Mmetụta nke Microplastics na Ndụ Mmiri: Nsogbu Gburugburu Ebe Obibi Na-eto Eto
Mkpụrụ plastik, nke a kọwara dị ka iberibe plastik na-erughị milimita ise na dayameta, bụ nchegbu na-arịwanye elu maka gburugburu mmiri n'ụwa niile. Mkpụrụ plastik ndị a, nke sitere na mmebi nke ihe mkpofu plastik buru ibu na mwepụta nke obere beads site na ngwaahịa, abatala n'akụkụ niile nke oké osimiri. Mmetụta nke obere plastik na ndụ mmiri dị oke mkpa, nwere ọtụtụ akụkụ, ma chọọ ngwa ngwa nyocha na ime ihe zuru oke.
Mmalite na Nkesa nke Microplastics
Microplastics na-esi n'ọtụtụ ebe dị iche iche apụta. Mmebi nke nnukwu ihe mkpofu plastik, site na usoro anụ ahụ, kemịkalụ, na ihe ndị dị ndụ, bụ isi ihe na-akpata ya. Ngwaahịa ndị ahịa, dị ka ịpụpụ beads na ngwaahịa nlekọta onwe onye, eriri sịntetik sitere na uwe, na usoro ụlọ ọrụ mmepụta ihe, na-ewepụtakwa nnukwu microplastics n'ime gburugburu mmiri.
Obere ihe ndị a dị mfe, nke na-eme ka ha nwee ike ịga ebe dị anya site na ifufe na mmiri. N'ihi ya, a na-ahụ obere plastik n'ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ gburugburu mmiri niile, site na mpaghara ndị na-ekwo ekwo ruo n'ime omimi nke ala oké osimiri. Nkesa a sara mbara na-etinye nnukwu ihe iyi egwu nye gburugburu ebe obibi mmiri.
Iri nri na mmetụta anụ ahụ na ndụ mmiri
Ihe ndị dị ndụ n'ime mmiri, site na obere plankton ruo na nnukwu whale, nwere ike iri obere plastik, ma ọ bụ ozugbo ma ọ bụ n'ụzọ na-apụtaghị ìhè site na usoro nri. Iri nri nwere ike ibute mkpọchi anụ ahụ na sistemụ nri nke anụmanụ ndị a, na-akpata nri na-adịghị mma, mmerụ ahụ dị n'ime, na, n'ọnọdụ ndị siri ike, ọnwụ.
Ndị na-enye nri nzacha dịka baleen whale na bivalve mollusks nọ n'ihe ize ndụ pụrụ iche, ebe ha na-asachapụ nnukwu mmiri n'enweghị nsogbu. Ọmụmụ ihe egosila na ọtụtụ ụdị azụ̀, nnụnụ mmiri, na anụmanụ mmiri na-eri obere plastik, na-eche na ha bụ nri. Ozugbo e riri ha, obere plastik nwere ike ibute ọtụtụ mmetụta dị egwu, dị ka mmebi uto, mbelata ihe ịga nke ọma ịmụ nwa, na sistemu ahụ ji alụso ọrịa ọgụ na-adịghị ike.
Mmetọ Kemịkalụ na Nsí
E wezụga mmerụ ahụ anụ ahụ, obere plastik na-arụ ọrụ dị ka ihe na-ebute mmetọ kemịkalụ. A maara plastik na-amịkọrọ ma na-etinye ihe ndị na-egbu egbu dị ka ihe ndị na-eme ka ihe dị ndụ na-adịgide adịgide (POPs). Mgbe ihe ndị dị ndụ n'oké osimiri riri obere plastik, ha nwere ike ịnweta nnukwu nsí ndị a, nke nwere ike ime ka usoro nri ahụ gbakọta ma mepụta ihe ndị na-eme ka ihe dị ndụ dịkwuo mma. Nke a pụtara na ndị na-eri anụ kacha elu, gụnyere ụmụ mmadụ, nwere ike iri nri azụ̀ ndị e tinyere obere plastik na ihe ndị metụtara ha.
Mmetụta kemịkalụ nke obere plastik abụghị naanị ihe ndị na-emerụ ahụ ha na-ebu. Plastik n'onwe ya nwere ihe mgbakwunye dị iche iche, dị ka ihe na-eme ka plastik dị nro, ihe na-egbochi ire ọkụ, na ihe na-eme ka ihe sie ike, nke nwere ike imerụ ahụ. Ihe mgbakwunye ndị a nwere ike ịpụta ma kpatara nsogbu endocrine, nsogbu ọmụmụ, na nsogbu mmepe na anụmanụ mmiri.
