Ethnography thiab Nws Txoj Kev Sib Raug Zoo rau Geography
Kev kawm txog haiv neeg yog ib txoj kev tshawb fawb tseem ceeb hauv kev kawm txog zej zog, tshwj xeeb yog kev kawm txog tib neeg. Txawm li cas los xij, dhau sijhawm, kev kawm txog haiv neeg tau tsim kev sib raug zoo nrog thaj chaw. Ob qho tib si kawm txog tib neeg, tab sis los ntawm kev sib txuas lus: kev kawm txog haiv neeg hais txog kev nkag siab tob txog kab lis kev cai thiab lub neej txhua hnub ntawm ib pawg neeg, thaum kev kawm txog thaj chaw qhia txog qhov chaw, qhov chaw, qhov chaw nyob, thiab kev sib raug zoo ntawm tib neeg nrog lawv lub cev thiab kev sib raug zoo. Thaum muab ua ke, kev kawm txog haiv neeg thiab thaj chaw muab kev pom dav dua rau kev nkag siab txog lub zej zog: tsis yog "lawv yog leej twg" thiab "lawv nyob li cas," tab sis kuj "qhov twg" thiab "vim li cas" kev coj noj coj ua thiab kev coj noj coj ua hauv qhov chaw ntawd.
Kev Nkag Siab Txog Haiv Neeg
Hais yooj yim xwb, kev tshawb nrhiav txog haiv neeg yog ib txoj kev tshawb nrhiav zoo uas lub hom phiaj yog piav qhia thiab nkag siab txog lub neej ntawm ib pawg neeg kom tob. Cov kws tshawb nrhiav txog haiv neeg feem ntau ua haujlwm hauv thaj chaw ntawd ib ntus, nyob lossis sib tham nrog cov zej zog uas raug kawm, ua kev soj ntsuam cov neeg koom nrog, xam phaj tob tob, thiab sau cov kev coj ua txhua hnub, cov nqi, cov qauv, cov lus, thiab cov cim kab lis kev cai. Cov txiaj ntsig ntawm kev tshawb nrhiav txog haiv neeg feem ntau yog cov dab neeg nplua nuj, ntxaws ntxaws uas sim ntes "kev xav ntawm sab hauv" (emic), uas yog, lub zej zog nkag siab li cas txog nws lub ntiaj teb.
Ib qho tseem ceeb ntawm kev kawm txog haiv neeg yog qhov uas tus kws tshawb fawb nyob ze rau tus neeg ntawd. Cov kws tshawb fawb tsis yog tsuas yog sau cov ntaub ntawv xwb tab sis kuj tsim kev sib raug zoo, nkag siab txog qhov xwm txheej, thiab txhais tus cwj pwm thiab nws lub ntsiab lus. Yog li ntawd, kev kawm txog haiv neeg feem ntau pom tias yog kev sim nkag siab txog tib neeg tag nrho: kev coj noj coj ua, kev lag luam, kev ua koob tsheej, kev sib raug zoo hauv zej zog, thiab txawm tias kev hloov pauv uas tshwm sim hauv zej zog.
Nkag Siab Txog Geography thiab Lub Hom Phiaj ntawm Kev Kawm
Kev kawm txog thaj chaw (geography) yog kev kawm txog tej yam tshwm sim ntawm lub ntiaj teb, ob qho tib si ntuj tsim thiab kev sib raug zoo hauv zej zog, nrog rau kev tsom mus rau qhov chaw. Kev kawm txog thaj chaw tsis yog tsuas yog hais txog daim ntawv qhia lossis cov xwm txheej ntawm cov cheeb tsam xwb, tab sis kuj tshuaj xyuas kev faib tawm ntawm cov pej xeem, cov qauv kev nyob, kev txav mus los, kev lag luam hauv cheeb tsam, kev sib cuam tshuam ntawm tib neeg thiab ib puag ncig, thiab qhov sib txawv ntawm cov yam ntxwv ntawm qhov chaw thiab qhov chaw. Hauv kev kawm txog thaj chaw ntawm tib neeg, qhov kev txhawj xeeb tseem ceeb yog tib neeg tsim qhov chaw li cas thiab qhov chaw cuam tshuam rau tib neeg li cas—los ntawm cov nroog thiab cov zos, cov cheeb tsam ntug dej hiav txwv, roob, mus rau qhov chaw virtual uas tseem ceeb zuj zus.
