Kev Kawm Txog Kev Noj Qab Haus Huv thiab Kev Tswj Xyuas Kab Mob Sib Kis
Pendahuluuan
Txij li thaum nws tshwm sim hauv Wuhan, Suav teb, thaum kawg ntawm xyoo 2019, tus kab mob Covid-19 tau cuam tshuam rau yuav luag txhua yam ntawm tib neeg lub neej thoob ntiaj teb. Txij li kev noj qab haus huv lub cev mus rau kev noj qab haus huv thiab kev lag luam, tus kab mob kis thoob ntiaj teb tau sim cov kab ke kev noj qab haus huv thoob ntiaj teb, hla dhau cov ciam teb kev sib raug zoo thiab kab lis kev cai, thiab ua rau muaj kev cov nyom tshiab rau lub zej zog niaj hnub no . Hauv qhov xwm txheej no, kev kho mob anthropology tau tshwm sim ua ib qho kev qhuab qhia tseem ceeb hauv kev nkag siab thiab daws qhov teeb meem no. Tsab xov xwm no yuav nkag siab tob dua txog lub luag haujlwm ntawm kev kho mob anthropology hauv kev tswj hwm tus kab mob kis thoob ntiaj teb thiab qhov kev xav no tuaj yeem muab kev nkag siab thiab cov tswv yim zoo dua hauv kev tawm tsam kev noj qab haus huv thoob ntiaj teb.
Nkag Siab Txog Kev Kho Mob Anthropology
Kev kawm txog tib neeg kho mob, tseem hu ua kev kawm txog tib neeg kho mob, yog ib qho kev kawm me me ntawm kev kawm txog tib neeg uas kawm txog kev coj noj coj ua, kev sib raug zoo, kev lag luam, thiab ib puag ncig cuam tshuam li cas rau kev noj qab haus huv thiab kab mob hauv ntau lub zej zog. Cov kws tshawb fawb txog tib neeg kho mob tsis yog tsuas yog xav paub txog biology ntawm kab mob xwb tab sis kuj xav paub txog tib neeg txoj kev xav txog kev noj qab haus huv, kev kho mob uas twb muaj lawm, thiab cov cai kev noj qab haus huv uas tau siv hauv ntau thaj chaw.
Ntxiv mus, kev kawm txog tib neeg kho mob kuj tshawb nrhiav seb cov kab ke kev noj qab haus huv cuam tshuam li cas nrog ntau yam kab lis kev cai los muab kev nkag siab ntau ntxiv txog cov ntsiab lus ntawm kev noj qab haus huv thiab kab mob hauv ntau yam kab lis kev cai. Qhov tseem ceeb, lub hom phiaj tseem ceeb ntawm kev kawm txog tib neeg kho mob yog kom nkag siab txog kev sib raug zoo ntawm kev noj qab haus huv thiab nws cov ntsiab lus ntawm kev sib raug zoo thiab kab lis kev cai.
Lub Luag Haujlwm ntawm Medical Anthropology hauv Kev Tswj Xyuas Tus Kab Mob Sib Kis
1. Nkag Siab Txog Cov Ntsiab Lus Txog Kev Sib Raug Zoo thiab Kab Lis Kev Cai
Ib qho ntawm cov txiaj ntsig tseem ceeb ntawm kev kawm txog tib neeg kho mob yog kev nkag siab tob txog cov teeb meem hauv zej zog thiab kab lis kev cai uas cuam tshuam rau kev xav thiab kev teb rau kab mob. Piv txwv li, hauv kev tswj hwm COVID-19, ntau yam lus dab neeg thiab kev nkag siab yuam kev ncig ntawm cov pej xeem. Cov kws tshawb fawb txog tib neeg kho mob tuaj yeem pab piav qhia tias vim li cas thiab vim li cas cov pab pawg sib txawv tuav cov kev ntseeg no thiab muab cov tswv yim sib txuas lus thiab kev kawm zoo dua uas tsim rau cov teeb meem hauv zos.
