Ike Ịkụ Azụ n'Ebe Ndị Dị n'Oké Osimiri Indonesia
Indonesia, otu agwaetiti nke nwere ihe karịrị agwaetiti 17,000, nwere otu n'ime gburugburu ebe obibi mmiri kacha baa ọgaranya ma dị iche iche n'ụwa. Mpaghara mmiri dị n'ụsọ oké osimiri nke mba ahụ dị oke mkpa, na-agbatị ihe karịrị kilomita 95,000 ma na-agụnye mpaghara mmiri nke ihe dị ka square kilomita 6 nde. Mpaghara ndị a dị n'ụsọ oké osimiri na-enye nnukwu ohere maka ịkụ azụ, nke jerela ozi dị ka ntọala akụ na ụba Indonesia na nchekwa nri. Ịghọta oke na ike nke ịkụ azụ na Indonesia dị oke mkpa maka mmepe na-adịgide adịgide, nchekwa gburugburu ebe obibi, na ọganihu mmekọrịta mmadụ na ibe ya na akụ na ụba.
Ụdị ihe dị ndụ na-enweghị atụ
Indonesia bụ akụkụ nke Coral Triangle, ebe mmiri mara maka ụdị dị iche iche dị ndụ ya. Mpaghara a bụ ebe obibi nke 76% nke ụdị coral dị n'ụwa na 37% nke ụdị azụ̀ dị n'akụkụ mmiri ya. Ụdị dị iche iche dị ndụ a bara ụba na-enye ntọala siri ike maka ịkụ azụ na-eto eto, na-akwado nnukwu ọnụọgụ azụ̀, crustaceans, mollusks, na ihe ndị ọzọ dị ndụ n'ime mmiri.
Usoro ihe dị iche iche dị n'ime mmiri, gụnyere coral reefs, mangrove, na seagrass, na-enye ebe obibi dị mma maka ọkwa ndụ dị iche iche nke ụdị azụ dị iche iche. Coral reefs na-enye ebe obibi na ebe ọmụmụ maka ọtụtụ ụdị azụ dị mkpa maka azụmaahịa dịka grouper, snapper, na trevally. Mangrove bụ ebe a na-azụ ụmụ ọhụrụ na azụ̀ crustaceans, ebe akwa ahịhịa na-akwado mollusks ma na-enye ebe nri maka azụ̀ herbivorous. Njikọta nke usoro ihe ndị a na-akwado mmepụta na nkwado nke azụ̀ azụ̀ na mpaghara dị n'ụsọ oké osimiri Indonesia.
Mkpa akụ na ụba
Ịkụ azụ na-enye aka nke ukwuu n'akụnụba Indonesia. Ngalaba a na-enye ọtụtụ nde ndị Indonesia ọrụ, ebe obodo ndị na-akụ azụ n'ụsọ oké osimiri so n'ime ndị kacha erite uru. Ngalaba ịkụ azụ ruru ihe dị ka 2.5% nke GDP nke Indonesia ma mepụta nnukwu ego mbupụ, ebe ngwaahịa dị ka oporo, tuna, na ụdị azụ ndị ọzọ dị oke mkpa n'ahịa mba ụwa.
Azụ̀ azụ̀ dị obere na nke aka ọrụ na-arụ ọrụ dị oke mkpa n'ọnọdụ a. Azụ̀ azụ̀ ndị a na-adịgide adịgide ma na-enye ohere ibi ndụ maka obodo ndị dị n'ụsọ oké osimiri. Agbanyeghị, nnukwu azụ̀ azụ̀, nke gụnyere teknụzụ dị elu na mmepụta ihe dị elu, na-enyekwa aka nke ukwuu n'ahịa mba na nke mba ụwa.
Oke ihe onwunwe
Mpaghara mmiri dị n'ụsọ oké osimiri dị na Indonesia bara ụba na ọtụtụ ihe ndị dị n'ime mmiri. Ụdị azụ̀ dị mkpa gụnyere tuna, sardines, anchovies, mackerel, na ụdị azụ̀ dị iche iche. A na-ahụ ụdị azụ̀ ndị a n'akụkụ dị iche iche nke mba ahụ, nke ụdị azụ̀ oge na ọnọdụ oke osimiri dị ka monsoons na ebili mmiri na-emetụta. Mpaghara Akụnụba Pụrụ Iche nke mba ahụ (EEZ) bụ otu n'ime ebe ịkụ azụ̀ kacha arụpụta ihe n'ụwa niile, na-emesikwu ike na nnukwu ike a nwere.
Ebe a na-akụ azụ̀ tuna dị oke mkpa. Indonesia bụ otu n'ime ndị na-emepụta tuna kachasị elu n'ụwa, ha na-enweta ọtụtụ azụ̀ tuna dị ka yellowfin, skipjack, na bigeye tuna. Ụdị azụ̀ ndị a dị oke mkpa maka oriri n'ime obodo na ahịa mbupụ.
Ọrụ ugbo oporo bụ ngalaba ọzọ bara uru n'ịkụ azụ̀ na Indonesia. Mmiri ọkụ na ọnọdụ kwesịrị ekwesị nke mpaghara dị n'ụsọ oké osimiri emeela ka ịkụ azụ̀ oporo bụrụ ọrụ na-aga nke ọma. A na-akọ ma oporo tiger ma oporo whiteleg nke ukwuu, nke na-enye aka na ọnọdụ Indonesia dị ka nnukwu onye na-ebupụ oporo.
