Otu Ọmụmụ Ihe Mgbe Ochie Si Arụ Ọrụ n'Ọrụ Owuwu
Nkà mmụta ihe ochie na owuwu ụlọ nwere ike iyi ihe dị ka ubi abụọ nwere ihe mgbaru ọsọ dị iche iche - otu lekwasịrị anya n'ịchọpụta ihe gara aga na nke ọzọ n'iwu ụlọ maka ọdịnihu. Agbanyeghị, njikọ nke ngalaba ndị a dị oke mkpa maka ichekwa ihe nketa omenala anyị ebe ọ na-aga n'ihu na mmepe nke oge a. Egwu a dị mgbagwoju anya na-eme ka a hụ na a na-echekwa ihe ndị a chọtara n'oge ochie, ọbụlagodi ka ọrụ owuwu na-aga n'ihu. Isiokwu a na-enyocha otu nkà mmụta ihe ochie si arụ ọrụ n'ọrụ owuwu, na-akọwapụta usoro, mkpa, na mgbalị mmekorita metụtara.
1. Njikọta nke Nkà Mmụta Ihe Ochie na Ọrụ Ụlọ
Ọkọ akụkọ ihe mere eme
Nkà ihe ochie bụ ọmụmụ ihe gbasara akụkọ ihe mere eme mmadụ site na igwupụta ihe, nyocha, na nkọwa nke ihe fọdụrụ. Ọ na-eme ka ihe ochie nke mmepeanya pụta ìhè, na-enye nghọta bara uru banyere ihe omume mmadụ gara aga. N'aka nke ọzọ, ọrụ owuwu bụ iji mepụta akụrụngwa, ma ọ bụ ụlọ, okporo ụzọ, dam, ma ọ bụ ụdị mmepe ndị ọzọ. Njikọta ahụ na-eme mgbe ebe owuwu dị n'ebe nwere ihe dị mkpa nke ihe ochie.
Okpokoro Iwu
N'ọtụtụ mba, iwu ndị e nyere iwu ka e mee nyocha ihe mgbe ochie tupu e wuo ụlọ n'ebe ndị a na-ewere dị ka ihe dị mkpa n'akụkọ ihe mere eme ma ọ bụ n'ọdịnala. Iwu ndị a (dịka Iwu Nchekwa Akụkọ Ihe Mere Eme nke Mba na United States ma ọ bụ Iwu Ihe Ochie na Ebe Ihe Mgbe Ochie na UK) na-eme ka a hụ na nchekwa ihe nketa dị mkpa na atụmatụ mmepe.
2. Nyocha Mmalite
Nyocha Dabere na Tebụl (DBA)
Tupu e nwee ike ime nnyocha anụ ahụ ọ bụla, a na-eme nyocha dabere na tebụl. Nke a gụnyere inyocha ihe ndekọ akụkọ ihe mere eme, ihe ndị e gwupụtara n'oge gara aga, maapụ, na akwụkwọ ndị ọzọ dị mkpa iji chọpụta ike ihe ochie nke mpaghara a na-ekwu maka ya.
Nyocha saịtị
Mgbe DBA gasịrị, a na-eme nnyocha saịtị iji chịkọta data mbụ. A na-eji usoro dịka nyocha geophysical, foto ikuku, na nyocha LiDAR iji chọpụta ihe ndị na-adịghị mma n'okpuru elu nke nwere ike igosi ihe ndị e ji mara ihe mgbe ochie.
3. Atụmatụ Mbelata
Mgbe achọpụtachara ebe ihe ochie nwere ike ịdị, a na-eji usoro dị iche iche eme ihe iji belata mmetụta:
Zere
Ebe ọ bụla o kwere mee, a na-agbanwe atụmatụ owuwu iji zere nnukwu ebe a na-edebe ihe ochie. Ịgbanwe nhazi, nhazi, ma ọ bụ ebe ọrụ ahụ nwere ike ichekwa ebe ihe nketa dị na ya mgbe ụfọdụ.
Nchekwa na Situ
N'ọnọdụ ụfọdụ, enwere ike ichekwa ebe ihe mgbe ochie dị na ebe ha dị — nke pụtara na a naghị emetụ ha aka n'okpuru ihe owuwu emechara. A na-enweta nke a site na ngwọta injinia, dịka iwuli ntọala nke na-agbada n'ihe ndị e ji ihe mgbe ochie rụọ n'emebighị ha.
Ngwuputa Nzọpụta
Ọ bụrụ na ọ gaghị ekwe omume izere ebe ahụ, a na-egwupụta ihe n'ebe a na-azọpụta ma ọ bụ napụta ihe. Ndị ọkà mmụta ihe ochie na-egwupụta ihe n'ebe ahụ mgbe niile, na-eweghachi ihe ochie, ma na-edekwa ihe ndị a chọpụtara tupu e wuo ya.
4. Ọrụ ubi na igwu ala
Ngwuputa Sistemụ
Ọgba ihe mgbe ochie bụ usoro a na-eme nke ọma, nke a na-eme n'usoro iji hụ na e dekọrọ ihe niile nke ọma ma chekwaa ihe ochie. A na-ekewa ebe ahụ n'ime grid, a na-ewepụkwa ájá nke ọma. A na-asacha oyi akwa ọ bụla, a na-ahazikwa ma na-ahazi ihe ochie ma na-ahazi ha.