Qhov no yog qhov uas qhov kev sib tshuam ntawm thaj chaw thiab haiv neeg pib tshwm sim. Thaum thaj chaw tshuaj xyuas qhov chaw thiab qhov chaw, nws yuav tsum nkag siab txog tib neeg cov kev paub hauv cov chaw ntawd. Ntawm qhov tod tes, haiv neeg, uas tshuaj xyuas kab lis kev cai thiab lub neej hauv zej zog, feem ntau xav tau kev tshuaj xyuas qhov chaw los piav qhia vim li cas qee yam kev coj noj coj ua tshwm sim, nyob mus ib txhis, lossis hloov pauv.
Vim li cas Ethnography thiaj li cuam tshuam rau Geography?
Kev sib raug zoo ntawm ethnography thiab geography tuaj yeem nkag siab rau ntau qhov laj thawj tseem ceeb.
Ua ntej, kab lis kev cai yeej ib txwm khi rau qhov chaw. Kev ua kab ke, kev ua neej nyob, kev sib raug zoo, thiab txawm tias cov lus kuj raug cuam tshuam los ntawm qhov chaw thiab ib puag ncig. Piv txwv li, cov zej zog ntug dej hiav txwv feem ntau muaj kev paub hauv zos txog huab cua , dej ntws hauv dej hiav txwv, thiab lub caij, uas ua rau lawv ua haujlwm thiab teeb tsa lawv lub neej hauv zej zog li cas. Ethnography tso cai rau cov kws tshawb fawb txog thaj chaw kom nkag siab txog qhov kev paub hauv zos no tob, es tsis txhob tsuas yog saib nws ua cov ntaub ntawv suav lej.
Qhov thib ob, qhov chaw tsis yog tsuas yog ib qho chaw xwb, tab sis kuj yog qhov tshwm sim ntawm kev coj ua hauv zej zog. Hauv kev kawm txog thaj chaw niaj hnub no, qhov chaw raug nkag siab tias yog ib yam dab tsi uas tsim los ntawm kev sib raug zoo ntawm lub hwj chim, kev lag luam, txoj cai, thiab kab lis kev cai. Ethnography pab qhia txog qhov chaw "tsim" li cas hauv lub neej txhua hnub. Piv txwv li, kev ua lag luam ib txwm tsis yog qhov chaw ua lag luam xwb, tab sis yog qhov chaw sib raug zoo nrog cov cai tsis tau sau, kev sib txuas lus ntawm kev ntseeg siab, kev faib cov cheeb tsam lag luam, thiab cov cim tshwj xeeb ntawm tus kheej. Tag nrho cov no nyuaj rau nkag siab los ntawm kev kos duab ib leeg, tab sis tuaj yeem piav qhia los ntawm ethnography.
Qhov thib peb, kev kawm txog haiv neeg coj kev kawm txog thaj chaw los ze rau tib neeg txoj kev paub. Kev kawm txog thaj chaw feem ntau cuam tshuam nrog cov ntaub ntawv loj heev: kev suav pej xeem, daim ntawv qhia kev faib tawm, duab satellite. Cov ntaub ntawv no tseem ceeb, tab sis lawv tsis teb cov lus nug txog tib neeg txoj kev paub, kev xav, kev nyab xeeb, kev koom ua ke, lossis lub ntsiab lus ntawm ib qho chaw. Kev kawm txog haiv neeg ua tiav qhov sib txawv no los ntawm kev nthuav qhia "dab neeg" thiab kev paub dhau los ntawm cov neeg nyob hauv.
Ethnography hauv Kev Cai Geographical: Los ntawm "Qhov Chaw" mus rau "Kev Nkag Siab ntawm Qhov Chaw"
Hauv kev kawm txog tib neeg lub neej, lub tswv yim ntawm "qhov chaw" tsis yog tsuas yog ib qho chaw ntawm daim ntawv qhia xwb, tab sis yog ib qho chaw uas muaj lub ntsiab lus. Cov chaw muaj nqis keeb kwm, tus kheej, kev nco txog ua ke, thiab kev xav. Kev kawm txog haiv neeg yog ib txoj hauv kev zoo rau kev kawm txog ib tus neeg "kev xav txog qhov chaw," lossis lawv txoj kev txuas rau ib qho chaw.
