Okwu Mmalite nke Sistemụ SCADA
Gịnị bụ SCADA?
Sistemụ Njikwa Nlekọta na Nnweta Data (SCADA) bụ ụdị sistemụ njikwa ụlọ ọrụ (ICS) eji enyocha ma chịkwaa usoro ụlọ ọrụ mmepụta ihe. Ha dị mkpa na ụlọ ọrụ mmepụta ihe dịka mmepụta ihe, ike, ọgwụgwọ mmiri, na njem. Sistemụ SCADA na-enye òtù ohere ịchịkọta data oge, ime ka usoro akpaaka rụọ ọrụ, ma nye njikwa etiti n'elu akụ ndị agbasasị. Sistemụ ndị a dị oke mkpa maka ịnọgide na-arụ ọrụ nke ọma, hụ na nchekwa dị, na ime ka ojiji akụrụngwa ka mma.
Akụkụ nke Sistemụ SCADA
Usoro SCADA na-abụkarị ihe anọ dị mkpa:
1. Ngwaọrụ Ubi: Ndị a gụnyere sensọ, ihe na-eme ihe, na ndị njikwa arụnyere n'ebe a na-ahụ anya iji chịkọta data ma rụọ ọrụ njikwa. Ihe atụ bụ sensọ okpomọkụ, ihe na-agbanwe nrụgide, na ndị na-achịkwa moto.
2. Ngalaba Ọdụ Mpụga (RTU): Ndị a bụ ngwaọrụ dabere na microprocessor nke na-ejikọ na ngwaọrụ ubi. RTU na-ebufe data site na sensọ gaa na sistemụ SCADA etiti ma nwee ike imezu ntuziaka njikwa enwetara site na sistemụ etiti.
3. Akụrụngwa Nkwukọrịta: Nke a gụnyere netwọk na usoro nkwukọrịta eji ebufe data n'etiti RTU na sistemụ SCADA etiti. Enwere ike iji waya jikọọ mgbasa ozi nkwukọrịta nkịtị (fiber optics, ethernet cables) ma ọ bụ ikuku (frequency redio, cellular networks).
4. Njikọta Mmadụ na Igwe (HMI): Nke a bụ njikọ onye ọrụ nke ndị ọrụ ji enyocha sistemụ SCADA, hụ data, na njikwa usoro. HMI na-egosipụta data oge, usoro akụkọ ihe mere eme, na mkpu sistemụ, ma na-eme ka mmekọrịta onye ọrụ dị mfe site na njikọ eserese.
Ọrụ nke SCADA
Sistemụ SCADA na-arụ ọtụtụ ọrụ dị iche iche, gụnyere:
1. Nnweta data
Sistemụ SCADA na-enweta data site na ngwaọrụ ubi mgbe niile. Data a gụnyere ihe ndị dị ka okpomọkụ, nrụgide, ọnụego mmiri, na ọkwa voltaji. Sistemụ ahụ na-ahazi ma na-edekọ data a maka nlekota oge na nyocha akụkọ ihe mere eme.
2. Nlekota na Nlele Anya
HMI na-enye ndị ọrụ ihe osise nke usoro ahụ. Ndị ọrụ nwere ike inyocha paramita, lelee mkpu, ma mee mkpebi dabere na data dabere na data oge. Ngwaọrụ anya na-enyere aka ịchọpụta ihe ndị na-adịghị mma ngwa ngwa na ịghọta ọnọdụ ọrụ.
3. Njikwa
Sistemụ SCADA na-enye ohere maka njikwa akpaka na nke aka nke usoro ụlọ ọrụ mmepụta ihe. Njikwa akpaka nwere ike ịgụnye ime algọridim akọwapụtara dabere na ntinye sensọ. Njikwa aka na-enye ndị ọrụ ohere ịnye iwu site na HMI iji gbanwee paramita ma ọ bụ mee ihe ndozi.
4. Njikwa mkpu
Sistemụ SCADA nwere ike ịtọ oke maka paramita dị iche iche ma mepụta mkpu mgbe emebiri oke ndị a. Njikwa mkpu dị irè na-enyere aka n'ịgwọ nsogbu nke ọma tupu ha arị elu n'ime nsogbu dị oke mkpa, na-ahụ na sistemụ ahụ nwere ntụkwasị obi na nchekwa.
5. Ndekọ na Akụkọ Data
Data akụkọ ihe mere eme nke sistemụ SCADA, nke enwere ike iji maka nyocha arụmọrụ, nchọpụta mmejọ, na nrubeisi iwu. Ngwaọrụ akụkọ nwere ike ịmepụta akụkọ zuru ezu gbasara arụmọrụ sistemụ, nha ọrụ, na ihe ndị mere eme.
Ngwa nke SCADA
1. Ngalaba Ike
N'akụkụ ike, a na-eji sistemụ SCADA achịkwa grid eletriki, na-enyocha mmepụta ike, nnyefe, na nkesa. Ha na-enyere aka n'ịhazi ibu, ịchọpụta nsogbu, na ịhụ na ọkọnọ ike kwụsiri ike ma dị irè.
2. Mmiri na mmiri mkpofu
Sistemụ SCADA na-enyocha ma na-achịkwa ebe a na-agwọ mmiri, ebe a na-agwọ mmiri mkpofu, na netwọk nkesa. Ha na-enyere aka n'ịkwado ịdị mma mmiri, ime ka ojiji kemịkalụ ka mma, na ijikwa mmiri na mkpa ya.