Ihe Ịma Aka Maka Ịkwado
N'agbanyeghị ike ya, ebe a na-akụ azụ̀ na Indonesia na-eche ọtụtụ ihe ịma aka ihu. Ịkụ azụ̀ gabiga ókè, ọrụ ịkụ azụ̀ iwu na-akwadoghị, nke a na-akọghị, na nke a na-achịkwaghị achịkwa (IUU), na mmebi ebe obibi bụ nnukwu ihe iyi egwu. Omume ịkụ azụ̀ na-adịghị adịgide adịgide, dị ka ịkụ azụ̀ gbawara agbawa na iji cyanide, emerụla gburugburu ebe obibi mmiri nke ukwuu. Ọzọkwa, mgbanwe ihu igwe na-eweta ihe egwu ndị ọzọ site na imetụta azụ̀ na ebe obibi mmiri site na mmụba okpomọkụ oké osimiri, mmetọ acid n'oké osimiri, na mmụba ugboro ugboro nke ihe omume ihu igwe dị oke njọ.
Ịkụ azụ gabiga ókè na-atụ egwu nke ukwuu, ebe ọ na-eyi ndụ azụ̀ ndị na-adịgide adịgide egwu. Ọtụtụ ụdị azụ̀ dị mkpa n'ahịa na-ebelata n'ihi oke nrụgide ịkụ azụ̀. Nke a anaghị emetụta ụdị dị iche iche nke ihe ndị dị ndụ kamakwa ọ na-etinye ndụ obodo ndị dabere na akụrụngwa ndị a n'ihe ize ndụ.
Ịkụ azụ̀ IUU ka bụ okwu dị oke mkpa. Oke ókèala mmiri dị na Indonesia na-eme ka nlekota na mmanye sie ike. Mme ihe iwu na-akwadoghị nke ụgbọ mmiri dị n'ime obodo na nke mba ọzọ na-ebute nnukwu mfu akụ na ụba ma na-emebi mgbalị nchekwa.
Maka Ịkụ Azụ Na-adịgide Adịgide
Ụzọ na-adịgide adịgide maka ijikwa azụ̀ dị oke mkpa iji mee ka ikike Indonesia bawanye ma chekwaa akụrụngwa mmiri ya. Gọọmentị Indonesia aghọtala mkpa a, e mekwara ọtụtụ ihe iji dozie nsogbu ndị a.
Otu n'ime ihe ndị dị mkpa bụ ịmepụta Mpaghara Nchedo Mmiri (MPA). Ebe ndị a na-echebe ebe obibi dị mkpa ma kwe ka ọnụọgụgụ azụ gbakee. Indonesia amụbaala netwọk MPA ya, na-achọ ikpuchi 10% nke mmiri mmiri ya ka ọ na-erule 2020, ebumnuche nke kwekọrọ na ebumnuche nchekwa mba ụwa.
Njikwa azụ̀ nke obodo (CBFM) bụ ụzọ ọzọ dị mkpa. Itinye obodo ndị dị n'ógbè aka n'ime usoro mkpebi na-eme ka atụmatụ ndị a kwekọọ na ọnọdụ mmekọrịta mmadụ na ibe ya na akụ na ụba na gburugburu ebe obibi. Ụzọ a na-eme ka nrubeisi dịkwuo elu ma na-akwalite mmetụta nke nlekọta n'etiti ndị ọkụ azụ.
Mgbalị ndị a na-eme iji lụso IUU ọgụ gụnyere ime ka ikike nlekota na mmanye dịkwuo mma. Ojiji nke teknụzụ satịlaịtị, usoro nlekota ụgbọ mmiri, na mmekorita mba ụwa emeela ka ikike Indonesia ịchọpụta na igbochi ọrụ ịkụ azụ iwu na-akwadoghị sikwuo ike.
Ọ bụrụ na a na-achịkwa azụ̀ aquaculture n'ụzọ ga-adịgide, ọ na-enye ngwọta dị mma iji belata nrụgide dị n'azụ̀ azụ̀ ọhịa. Mmepe nke omume azụ̀ aquaculture nke na-adịghị emebi gburugburu ebe obibi ma na-arụ ọrụ nke ọma nwere ike ime ka mmepụta dịkwuo elu ma belata mmetụta gburugburu ebe obibi. Ịkwalite omume azụ̀ aquaculture nke ọma na inye nkwado nye ndị ọrụ ugbo nta bụ akụkụ dị mkpa nke atụmatụ a.
mmechi
Mpaghara ndị dị n'ụsọ oké osimiri dị na Indonesia nwere ike ịkụ azụ̀ na-enweghị atụ, ebe ọ bụ na ha nwere ụdị dị iche iche dị ndụ, mkpa akụ na ụba ha, na ọtụtụ akụrụngwa ha. Agbanyeghị, ịghọta ikike a n'ụzọ ga-adịgide adịgide chọrọ idozi ihe ịma aka nke ịkụ azụ̀ gabiga ókè, ịkụ azụ̀ IUU, na mmebi ebe obibi. Site na mgbalị siri ike na nchekwa, njikwa na-adịgide adịgide, na itinye aka na obodo, Indonesia nwere ike iji akụrụngwa ịkụ azụ̀ ya kwado uto akụ na ụba, nchekwa nri, na nchekwa gburugburu ebe obibi.
Site n'itinye ego na omume na amụma ndị na-adịgide adịgide, Indonesia nwere ohere ịtọ ihe nlereanya zuru ụwa ọnụ n'ịhazi azụ̀, na-ahụ na akụrụngwa mmiri ya na-aga n'ihu na-eto eto ruo ọtụtụ ọgbọ na-abịa. Nguzozi dị n'etiti ojiji na nchekwa ga-adị oke mkpa iji mepee ikike zuru oke nke azụ̀ azụ̀ dị n'ụsọ oké osimiri Indonesia ma na-echekwa ụdị dị iche iche dị n'ime mmiri nke na-akwado ngalaba a bara uru.