Piv txwv li, ob thaj chaw uas muaj cov xwm txheej zoo sib xws tuaj yeem muaj lub ntsiab lus sib txawv heev hauv zej zog. Tus dej tuaj yeem pom tau tias yog ib qho peev txheej kev lag luam, ib qho ciam teb kev tswj hwm, ib qho chaw dawb huv, lossis txawm tias muaj kev hem thawj ntawm kev puas tsuaj - nyob ntawm cov kev paub dhau los thiab cov kab ke ntseeg ntawm lub zej zog. Nrog rau txoj hauv kev ethnographic, cov kev sib txawv ntawm lub ntsiab lus no tuaj yeem ntes thiab tshuaj xyuas.
Kev Kawm Txog Haiv Neeg thiab Kev Cai Lij Choj
Kev kawm txog thaj chaw kuj lees paub lub tswv yim ntawm cov toj roob hauv pes kab lis kev cai, uas yog cov toj roob hauv pes ntuj tsim los ntawm kev sib cuam tshuam ntev ntawm tib neeg thiab ib puag ncig . Cov teb ua liaj ua teb, cov chaw nyob ib txwm muaj, cov txheej txheem dej ib txwm muaj, lossis cov nroog qub yog cov piv txwv ntawm cov toj roob hauv pes kab lis kev cai. Txhawm rau nkag siab txog thaj chaw kab lis kev cai, nws tsis txaus los saib nws lub cev xwb; nws tseem ceeb heev kom nkag siab txog nws cov txiaj ntsig, cov cai ib txwm muaj, kev paub hauv zos, thiab seb lub zej zog tswj hwm nws li cas. Qhov no yog qhov uas ethnography los ua si.
Piv txwv li, cov txheej txheem dej ib txwm muaj nyob hauv ib cheeb tsam tsis yog hais txog kev faib dej xwb, tab sis feem ntau cuam tshuam nrog cov qauv kev sib raug zoo, kev cai dab qhuas, thiab cov txheej txheem daws teeb meem. Ethnography pab qhia txog seb thaj av "nyob" li cas hauv kev coj ua hauv zej zog , tsis yog tsuas yog ib yam khoom pom xwb.
Kev Kawm Txog Haiv Neeg, Kev Txav Mus Los, thiab Qhov Chaw Hauv nroog
Hauv cov ntsiab lus hauv nroog, kev kawm txog haiv neeg yog qhov tshwj xeeb tshaj yog rau kev nkag siab txog kev txav mus los thiab lub neej txhua hnub. Cov nroog yog qhov chaw nyuaj: lawv suav nrog qhov sib txawv ntawm cov chav kawm hauv zej zog, kev sib cais hauv tsev, kev sib txuas lus tsis raws cai, thiab kev hloov pauv sai ntawm kev lag luam. Kev tshawb fawb txog thaj chaw hauv nroog feem ntau siv kev kawm txog haiv neeg los soj ntsuam cov kev paub ntawm cov neeg nyob hauv nroog: cov neeg caij tsheb mus los, cov neeg muag khoom ntawm txoj kev, cov neeg nyob hauv cov chaw nyob uas muaj neeg coob coob, cov zej zog tsiv teb tsaws chaw, thiab txawm tias cov neeg ua haujlwm tsis raws cai.
Kev txav mus los kuj tseem tuaj yeem kawm txog haiv neeg: tib neeg xaiv txoj kev li cas, zam qee thaj chaw, lossis siv cov chaw pej xeem. Piv txwv li, lub tiaj ua si hauv nroog yuav yog thaj chaw ua si rau tsev neeg thaum nruab hnub, tab sis hloov mus ua qhov chaw ua lag luam tsis raws cai thaum hmo ntuj. Cov kev hloov pauv no hauv kev ua haujlwm ntawm qhov chaw yooj yim nkag siab los ntawm kev soj ntsuam ncaj qha thiab kev sib cuam tshuam nrog cov neeg siv - tsis yog los ntawm cov ntaub ntawv npaj nroog xwb.
Cov Txheej Txheem thiab Cov Txuj Ci: Cov Ntsiab Lus Sib Tham Ua Tau Zoo
Qhov kev sib raug zoo ntawm kev tshawb fawb txog haiv neeg thiab thaj chaw kuj pom tseeb hauv cov txheej txheem tshawb fawb uas sib txhawb nqa. Qee cov txheej txheem sib xyaw ua ke uas siv ntau zaus suav nrog:
1. Kev kawm txog haiv neeg nrog daim ntawv qhia (kev kos duab): Cov kws tshawb fawb ua kev kos duab nrog cov neeg nyob hauv zos los cim cov chaw tseem ceeb, cov chaw muaj teeb meem, cov kev mus los, lossis cov chaw uas suav tias yog qhov dawb huv.
