Uru nke Oke ọhịa maka Iwu Ogo Mmiri Dị n'ime Ala
Oke ọhịa abụghị naanị mkpokọta osisi ndị na-emepụta ala akwụkwọ ndụ akwụkwọ ndụ, kamakwa usoro okike nke na-arụ ọrụ dị ka "igwe" na-achịkwa mmiri. N'okpuru osisi ndị mara mma dị usoro gburugburu ebe obibi dị mkpa maka ndụ mmadụ, otu n'ime ha bụ ịchịkwa ịdị mma nke ala mmiri. Mmiri dị n'ime ala na-enye mmiri dị ọcha maka ọtụtụ ebe—maka ezinụlọ, ọrụ ugbo, na ụlọ ọrụ mmepụta ihe. Agbanyeghị, ịdị mma nke ala anaghị etolite naanị. Ọnọdụ ala na-emetụta ya nke ukwuu, karịsịa ọnụnọ nke oke ọhịa. Isiokwu a na-atụle otu oke ọhịa si arụ ọrụ n'ịkwado na imeziwanye ịdị mma nke ala mmiri, na ihe kpatara nchekwa oke ọhịa ji dị mkpa maka nchekwa mmiri ogologo oge.
1. Oke ọhịa dị ka ihe nzacha eke (ihe nzacha gburugburu ebe obibi)
Otu n'ime uru kachasị mkpa nke oke ọhịa maka ịdị mma nke mmiri dị n'ime ala bụ ikike ha nwere ịrụ ọrụ dị ka ihe nzacha eke. Mgbe mmiri ozuzo dara, mmiri anaghị asọfe ozugbo n'elu ala. Osisi, osisi, ihe mkpofu akwụkwọ, na akwa humus na-ebelata mmiri ozuzo ma na-enyere aka idobe ya ka ọ wee mikpuo nwayọ. Usoro a na-eme ka ọ dịrị mfe idobe ihe ndị dị n'ala, uzuzu, na ihe ndị dị iche iche na-emerụ ahụ tupu ha erute n'ime ala miri emi.
Ihe ndị dị n'ime ala na ájá na-arụ ọrụ dị ka ogbo na ihe nzacha: ha na-ejigide ihe ndị dị n'ime ala ma na-ejikọ ụfọdụ kemịkalụ. Ihe ndị dị ndụ na-adịghị ahụ anya n'ala n'ime ọhịa na-enyekwa aka imebi ihe ndị dị n'ime ala ma belata mkpokọta ihe ndị na-emerụ emerụ ụfọdụ. N'ihi ya, mmiri nke na-abanye n'ala na-enwekarị obere ahịhịa na ihe ndị na-adịghị mma karịa mmiri si n'ebe mepere emepe ma ọ bụ ala e metọrọ emebi.
2. Belata mbuze na nsị mmiri nke na-emebi ịdị mma mmiri
Mbuze bụ isi ihe na-akpata mbibi nke mma mmiri—ma elu ala ma ala mmiri. Mgbe ala dị n'elu ya gbawara agbawa, ọ na-ebu ọtụtụ obere ihe na ihe ndị dị na kemịkalụ. N'ime ọhịa, mgbọrọgwụ osisi na-ejikọta ala ahụ ọnụ, na-eme ka ọ kwụsie ike. Ọzọkwa, mkpuchi ahịhịa dị n'ala ọhịa na-ebelata ike mmetụta nke mmiri ozuzo, nke na-eme ka mbuze ala dịkwuo ngwa ngwa.
Ọ bụrụ na mbuze emee n'ọtụtụ ebe, ihe ndị dị n'ime ala nwere ike ịbanye n'ime mmiri, na-emechi oghere ala ma ọ bụ ọwa ndị na-abanye n'ime ala. Nke a abụghị naanị na ọ na-ebelata mbufe mmiri kamakwa ọ nwere ike ibu ọgwụ nje, fatịlaịza kemịkalụ, na ihe ndị ọzọ na-emerụ emerụ nke na-arapara na ihe ndị dị n'ime ala. Site n'igbochi mbuze, oke ọhịa na-echebe mmiri dị n'ime ala n'ụzọ na-apụtaghị ìhè site na mmetọ dị iche iche nke na-abanye n'ala a sachara.