2. Lub Luag Haujlwm ntawm Lub Zej Zog hauv Kev Tiv Thaiv Kab Mob
Cov kws tshawb fawb txog kev kho mob kuj hais txog qhov tseem ceeb ntawm kev koom nrog cov zej zog hauv zos hauv kev tiv thaiv thiab tswj kab mob. Piv txwv li, hauv kev sib kis kab mob Ebola hauv West Africa, kev ntseeg thiab kev coj ua hauv zos tau cuam tshuam loj heev rau kev vam meej ntawm kev kho mob. Kev kawm txog kab lis kev cai, kev koom tes nrog cov thawj coj hauv zej zog, thiab kev hloov kho cov kev coj ua hauv kev kho mob kom haum rau cov kev ntseeg hauv zos yog cov kev cuam tshuam zoo.
3. Kev Kawm Txog Kev Ua Raws Cai Txog Kev Kho Mob
Kev ua raws li cov cai tswjfwm kev noj qab haus huv ntawm pej xeem yog qhov tseem ceeb rau kev tswj hwm tus kab mob sib kis thoob plaws. Cov kws tshawb fawb txog kev kho mob tuaj yeem kawm txog cov yam ntxwv uas cuam tshuam rau pej xeem txoj kev ua raws li kev cuam tshuam kev noj qab haus huv, xws li kev siv lub ntsej muag, kev txhaj tshuaj tiv thaiv kab mob, thiab kev nyob ib leeg. Piv txwv li, nyob rau hauv cov ntsiab lus ntawm COVID-19, muaj ntau daim ntawv tshaj tawm txog kev yig txhaj tshuaj tiv thaiv kab mob tshwm sim thoob plaws ntau lub zej zog. Cov kws tshawb fawb txog kev kho mob tuaj yeem tshuaj xyuas qhov ua rau muaj kev yig no thiab muab cov lus qhia raws li pov thawj los daws nws.
4. Txoj Cai Kev Noj Qab Haus Huv Raws Li Qhov Xwm Txheej
Cov cai tswjfwm kev noj qab haus huv uas tsim los yam tsis xav txog cov ntsiab lus ntawm kev sib raug zoo thiab kab lis kev cai feem ntau tsis muaj txiaj ntsig zoo. Cov kws tshawb fawb txog kev kho mob tuaj yeem muab kev nkag siab txog ntau yam kev xav tau thiab kev xav ntawm cov zej zog, ua rau cov cai no raug kho kom haum rau lawv cov kev xav tau. Qhov no suav nrog kev tsim cov phiaj xwm kev noj qab haus huv, tsim cov chaw kho mob, thiab kev siv cov kev pab cuam kev noj qab haus huv hauv av.
Kev Kawm Txog Cov Neeg Mob: Kev Sib Kis Kab Mob Covid-19 Hauv Indonesia
Tus kab mob Covid-19 kis thoob plaws ntiaj teb ua piv txwv qhia txog kev siv tshuaj kho mob los daws teeb meem kev noj qab haus huv li cas. Hauv tebchaws Indonesia, kev sib txawv ntawm kab lis kev cai thiab thaj chaw muaj ntau yam teeb meem tshwj xeeb hauv kev daws tus kab mob sib kis.
1. Kev Nkag Siab thiab Kev Nkag Siab Yuam Kev
Thaum pib muaj tus kab mob sib kis thoob ntiaj teb, ntau tus neeg hauv tebchaws Indonesia tsis ntseeg tias Covid-19 yog ib yam kab mob loj heev. Qhov no tau ua rau muaj kev tsis tseeb ntau ntxiv rau hauv kev tshaj xov xwm hauv zej zog. Cov kws tshawb fawb txog kev kho mob tau pom tias hauv qee lub zej zog, kev mob nkeeg raug pom tias yog qhov tshwm sim ntawm sab ntsuj plig lossis kev coj ncaj ncees. Los ntawm kev nkag siab txog cov kev xav no, kev cuam tshuam kev noj qab haus huv tuaj yeem ua tau zoo dua yog tias nrog rau txoj hauv kev uas hwm thiab piav qhia txog kev tshawb fawb kho mob hauv cov ntsiab lus ntawm kev ntseeg hauv zos.