Stratigraphy
Nyocha nke usoro iheomume (stratigraphic) gụnyere ịmụ banyere oyi akwa ala (strata) iji ghọta usoro ihe omume mmadụ n'ebe ahụ n'oge gara aga. Oyi akwa ọ bụla na-anọchite anya oge akụkọ ihe mere eme dị iche, site n'inyocha ha, ndị ọkà mmụta ihe ochie nwere ike ịmepụta usoro iheomume nke ọrụ na ojiji.
Documentation
N'oge a na-egwupụta ihe, a na-edebe ihe ndekọ zuru ezu — gụnyere foto, eserese, na ihe ndetu ederede —. Akwụkwọ a dị oke mkpa maka nyocha mgbe e gwuchara ihe na maka ndị nchọpụta n'ọdịnihu nwere ike ịmụ banyere ebe ahụ.
5. Nyocha Mgbe E Gwuchara Ihe
Nhazi Ihe Ochie
Ozugbo e weghachitere ihe ochie, a na-ehicha ha, na-echekwa ha, ma na-ahazi ha katalọgụ. Ndị ọkachamara, dịka ndị na-amụ seramiiki, ndị na-amụ ọkpụkpụ, na ndị na-amụ palaeobotanists, na-enyocha ihe ochie ndị ahụ iji wepụta ozi kachasị gbasara ihe ndị mere n'oge gara aga.
Environmental Analysis
A na-enyocha ihe atụ ala maka pollen, mkpụrụ, na ihe ndị ọzọ fọdụrụ n'ime ala, na-ekpughe ozi gbasara gburugburu ebe obibi, ọrụ ugbo, na nri nke ndị bi n'oge gara aga.
Nchekwa data na akụkọ
A na-achịkọta data niile e chịkọtara site na ihe e gwupụtara n'ime nchekwa data na akụkọ zuru ezu. A na-ezigakarị akụkọ ndị a n'aka ndị gọọmentị, akwụkwọ akụkọ agụmakwụkwọ, na òtù ihe nketa maka nyocha na ịchekwa ha.
6. Njikọta na Iwu Ụlọ
Nkwurịta okwu na imekọ ihe ọnụ
Nkwukọrịta dị irè n'etiti ndị ọkà mmụta ihe ochie na ndị ọkachamara n'ihe owuwu dị oke mkpa. Nzukọ oge niile, mmelite, na atụmatụ mmekorita na-eme ka e mezuo ebumnuche nke akụkụ abụọ ahụ n'emebighị nchekwa ihe nketa.
Nlekota n'ebe ahụ
N'oge owuwu ụlọ, ndị ọkà mmụta ihe ochie nwere ike ilekọta ụfọdụ ihe omume iji hụ na ọ dịghị mmebi ọjọọ ọ bụla na-eme na ebe a na-egwupụta ihe ochie nke a na-egwupụtabeghị. Nke a nwere ike ịgụnye ileba anya na ihe ndị na-eme ka ụwa na-agagharị ma ọ bụ ime nnyocha ndị ọzọ mgbe achọpụtara ihe ndị a na-atụghị anya ha.
Nkwekọrịta Ọha
Ọtụtụ ọrụ gụnyere akụkụ nke mmekọrịta ọha na eze, dịka ụbọchị mmeghe, ihe ngosi, ma ọ bụ mmelite mgbasa ozi ọha. Nghọta a na-akwalite mmasị ọha na eze na ihe ochie ma na-egosi njikọta dị mkpa nke mmepe na nchekwa ihe nketa.
7. Nsogbu na Ngwọta
Oge Mgbochi
Usoro ihe owuwu nwere ike ibute nsogbu maka ọrụ ihe ochie. Agbanyeghị, atụmatụ mbụ, igwu ala n'usoro, na ndị otu nzaghachi ngwa ngwa nwere ike inye aka belata igbu oge.
ego
Nnyocha ihe ochie nwere ike ịdị oke ọnụ. Mmekọrịta dị n'etiti ndị mmepe, ụlọ ọrụ gọọmentị, na òtù ihe nketa nwere ike ime ka e nweta ego zuru oke, mgbe ụfọdụ site na onyinye ma ọ bụ ego ọha na eze.
Echiche Echiche
Ịkwanyere mkpa omenala na akụkọ ihe mere eme nke ebe ihe mgbe ochie dị oke mkpa. Iso ndị obodo na ndị nwere mmasị na ya na-enyere aka hụ na ejiri nlezianya na nlezianya jikwaa akụrụngwa ihe nketa.
mmechi
Mmekọrịta dị n'etiti ihe ochie na ọrụ owuwu bụ ihe akaebe nke nkwa anyị n'ichekwa ihe gara aga ka anyị na-ewulite ọdịnihu. Site na iwu, atụmatụ dị nkọ, na mbọ jikọrọ aka, ọ ga-ekwe omume ichekwa ihe nketa anyị ọbụlagodi n'etiti mmepe ọgbara ọhụrụ. Njikọ a abụghị naanị na ọ na-eme ka nghọta anyị banyere akụkọ ihe mere eme bawanye kamakwa ọ na-eme ka ọganihu na akụrụngwa ghara ịbịa na mbibi omenala. Site n'ịkwanyere na itinye ihe omume ihe ochie n'ọrụ owuwu, anyị na-asọpụrụ ihe nketa nke ndị bịara tupu anyị ma na-eme ka ọgbọ ndị ga-abịa n'ihu nwee ekele maka ihe nketa ha.