3. Mee ka mmiri banye n'ime ala dịkwuo mma ma mee ka mmiri dịghachi ndụ
Mmiri dị n'ime ala nwere njikọ chiri anya na usoro mmịpụta mmiri. N'ime ọhịa, mmiri ozuzo na-abanye karịa ka mmiri na-asọpụta n'elu ala. Ala ọhịa na-adịkarị mfe ịgbapụ n'ihi ọrụ mgbọrọgwụ, anụmanụ dị n'ala dịka ikpuru, na mkpokọta ihe ndị dị ndụ. Nke a na-eme ka ọnụọgụ oghere dị n'ime ala dịkwuo elu ma na-emepụta obere ọwa mmiri, na-enye mmiri ohere iji nwayọ na-agafe n'ime ala.
Nnwale dị mma na-eme ka mmiri "dị nro" n'ụzọ anụ ahụ, kemịkalụ, na n'ụzọ ihe ndị dị ndụ. Ka ụzọ mmiri si agafe n'ime ala dị ogologo, otú ahụ ka ohere nke ihe ndị na-emerụ emerụ dị iche iche ga-adị elu ma ọ bụ gbazee. Ya mere, oke ọhịa anaghị enyere aka ịbawanye ọnụọgụ mmiri dị n'ime ala kamakwa ọ na-ejigide ịdị mma ya site na usoro nzacha kacha mma.
4. Ịgbochi mbata nke ihe ndị na-emerụ emerụ site na ọrụ mmadụ.
N'ọtụtụ mpaghara, ịdị mma nke mmiri dị n'ime ala na-ebelata n'ihi ọrụ ugbo siri ike, mmiri mkpofu n'ime ụlọ, na mmiri mkpofu ụlọ ọrụ mmepụta ihe. Oke ọhịa nwere ike ịrụ ọrụ dị ka ebe nchekwa, na-egbochi mmegharị nke ihe ndị na-emerụ emerụ gaa na mpaghara mmiri. Dịka ọmụmaatụ, oke ọhịa mmiri—oke ọhịa ndị na-eto n'akụkụ osimiri na iyi—na-ejide mmiri na-ebu fatịlaịza nitrogen na phosphorus site n'ubi ugbo. Osisi na nje bacteria nwere ike ịmịkọrọ ụfọdụ n'ime ihe ndị a na-edozi ahụ tupu ha erute ebe mmiri si abịa.
Ụdị obere ihe dị iche iche nke ala na-arụkwa ọrụ na usoro denitrification, na-agbanwe nitrate ka ọ bụrụ gas nitrogen nke na-anaghị emerụ mmiri. Nke a dị mkpa n'ihi na oke nitrate dị n'ime mmiri nwere ike inwe mmetụta ọjọọ na ahụike, karịsịa maka ụmụ ọhụrụ na ụmụaka. Site n'inwe oke ọhịa dị ka ihe nchekwa, enwere ike ibelata ihe ize ndụ nke mmetọ site na nri gabigara ókè na kemịkalụ ọrụ ugbo.
5. Ịnọgide na-enwe okpomọkụ na ọnọdụ kemịkalụ nke mmiri
Oke ọhịa na-enyere aka ịmepụta obere ikuku dị jụụ karị. Okpomọkụ ala n'ime ọhịa na-adịkarị ala ma na-agbanwe agbanwe nke ọma karịa n'ebe mepere emepe. Ọnọdụ a na-emetụta mmeghachi omume kemịkalụ na ọrụ ndu n'ime ala. Usoro nke ire ere ihe ndị dị ndụ, nhazi humus, na mmekọrịta mineral nwere ike ime n'ụzọ ka mma, si otú a na-eme ka mmiri na-abanye n'ime ala dị mma.
Ọzọkwa, ahịhịa ọhịa na-enyere aka ịnọgide na-enwe mmiri mmiri n'ala. Ala kpọrọ nkụ nke ukwuu nwere ike ịgbawa ma mee ka mmiri na-asọpụta nke ọma, nke na-ebuga ihe ndị na-emerụ ahụ ozugbo na oyi akwa dị ala na-enweghị nzacha zuru oke. Site n'ịnọgide na-enwe mmiri na nhazi ala, ọhịa na-egbochi mmiri a na-asọ ngwa ngwa, si otú a na-echebekwu mmiri dị n'ime ala.
6. Ọrụ nke ụdị dị iche iche nke ala na-arụ n'ịkwado ịdị mma nke mmiri
Oke ọhịa bụ ebe obibi maka ọtụtụ ihe dị ndụ n'ala: nje bacteria, ero, protozoa, ụmụ ahụhụ, na ọbụna ikpuru. Ụdị ihe dị ndụ a na-enye aka nke ukwuu na "nsọcha" eke nke mmiri. Ụfọdụ nje bacteria nwere ike ire ere ihe ndị dị ndụ, gụnyere ndị nwere ike imetọ. Ero na nje bacteria nwekwara ike ijikọ ọla dị arọ n'ụdị ụfọdụ, na-ebelata mmegharị ha. N'ikwu ya n'ụzọ ọzọ, usoro ihe ndị dị ndụ n'ala ọhịa nwere usoro ebumpụta ụwa iji chịkwaa ihe ndị na-emerụ emerụ tupu ha erute ala mmiri.
