Okwu Mmalite nke Njikwa maka Ụmụ Akwụkwọ
Njikwa bụ usoro dị mkpa ná ndụ mmadụ, ma n'ọnọdụ nkeonwe ma n'ọrụ. Maka ụmụ akwụkwọ, ọkachasị ndị na-amụ azụmaahịa, akụnụba, ma ọ bụ nchịkwa, nghọta nke njikwa dị oke mkpa maka ihe ịga nke ọma n'ọdịnihu. Isiokwu a ga-enye okwu mmeghe zuru oke gbasara njikwa, na-atụle echiche ndị bụ isi, ọrụ njikwa, na mkpa ọ dị ịmụ njikwa maka ụmụ akwụkwọ.
Nkọwa nke Njikwa
A pụrụ ịkọwa njikwa dịka usoro nhazi, nhazi, idu ndú, na ijikwa akụrụngwa otu nzukọ iji mezuo ebumnuche nke ọma na nke ọma. Njikwa anaghị emetụta naanị ọnọdụ azụmaahịa, kamakwa n'ọtụtụ ngalaba ndị ọzọ dịka agụmakwụkwọ, ahụike, gọọmentị, na òtù ndị na-abụghị maka uru. Henry Fayol, otu n'ime ndị isi njikwa oge ochie, kwuru na njikwa bụ usoro ihe omume gụnyere atụmatụ, nhazi, iduzi, nhazi, na ijikwa.
Ọrụ Njikwa
1. Nhazi
Nhazi bụ nzọụkwụ mbụ n'usoro njikwa, nke gụnyere ịkọwapụta ebumnuche na ịchọpụta ụzọ kachasị mma isi mezuo ha. N'ime usoro nhazi, ndị njikwa ga-achọpụta ohere, nyochaa ọnọdụ, ma mee mkpebi atụmatụ. Na-enweghị nhazi kwesịrị ekwesị, nzukọ ga-efunahụ ntụziaka na ebumnuche, na-eme ka ọ sie ike inweta nsonaazụ achọrọ.
2. Ịhazi
Nhazi gụnyere ịhazi akụrụngwa na ọrụ n'ime otu nzukọ iji mezuo ebumnuche ndị e guzobere. Nke a gụnyere nkewa ọrụ, inye ọrụ, na nhazi n'etiti otu ọrụ. Isi ihe mgbaru ọsọ nke nhazi bụ ịmepụta usoro dị irè ma dị irè ma hụ na ndị otu niile ghọtara ọrụ na ibu ọrụ ha.
3. Onye ndu
Iduzi bụ ọrụ njikwa nke gụnyere mmetụta, ịkpali, na ịgwa ndị otu okwu ka ha mezuo ebumnuche nzukọ. Onye njikwa ga-edu site n'inye nduzi doro anya, ịkpali ndị ọrụ, na idozi esemokwu ọ bụla nwere ike ibilite. Nkà nduzi dị mma dị mkpa maka ịmepụta gburugburu ọrụ dị mma ma na-arụpụta ihe.
4. Njikwa
Njikwa bụ ọrụ njikwa nke ebumnuche ya bụ ileba anya na ịtụ arụmọrụ nzukọ ma hụ na e mezuru ebumnuche dịka atụmatụ si dị. Usoro a gụnyere ịchịkọta data, inyocha arụmọrụ, na ime ihe ndozi mgbe ọ dị mkpa. Njikwa na-enyere ndị njikwa aka ịchọpụta nsogbu n'oge ma mee ihe iji dozie ha.
Ụzọ na Njikwa
1. Ụzọ Ochie
Usoro njikwa oge gboo gụnyere echiche ndị pụtara na ngwụcha narị afọ nke 19 ruo mmalite narị afọ nke 20. Ndị isi ihe dị na usoro a gụnyere ozizi njikwa sayensị nke Frederick Taylor, ozizi njikwa nchịkwa nke Henri Fayol, na ozizi ọchịchị nke Max Weber. Usoro nlekọta oge gboo na-emesi ike arụmọrụ, ọkachamara, na nkewa nke ọrụ.
2. Ụzọ Sayensị Omume
Ụzọ a na-emesi ike mkpa ihe ndị mmadụ nwere n'ịchịkwa. Ozizi a pụtara dị ka mmeghachi omume nye usoro ochie, nke a na-ewere dị ka ihe dị oke mkpa. Ndị isi ihe dị na usoro a gụnyere Elton Mayo na nnwale Hawthorne ya na Douglas McGregor na Theory X na Y ya. Usoro sayensị omume na-emesi ike mkpa nke mkpali, nkwukọrịta, na nduzi n'imeziwanye arụmọrụ nhazi.