3. Nmeputa ya
N'ime mmepụta ihe, a na-eji sistemụ SCADA enyocha usoro mmepụta, chịkwaa igwe, ma na-eme ka ahịrị njikọta rụọ ọrụ nke ọma. Ha na-enyere aka n'ịnọgide na-enwe ịdị mma ngwaahịa, belata oge ọrụ, na ime ka ojiji akụrụngwa ka mma.
4. Ụgbọ njem
A na-etinye usoro SCADA n'ime netwọk njem iji chịkwaa ma nyochaa akụrụngwa dịka ụgbọ okporo ígwè, okporo ụzọ ukwu, na ọdụ ụgbọelu. Ha na-eme ka njikwa okporo ụzọ ka mma, na-eme ka nchekwa dịkwuo mma, ma hụ na ọrụ njem na-aga nke ọma.
5. Mmanụ na Gas
N'ụlọ ọrụ mmanụ na gas, sistemụ SCADA na-ahụ maka mwepụta, imeziwanye, na nkesa nke ngwaahịa mmanụ. Ha na-ahụ na akụrụngwa anaghị emerụ ahụ, na-enyocha iguzosi ike n'ezi ihe nke ọkpọkọ, ma na-eme ka usoro mmepụta dịkwuo mma.
Mmalite nke Sistemụ SCADA
Usoro SCADA agbanweela nke ukwuu kemgbe ọtụtụ afọ:
Sistemụ SCADA mbụ
Sistemụ SCADA mbụ dị iche ma bụrụkwa nke onye nwe ha, ha nwere obere ọrụ na ike ịgbasa. Netwọk nkwukọrịta bụ isi ihe na-aga n'ihu, ikike nhazi data dịkwa mfe. Sistemụ ndị a siri ike ijikọ ma gbasaa.
Sistemụ SCADA nke Oge A
Sistemụ SCADA nke oge a dị elu nke ukwuu, na-eji teknụzụ dijitalụ, ụkpụrụ mepere emepe, na njikọ ịntanetị. Ha na-enye mgbanwe ka ukwuu, mmezi ka mma, na atụmatụ nchekwa emelitere. Njikọta na sistemụ ụlọ ọrụ, igwe ojii, na nyocha dị elu emeela ka ikike nke sistemụ SCADA dịkwuo elu.
Ọgbọ na-esote SCADA
Ọdịnihu nke SCADA gụnyere itinyekwu aka na teknụzụ Industry 4.0 dịka Intanet nke Ihe (IoT), ọgụgụ isi arụrụ arụ (AI), na mmụta igwe (ML). Mmezi amụma, njikarịcha oge, na ime mkpebi onwe onye bụ ụfọdụ n'ime ikike ndị sistemụ SCADA nke ọgbọ na-abịa na-achọ imezu.
Ihe ịma aka na echiche
1. Security
Nchedo Intanet bụ ihe na-echegbu sistemụ SCADA nke ukwuu, ebe ọ bụ na ha dị oke mkpa maka akụrụngwa mba. Mmejuputa usoro nchekwa dịka firewalls, nzuzo, na sistemụ nchọpụta intrusion dị oke mkpa iji chebe onwe gị pụọ na iyi egwu cyber.
2. Ibelata
Sistemụ SCADA ga-enwerịrị ike ịbawanye iji kwado ọrụ na-eto eto na mmụba nke ọnụọgụ data. Ngwọta SCADA nke oge a kwesịrị ịkwado njikọta dị mfe na ngwaọrụ ọhụrụ na mgbasawanye nke netwọk nkwukọrịta.
3. Ihe nnabata
Mmekọrịta na sistemụ na ngwaọrụ ndị ọzọ dị oke mkpa maka ọrụ na-enweghị nsogbu. Ịnabata ụkpụrụ na usoro mepere emepe na-eme ka sistemụ SCADA nwee ike ijikọ na ọtụtụ ngwa na ngwa ụlọ ọrụ dị iche iche.
4. Mmezi
Ndozi mgbe niile dị oke mkpa iji hụ na sistemụ SCADA bụ ntụkwasị obi na izi ezi. Nke a gụnyere mmelite ngwaike na ngwanrọ, nhazi nke sensọ, na nnwale oge nke netwọk nkwukọrịta.
mmechi
Sistemụ SCADA na-arụ ọrụ dị oke mkpa na ọrụ ụlọ ọrụ ọgbara ọhụrụ, na-enye ngwaọrụ dị mkpa maka nlekota oge, njikwa, na akpaaka nke usoro. Ka ụlọ ọrụ ahụ na-aga n'ihu na-agbanwe, a na-ahazi sistemụ SCADA ka ọ dịkwuo nkọ, na-eji teknụzụ ndị na-apụta eme ihe iji melite arụmọrụ, nchekwa, na mmepụta. Ịghọta ihe ndị bụ isi nke sistemụ SCADA na ngwa ha na-enye ntọala siri ike maka inyocha uru ha nwere ike inweta na idozi ihe ịma aka ndị ha na-eweta. Ma ọ bụ na ike, njikwa mmiri, mmepụta ihe, njem, ma ọ bụ mmanụ na gas, sistemụ SCADA dị oke mkpa n'ịkwalite ọmarịcha ụlọ ọrụ mmepụta ihe.