Ọnụnọ nke anụmanụ ala na-emekwa ka nhazi ala dịkwuo mma site na igwu ala na igwu ala. Ọgba ndị a na-eme ka ikike porosity na ịbanye n'ime ala dịkwuo elu, mana ha na-anọgide n'ime sistemụ bara ụba na ihe ndị dị ndụ, na-enye ohere ka nzacha ahụ gaa n'ihu.
7. Mmetụta nke igbukpọ ọhịa na ịdị mma nke mmiri dị n'ime ala
Mgbe e gbuchara oke ọhịa, ọtụtụ ọrụ ha na-achịkwa mmiri na-efu. Elu ala na-apụta ìhè karịa, na-eme ka mmiri ozuzo metụta ala ozugbo ma mee ka mbuze dịkwuo elu . Mmiri na-asọpụta n'elu ala na-abawanye, mmiri na-abanye n'ime ala na-ebelata, a na-ebufekwa ihe ndị na-emerụ emerụ n'ime usoro mmiri ngwa ngwa. N'ikpeazụ, igbukpọ oke ọhịa nwere ike ibute mbelata n'ịdị mma nke mmiri dị n'ime ala, dị ka mmụba nke obere ihe ndị na-edozi ahụ, ihe oriri karịrị akarị, na ọbụna kemịkalụ ndị dị ize ndụ.
Ọzọkwa, mfu nke ahịhịa nwere ike ime ka mgbanwe dị na sistemụ mmiri dịkwuo ngwa ngwa: isi iyi na-aghọ ihe na-adịghị agbanwe agbanwe, mmiri na-apụta na-ebelata n'oge ọkọchị, idei mmiri na-emekwa ugboro ugboro n'oge mmiri ozuzo. Ụdị ihe ndị a dị oke njọ nwere ike ime ka ohere nke mmetọ dịkwuo elu n'ihi na sistemụ ala enweghịzi ike ịsacha mmiri nwayọ nwayọ na mgbe niile.
8. Atụmatụ maka ichekwa oke ọhịa iji chebe mmiri dị n'ala
Mgbalị iji chebe ịdị mma nke mmiri dị n'ime ala ga-agụnye ichekwa ebe ọhịa dị, ọkachasị n'ebe mmiri na-asọpụta na isi mmiri osimiri. Ịrụzi oke ọhịa mebiri emebi, ịkụgharị ebe ndị a gbuturu egbutu, na ichekwa oke ọhịa ndị dị n'akụkụ osimiri bụ ihe ndị dị irè. Ọzọkwa, atụmatụ mbara ala nke gụnyere mpaghara echekwara na ebe nchekwa dị oke mkpa iji gbochie ihe omume mmadụ imetụta ebe mmiri na-asọpụta ozugbo.
Njikwa ọhịa na-adịgide adịgide chọkwara nlebara anya na usoro osisi na-anaghị emebi ala, dịka igbochi nnukwu mkpochapụ ala na idobe mkpuchi ala. N'ọkwa obodo, mmụta gbasara mkpa oke ọhịa dị maka mmiri dị ọcha nwere ike ịgba ume isonye na nchekwa.
Mmechi
Oke ọhịa na-arụ ọrụ dị oke mkpa n'ịchịkwa ịdị mma nke mmiri dị n'ime ala. Site na nzacha ha sitere n'okike, mbelata mbuze, mmụba nke ịbanye n'ime mmiri, nchekwa ihe ndị na-emerụ emerụ, nkwụsi ike nke obere ihu igwe, na nkwado maka ụdị ihe dị iche iche nke ala , oke ọhịa na-enyere aka hụ na mmiri dị n'ime ala dị ọcha ma dabara adaba maka ojiji. N'aka nke ọzọ, mbibi oke ọhịa nwere ike ime ka mbibi mmiri dị ngwa ngwa ma tinye mmiri dị ọcha maka ụmụ mmadụ na gburugburu ebe obibi. Ya mere, ichekwa oke ọhịa abụghị naanị ihe nchekwa kamakwa ọ bụ itinye ego dị mkpa maka nchekwa mmiri na ahụike ọha n'ọdịnihu.