3. Ụzọ Sistemụ
Usoro sistemụ ahụ na-ele òtù dị iche iche anya dị ka sistemụ nwere akụkụ dị iche iche na-akpakọrịta. Usoro a na-emesi ike mkpa ọ dị ịghọta otu ihe ndị mejupụtara nzukọ si akpakọrịta ma na-emetụta ibe ha. Usoro sistemụ ahụ na-atụlekwa ihe ndị dị n'èzí nke na-emetụta nzukọ ahụ, dị ka teknụzụ, akụnụba, na omenala.
4. Ụzọ Mberede
Usoro ihe mberede a na-emesi ike na ọ dịghị otu ụzọ kachasị mma isi jikwaa otu nzukọ. Kama nke ahụ, usoro njikwa kachasị dị irè dabere na ọnọdụ na ọnọdụ kpọmkwem. Usoro a na-emesi ike mkpa ọ dị ịgbanwe agbanwe na ime mgbanwe n'ihu mgbanwe gburugburu ebe obibi.
Mkpa Njikwa Maka Ụmụ Akwụkwọ
1. Ghọta Usoro Azụmaahịa
Maka ụmụ akwụkwọ nwere mmasị ịrụ ọrụ n'azụmahịa ma ọ bụ ngalaba ndị metụtara ya, nghọta nke njikwa dị oke mkpa. Ndị njikwa na-enyere ụmụ akwụkwọ aka ịghọta otu òtù si arụ ọrụ, otu esi eme mkpebi, na otu esi etinye akụrụngwa iji mezuo ebumnuche.
2. Mmepe Nkà Nduzi
Njikwa ọmụmụ ihe na-enye ụmụ akwụkwọ ohere ịzụlite nkà nduzi. Nkà ndị a bara uru ọ bụghị naanị n'ebe ọrụ kamakwa ná ndụ kwa ụbọchị. Ezi nduzi na-enyere ndị mmadụ aka iduzi, ịkpali, na inwe mmetụta dị mma n'ebe ndị ọzọ nọ.
3. Meziwanye ikike ime mkpebi
Njikwa na-agụnye nnukwu mkpebi, ma n'ọkwa atụmatụ na nke ọrụ. Ụmụ akwụkwọ na-amụ nchịkwa ga-amụta otu esi eme mkpebi ezi uche dị na ya dabere na nyocha nke data na ozi dị. Nkà a dị oke mkpa maka iche ihu ihe ịma aka na ohere n'ebe ọrụ.
4. Inye ihe ọmụma dị iche iche
Njikwa bụ ngalaba dị iche iche, nke gụnyere akụkụ dịka ego, ahịa, akụrụngwa mmadụ, na ọrụ. Site n'ịmụ nchịkwa, ụmụ akwụkwọ ga-enweta nghọta sara mbara n'akụkụ dị iche iche nke òtù dị iche iche. Ihe ọmụma a bara uru nke ukwuu n'ịzụlite ọrụ na-aga nke ọma na nke kwesịrị ekwesị.
5. Meziwanye nkà iche echiche dị nkọ na nke nyocha
Ọmụmụ ihe gbasara njikwa gụnyere ọtụtụ nyocha, nyocha, na idozi nsogbu. Nkà iche echiche na nyocha nke e mepụtara site na ọmụmụ njikwa ga-abara ụmụ akwụkwọ uru, ma n'ọrụ agụmakwụkwọ ma n'ọnọdụ ọrụ n'ezie.
Mmechi
Njikwa bụ ọzụzụ dị oke mkpa maka ụmụ akwụkwọ, ọkachasị ndị nwere mmasị na azụmaahịa na akụnụba. Site n'ịghọta echiche na ọrụ ndị bụ isi nke njikwa, ụmụ akwụkwọ ga-enweta ihe ịga nke ọma n'ụwa ọkachamara. Njikwa na-enyere ụmụ akwụkwọ aka ịghọta usoro azụmaahịa, ịzụlite nkà nduzi, ime ka ikike ime mkpebi dịkwuo mma, na ihe ndị ọzọ. N'ụwa nke na-esiwanye ike ma na-agbanwe agbanwe, nkà njikwa na-aghọwanye ihe dị mkpa maka iru ihe mgbaru ọsọ nkeonwe na nke ọkachamara. Ya mere, nwa akwụkwọ ọ bụla kwesịrị ịmụ njikwa dịka akụkụ nke agụmakwụkwọ ha.
