku oxygen dị. Maka ihe e ji eme ihe n'ime sulfide, ịchacha ihe na-eme ka ọ bụrụ ihe e ji eme ihe n'ime ihe ndị dị ka oxide, nke dị mfe ibelata.
– Ịgbaze: Usoro a gụnyere ikpo ọkụ nke ọla ahụ n'ime ọkụ gbawara agbawa yana ihe na-ebelata ihe dị ka coke (carbon). Ọkụ oxide nke ọla ahụ na-emeghachi omume na carbon iji mepụta metal na carbon dioxide. Dịka ọmụmaatụ, n'iwepụta ígwè, a na-ebelata iron ore (hematite) site na iji coke n'ime ọkụ gbawara agbawa.
– Calcination: A na-ekpo ọkụ ree ahụ ma ọ bụrụ na ikuku adịghị iji wepụ ihe ndị na-adịghị agbanwe agbanwe dịka mmiri ma ọ bụ carbon dioxide.
Hydrometallurgy
Hydrometallurgy na-eji mmiri mmiri ewepụta ọla site na ọla ha. Usoro a gụnyere:
– Ịmịpụta: Iji ihe mgbaze na-agbaze ígwè ahụ site na ọla ahụ. Dịka ọmụmaatụ, site na iji cyanide wepụta ọlaedo.
– Mwepụta ihe mgbaze: A na-agwakọta ihe mgbaze bara ụba nke ígwè sitere na mmiri nsị na ihe mgbaze organic nke na-agbaze ígwè ahụ nke ọma. A na-enwetakwa ígwè ahụ site na ihe mgbaze ahụ.
– Elektrọniki: A na-agafe ọkụ eletrik site na ngwọta bara ụba nke ígwè iji mee ka ígwè ahụ dị na kathode.
Electrometallurgy
Usoro a na-eji ike eletriki ebelata ion ígwè ka ọ bụrụ ụdị ihe ha. Ihe atụ kachasị bụ mwepụta nke alumina site na electrolysis nke alumina agbazere agbaze na cryolite.
Ịrụcha Ọla
Mgbe e belatachara ya, ígwè e nwetara na-abụkarị ihe na-adịghị ọcha ma chọọ ka e mee ka ọ dị ọcha. Usoro dị iche iche e ji emezi ihe gụnyere:
Electrolytic Nnụcha
Usoro a na-eji electrolysis eme ka ígwè ahụ dị ọcha. Ígwè ahụ na-adịghị ọcha na-arụ ọrụ dị ka anode na eriri ígwè dị ọcha dị ka kathode. Mmiri electrolyte na-eme ka nnyefe ion dị mfe. Ihe ndị na-adịghị ọcha na-adaba dị ka apịtị anode, ebe a na-etinye ígwè dị ọcha na kathode. A na-eji usoro a eme ihe nke ukwuu maka ịchacha ọla kọpa, nickel, na ndị ọzọ.
Nnụcha mpaghara
Usoro e ji eme ọla ndị dị ọcha dịka silicon. Ọ gụnyere ịgafe eriri ọkụ n'akụkụ mkpanaka ígwè na-adịghị ọcha. Usoro ịgbaze na ime ka ihe sie ike n'ógbè ahụ na-eme ka ihe ndị na-adịghị ọcha gbakọta n'otu nsọtụ, si otú a na-eme ka ihe ndị ọzọ dị ọcha dị ọcha.
Mgbanwe
A pụrụ ime ka ígwè ndị na-anaghị esi mmiri nke ọma, dị ka zinc na mercury, dị mma site na iji mmiri eme ka ọ dị ọcha. A na-ekpo ọkụ ígwè ndị na-adịghị ọcha ka ọ ghara ịgbaze ígwè achọrọ, nke a na-agbakọta ma chịkọta ya.
Cupellation
Usoro pụrụ iche maka ịsacha ọla dị oké ọnụ ahịa dịka ọlaedo na ọlaọcha. A na-ekpo ọkụ ígwè na-adịghị ọcha n'ime iko site na ikuku. Ihe ndị na-adịghị ọcha na-eme ka ọ dị ọcha ma kewapụ ya na ígwè ahụ gbazere agbaze.
Ihe gbasara gburugburu ebe obibi na akụ na ụba
Njem nke mwepụta na nhicha ígwè abụghị ihe siri ike. Ọrụ igwu ala nwere ike inwe nnukwu mmetụta gburugburu ebe obibi, gụnyere mbibi ebe obibi, mbuze ala, na mmetọ mmiri. Mgbalị iji belata mmetụta ndị a gụnyere ime ka ala dịghachi ndụ, iji usoro igwu ala na-adịghị ize ndụ gburugburu ebe obibi, na itinye usoro iwu siri ike n'ọrụ.
Ịdị mma n'akụnụba bụkwa ihe dị mkpa. A ghaghị ịhazi ọnụ ahịa nke igwu ala na ime ka ọ dị mma na uru ahịa nke ígwè ahụ. Mmepe teknụzụ na njikwa akụrụngwa dị irè na-arụ ọrụ dị mkpa n'ịkwalite nguzozi a.
mmechi
Ịmịpụta na ịsacha ọla site na ọla bụ usoro dị mgbagwoju anya ma dị ọtụtụ akụkụ, mana ọ dị mkpa maka imepụta ọla ndị ọha mmadụ nke oge a na-adabere na ya. Site na njikọta nke nchọpụta ala, usoro igwu ala dị elu, ụzọ itinye uche dị elu, na teknụzụ nchacha ọhụrụ, a na-agbanwe ọla ndị a na-adịghị arụ ọrụ ka ha bụrụ ọla dị ọcha nke na-akwalite ụlọ ọrụ mmepụta ihe, teknụzụ, na uto akụ na ụba. Ka anyị na-aga n'ihu na-emepụta ihe ọhụrụ ma na-emeziwanye usoro ndị a, olileanya bụ ime nke a n'ụzọ ga-adịgide, na-ahụ na uru nke mwepụta ígwè emezughị n'ibelata ibu ọrụ anyị na gburugburu ebe obibi na mmekọrịta mmadụ na ibe ya.