2. Kev Nyuab Siab Txog Kev Txhaj Tshuaj Tiv Thaiv Kab Mob
Piv txwv li, kev tsis kam txhaj tshuaj tiv thaiv kab mob hauv qee thaj tsam hauv tebchaws Indonesia feem ntau yog vim tsis ntseeg tsoomfwv thiab kev ntseeg tshwj xeeb thiab kab lis kev cai. Cov kws tshawb fawb txog kev noj qab haus huv tuaj yeem koom tes nrog cov thawj coj ntawm kev ntseeg thiab zej zog los muab kev kawm txog kab lis kev cai thiab rov tsim kev ntseeg siab rau pej xeem hauv txoj haujlwm txhaj tshuaj tiv thaiv kab mob.
3. Kev Tswj Xyuas Hauv Cov Cheeb Tsam Deb
Cov kws tshawb fawb txog kev kho mob ua lub luag haujlwm tseem ceeb hauv kev txheeb xyuas cov kev xav tau tshwj xeeb ntawm cov zej zog nyob rau thaj chaw deb uas tej zaum yuav muaj kev nkag mus rau cov ntaub ntawv thiab cov kev pabcuam kev noj qab haus huv tsawg. Los ntawm kev nkag siab txog kev ua neej nyob hauv zos, kab lis kev cai, thiab kev ntseeg, kev kho mob tuaj yeem hloov kho kom haum rau kev ncav cuag zoo dua thiab tau txais los ntawm cov zej zog no.
Xaus Lus thiab Cov Lus Qhia
Ib txoj kev tshawb nrhiav txog tib neeg hauv kev kho mob muab cov kev nkag siab tseem ceeb uas tuaj yeem pab tswj hwm tus kab mob sib kis tau zoo dua thiab suav nrog txhua tus. Vim muaj kev nyuaj siab hauv zej zog, kev coj noj coj ua, thiab kev lag luam uas muaj nyob hauv txhua lub zej zog, txoj kev tshawb nrhiav no yog qhov tseem ceeb heev rau kev noj qab haus huv thoob ntiaj teb.
Cov Lus Qhia:
1. Kev Koom Tes Ua Haujlwm Ntau Yam Hauv Kev Kawm Ntau Yam
Kev koom tes ntawm cov kws kho mob, cov neeg tsim cai, thiab cov kws tshawb fawb txog kev kho mob yog qhov tseem ceeb rau kev tsim thiab siv cov kev cuam tshuam zoo hauv kev tswj hwm kev sib kis thoob qhov txhia chaw.
2. Kev Kawm thiab Kev Cob Qhia Txog Kab Lis Kev Cai
Cov kev kawm thiab kev cob qhia rau cov neeg ua haujlwm kho mob yuav tsum muaj cov lus qhia txog kev nkag siab txog kab lis kev cai kom pab lawv sib txuas lus zoo dua nrog cov neeg mob los ntawm ntau haiv neeg.
3. Kev Tshawb Fawb Hauv Zej Zog
Kev tshawb fawb uas muaj cov zej zog hauv zos tuaj yeem muab kev nkag siab tob dua txog kev xav thiab kev xav tau ntawm cov zej zog, yog li ntawd kev cuam tshuam kev noj qab haus huv tuaj yeem tsim tau uas muaj feem cuam tshuam thiab txais tau zoo dua.
4. Siv Cov Xov Xwm Hauv Zos
Kev siv cov xov xwm hauv zos thiab cov thawj coj kev xav uas paub zoo tuaj yeem pab tau zoo heev rau kev tshaj tawm cov ntaub ntawv tseeb thiab tsim kev ntseeg siab rau pej xeem rau kev kho mob.
Los ntawm kev koom ua ke ntawm kev xav txog kev kho mob rau hauv kev tswj hwm kev sib kis thoob ntiaj teb, peb tuaj yeem kov yeej cov teeb meem kev coj noj coj ua, ua kom pej xeem ua raws li cov txheej txheem kev noj qab haus huv, thiab tag nrho muab kev teb zoo dua thiab muaj txiaj ntsig zoo rau kev kub ntxhov kev noj qab haus huv thoob ntiaj teb.