Diferans ant misk striye ak misk lis
Misk se yon tisi kò ki responsab mouvman divès pati nan kò a nan òganis vivan yo. Nan sistèm miskiloskelèt imen an, misk yo ka klase an twa kalite prensipal: misk skelèt, misk lis, ak misk kadyak. Pandan ke tout kalite misk sa yo jwe wòl enpòtan nan fonksyon kòporèl yo, atik sa a pral konsantre sou diferans kle ki genyen ant misk skelèt ak misk lis, ki gen ladan estrikti yo, fonksyon yo, kote yo ye a, ak mekanis aksyon yo.
Estrikti mikwoskopik
Misk striye:
Misk striye yo konnen tou kòm misk skelèt paske li tache ak zo yo. Li gen yon aparans diferan lè w gade l anba yon mikwoskòp—li parèt ak bann oswa "striye". Striyasyon sa a koze pa aranjman regilye sarkomè yo, konpozan fib miskilè ki genyen filaman aktin ak myozin byen aliyen.
Misk striye a konsiste de fib misk long ak silendrik ki gen anpil nwayo ki sitiye nan periferi selil la. Fib sa yo varye nan gwosè, men tipikman yo gen plizyè santimèt longè ak jiska 100 mikwomèt lajè.
Misk lis:
Okontrè, misk lis la gen yon estrikti diferan. Selil misk lis yo gen fòm yon fusiform, ak pwent konik epi yon sèl nwayo ki sitiye nan sant selil la. Pa gen okenn striasyon vizib nan misk lis paske sarkomè yo ak filaman kontraktil yo pa ranje nan yon fason regilye.
Gwosè selil misk lis yo anjeneral pi piti konpare ak misk striye, ak yon longè anviwon 20-200 mikwomèt epi yon dyamèt ki pi piti tou.
Fonksyon ak Mekanis Travay
Misk striye:
Misk striye yo responsab pou mouvman volontè oswa entansyonèl. Pa egzanp, lè nou mache, kouri, oswa leve pwa, misk striye yo ap travay. Mekanis kontraksyon misk striye a reglemante pa sistèm nève somatik la, kote siyal elektrik yo transmèt soti nan sèvo a oswa mwal epinyè a rive nan fib misk yo atravè newòn motè yo.
Kontraksyon misk striye enplike entèraksyon ant filaman aktin ak myozin nan sarkomè a. Pwosesis sa a kòmanse ak yon siyal ki deklanche liberasyon iyon kalsyòm, ki answit lye ak troponin, yon pwoteyin ki ede reglemante entèraksyon aktin-myozin. Kòm rezilta, filaman myozin yo glise sou filaman aktin yo, sa ki lakòz kontraksyon fib misk yo.
Misk lis:
Misk lis yo, bò kote pa yo, kontwole mouvman envolontè oswa envolontè. Misk sa yo jwenn nan mi ògàn entèn yo tankou trip yo, veso sangen yo, blad pipi a, ak matris la. Sistèm nève otonòm nan, ki divize an sistèm nève senpatik ak parasenpatik la, kontwole kontraksyon misk lis yo.
Kontraksyon misk lis mande iyon kalsyòm tou men li pa enplike troponin. Okontrè, iyon kalsyòm yo mare ak kalmodulin, yon pwoteyin regilatè. Konplèks kalmodulin sa a aktive anzim kinaz chèn lejè myozin (MLCK), ki fosforile myozin, sa ki pèmèt li kominike avèk aktin epi lakòz kontraksyon.
Kote ak Distribisyon
Misk striye:
Misk striye yo tipikman tache ak zo nan tout kò a, soti nan gwo misk tankou kwadrisèps rive nan ti misk ki nan pla men an. Chak misk striye konekte ak yon tandon, yon tisi konjonktif solid ki konekte misk la ak zo a, sa ki bay yon pakèt mouvman.
Misk lis:
Jan nou te mansyone deja, yo jwenn misk lis yo nan mi ògàn entèn yo. Yo jwenn yo nan kote tankou mi aparèy dijestif la, veso sangen yo, aparèy urinè a, trache a, ak mi matris la nan fanm yo. Fonksyon prensipal yo se regle dyamèt la ak peristaltis la, oswa mouvman sikilè ritmik ki ede pouse kontni an nan kanal yo oswa tib yo.
Kontwòl nè yo
Misk striye:
Sistèm nève santral la kontwole misk skelèt yo atravè nè motè yo. Chak nè motè inève yon kantite espesifik fib miskilè, sa ki fòme sa yo rele yon inite motè. Repons misk skelèt la a siyal nè sa yo anjeneral trè rapid, men li fatige fasilman si yo itilize l kontinyèlman pandan yon bon bout tan san ase repo.
Misk lis:
Sistèm nève otonòm nan reglemante misk lis la, ki fonksyone deyò kontwòl konsyan nou an. Misk lis la reponn pi dousman a siyal nè yo pase misk striye, men li pi rezistan a fatig. Kontraksyon misk lis la souvan enfliyanse tou pa lòt faktè chimik tankou òmòn ak sibstans lokal yo.
Enèji ak Metabolis
Misk striye:
Misk striye yo gen tandans sèvi ak yon metabolis aerobik efikas, men yo kapab tou chanje pou yon metabolis anaerobik anba kondisyon ki pa gen oksijèn, tankou pandan aktivite fizik entans. Pou sipòte aktivite rapid ak enèji, yo estoke gwo kantite glikojèn, ki ka dekonpoze an glikoz.
Misk lis:
Misk lis yo tipikman konte sou yon metabolis aerobik efikas pou satisfè bezwen enèji yo. Paske yo pa bezwen kontraksyon rapid ak pwisan tankou misk striye yo, misk lis yo tipikman bezwen mwens enèji epi yo ka kenbe yon eta metabolik ki estab pou peryòd ki pi long.
Rejenerasyon ak Gerizon
Misk striye:
Rejenerasyon misk striye a depann sou selil satelit, yon kalite selil souch ki sitiye ant manbràn baz la ak sarkolèm fib misk yo. Apre yon blesi, selil satelit yo ka miltipliye epi fizyone ak fib misk yo pou repare oswa ranplase tisi ki domaje a. Sepandan, kapasite rejeneratif yo limite, epi pwosesis gerizon an ka pran anpil tan.
Misk lis:
Misk lis la gen yon kapasite rejenerasyon ki pi wo pase misk striye. Selil misk lis yo ka pwolife epi divize pou repare epi ranplase tisi ki domaje pi efikasman. Pa egzanp, nan sèten kondisyon fizyolojik, tankou gwosès, kantite selil misk lis nan miray matris la ka ogmante anpil pou satisfè demand fonksyonèl ki ogmante yo.
Konklizyon
Malgre ke misk striye ak lis yo toulede enpòtan pou divès fonksyon kòporèl, yo diferan nan plizyè fason, soti nan estrikti ak fonksyon yo rive nan mekanis aksyon yo. Misk striye yo, ak estrikti striye yo ak kontwòl volontè yo, responsab mouvman rapid ak entans, alòske misk lis yo, ak estrikti ki pa striye yo ak kontwòl envolontè yo, responsab mouvman dousman ak soutni nan ògàn entèn yo. Konprann diferans sa yo ede nou pi byen apresye kijan kò nou fonksyone ak kijan diferan kalite tisi miskilè sipòte lavi chak jou nou.