2. Kev soj ntsuam raws li qhov chaw: Cov kws tshawb fawb soj ntsuam seb tib neeg siv cov chaw pej xeem li cas, cov qauv kev sib cuam tshuam tshwm sim li cas hauv qee qhov chaw, thiab lub sijhawm cuam tshuam li cas rau kev ua haujlwm ntawm qhov chaw.
3. Kev xam phaj qhov chaw: Kev xam phaj uas tsom mus rau cov kev paub dhau los ntawm qhov chaw, piv txwv li cov lus nug txog ciam teb, kev xav tias muaj kev nyab xeeb, lossis kev hloov pauv ib puag ncig.
4. Cov duab thaij hauv av thiab cov ntawv sau tseg hauv daim teb: Cov ntaub ntawv pom nrog rau cov ntaub ntawv qhov chaw kom nkag siab txog kev hloov pauv ntawm thaj av raws sijhawm.
Los ntawm kev sib koom ua ke cov kev qhia no, kev tshawb fawb yuav nplua nuj dua: cov ntaub ntawv txog haiv neeg tuaj yeem txuas nrog kev tshuaj xyuas qhov chaw nyob.
Cov txiaj ntsig ntawm kev sib xyaw ua ke ntawm Ethnography thiab Geography
Kev sib xyaw ua ke ntawm cov haiv neeg thiab thaj chaw muaj ntau yam txiaj ntsig zoo. Ua ntej, nws tsim kom muaj kev nkag siab ntau ntxiv txog kev sib raug zoo ntawm qhov chaw thiab kab lis kev cai. Qhov thib ob, nws pab kev npaj hauv cheeb tsam thiab txoj cai pej xeem kom nkag siab zoo dua rau cov kev xav tau ntawm cov pej xeem. Ntau txoj cai npaj chaw ua tsis tiav vim lawv tsis quav ntsej txog seb tib neeg siv qhov chaw li cas. Qhov thib peb, nws txhawb nqa kev tiv thaiv kab lis kev cai thiab ib puag ncig vim tias cov cai tiv thaiv tuaj yeem suav nrog kev paub hauv zos thiab kev coj ua ib txwm muaj.
Piv txwv li, hauv kev txo kev puas tsuaj , cov ntawv qhia txog kev pheej hmoo yog qhov tseem ceeb, tab sis kev kawm txog haiv neeg tuaj yeem qhia vim li cas cov zej zog tseem nyob hauv thaj chaw tsis muaj zog, lawv txhais cov cim ntuj li cas, thiab lawv cov tswv yim hloov kho. Cov ntaub ntawv no tuaj yeem txhim kho kev ua haujlwm ntawm cov kev pab cuam kev puas tsuaj.
Xaus
Kev kawm txog haiv neeg thiab thaj chaw muaj kev sib raug zoo. Kev kawm txog haiv neeg muab kev nkag siab tob txog kab lis kev cai, kev paub dhau los, thiab lub ntsiab lus uas ib lub zej zog tuav, thaum thaj chaw muab lub moj khaum rau kev pom tias cov no cuam tshuam li cas rau qhov chaw, qhov chaw, thiab ib puag ncig. Hauv ntau qhov xwm txheej, cov teeb meem hauv zej zog tsis tuaj yeem sib cais los ntawm lawv qhov chaw. Yog li ntawd, kev sib xyaw ua ke ntawm kev kawm txog haiv neeg thiab thaj chaw yog ib txoj hauv kev tseem ceeb los nyeem tib neeg lub neej kom meej dua: tib neeg ua cov kab lis kev cai uas ib txwm nyob "hauv qhov chaw," tsim qhov chaw, thiab raug tsim los ntawm qhov chaw ntawd.
Yog tias koj xav tau, kuv tuaj yeem pab koj kho tsab xov xwm no rau koj cov kev xav tau tshwj xeeb - piv txwv li, rau ib txoj haujlwm hauv tsev kawm ntawv (nrog rau kev taw qhia-lub cev-xaus lus), rau daim ntawv kawm qib siab (ua tiav nrog cov lus hais thiab cov ntaub ntawv sau), lossis ua kom nws tshwj xeeb dua nrog cov piv txwv hauv Indonesia.