Microplastics dị ka ebe obibi na Vektọ maka nje ndị na-akpata ọrịa
Mkpụrụ ndụ ihe nketa (microplastics) nwekwara ike ịbụ ihe ndị na-eme ka nje bacteria dị n'ime ala. Ihe ndị na-emepụta ihe ndị dị ndụ (biofilms), bụ́ obodo nke nje ndị dị ndụ (microplastics), nwere ike ịpụta n'elu obere plastik, na-emepụta ebe obibi na ihe ndị na-akpata nje. Ihe a nwere ike ime ka ọrịa gbasaa n'etiti ihe ndị dị ndụ n'oké osimiri ma nwee ike itinye ụdị anụmanụ ndị na-awakpo n'ime gburugburu ebe obibi ọhụrụ.
Ọnụnọ nke ihe ndị na-emepụta ihe ndị dị ndụ na obere plastik nwekwara ike ịgbanwe omume na akara aka nke ihe ndị a na gburugburu ebe obibi mmiri. Dịka ọmụmaatụ, ihe ndị na-emepụta ihe ndị dị ndụ nwere ike ime ka njupụta nke obere plastik dịkwuo elu, mee ka ha mikpuo ma webata ihe ndị na-emerụ ahụ na gburugburu ebe obibi benthic (ala oké osimiri) nke na-adịkarịghị emetụta mmetọ plastik.
Mmetụta na Ọrụ na Ọrụ Gburugburu Ebe Obibi
Ọnụnọ nke obere plastik dị iche iche na-eyi egwu nye ọrụ na ọrụ gburugburu ebe obibi. Oke osimiri coral, akwa ahịhịa mmiri, na mangrove, nke bụ ebe obibi dị mkpa maka ụdị ihe dị iche iche nke mmiri, nwere ike imetụta nke ukwuu site na mmetọ plastik. Microplastics nwere ike igbochi ahụike na uto nke gburugburu ebe obibi ndị a dị mkpa, na-emebi ikike ha inye ọrụ dị mkpa dịka nchekwa osimiri, mwepụ carbon, na ebe obibi maka ụdị azụ dị mkpa maka azụmaahịa.
Ọzọkwa, mmetọ microplastic na-emetụta àgwà mara mma na ntụrụndụ nke gburugburu mmiri na nke dị n'ụsọ oké osimiri nke ukwuu. Osimiri jupụtara na ihe mkpofu plastik na mmiri ndị e metọrọ na microplastics na-emebi ịma mma na ịma mma nke ebe ndị a, na-emetụta njem nlegharị anya n'ụzọ na-adịghị mma, nke bụ isi iyi ego akụ na ụba maka ọtụtụ obodo ndị dị n'ụsọ oké osimiri.
Atụmatụ Nnyocha na Mmeghachi Omume
Iji dozie okwu gbasara obere plastik n'ime gburugburu mmiri chọrọ ụzọ dị iche iche nke gụnyere nnyocha, amụma, na mmata ọha na eze. Nnyocha sayensị dị mkpa iji ghọta isi mmalite, nkesa, na mmetụta nke obere plastik. Mmemme nlekota ogologo oge na usoro nlele ọkọlọtọ dị oke mkpa maka ịgbaso usoro na ịtụle irè nke ihe ndị a na-eme.
Usoro iwu dị oke mkpa maka ibelata mwepụta nke obere plastik n'ime gburugburu ebe obibi. Mmachibido iwu maka obere microbeads na ngwaahịa nlekọta onwe onye, usoro njikwa ihe mkpofu ka mma, na iwu gbasara mkpofu ihe mkpofu plastik bụ nzọụkwụ dị mma. Mmekọrịta mba ụwa dịkwa mkpa, ebe mmetọ plastik bụ okwu zuru ụwa ọnụ nke gafere ókèala mba.
Mgbasa ozi gbasara mmata na agụmakwụkwọ na-arụ ọrụ dị mkpa n'ibelata oriri plastik ma na-agba ume ka e mee ihe ndị ga-adịgide adịgide. Ndị mmadụ n'otu n'otu nwere ike inye aka site n'ime nhọrọ amamihe dị na ya, dịka ibelata plastik eji eme ihe otu otu, isonye na nhicha osimiri, na ịkwado òtù na atụmatụ ndị e bu n'obi ịlụso mmetọ plastik ọgụ.
mmechi
Mmetụta nke obere plastik na ndụ mmiri bụ ihe ịma aka dị mgbagwoju anya ma dị oke mkpa maka gburugburu ebe obibi. Ihe iyi egwu anụ ahụ na nke kemịkalụ nke obere ihe ndị a na-akpata nwere ike inwe mmetụta dị ukwuu na ihe ndị dị ndụ n'ime mmiri, gburugburu ebe obibi, na ahụike mmadụ. Mgbalị zuru oke na nke jikọrọ aka dị mkpa iji belata mmetụta ọjọọ nke obere plastik ma chebe ahụike nke oke osimiri anyị. Site na nyocha na-aga n'ihu, amụma siri ike, na ihe omume ọha na eze jikọrọ aka, anyị nwere ike ịrụ ọrụ maka ọdịnihu ebe gburugburu mmiri na-enweghị ihe iyi egwu nke mmetọ plastik.
