Imfihlakalo ye-Atlantis emlandweni nasezinganekwaneni
I-Atlantis, igama elivusa ilukuluku kanye nokuqagela, ingenye yezimfihlakalo ezinkulu emlandweni nasezinganekwaneni. Lo muzi waqala ukwethulwa yisazi sefilosofi sasendulo samaGreki uPlato ezingxoxweni zakhe ezithi "Timaeus" kanye nethi "Critias," lapho echaza khona impucuko ethuthukile eyanyamalala ngobusuku obubodwa. Kulesi sihloko, sizohlola imfihlakalo ye-Atlantis ngezindlela ezahlukene, okuhlanganisa ukuvezwa kukaPlato, imibono yanamuhla, kanye nokuba khona kwayo emasikweni athandwayo.
UPlato no-Atlantis: Imifanekiso Yasekuqaleni
UPlato, owayephila ngekhulu lesi-4 BC, wabhala nge-Atlantis ezingxoxweni zakhe ezidumile zefilosofi. Ngokusho kukaPlato, i-Atlantis yayiyisiqhingi esikhulu esasitholakala “ngale kwezinsika zikaHercules” (ebhekisela kuStrait of Gibraltar yanamuhla). Kuthiwa i-Atlantis yayiyimpucuko ethuthukile enamandla angenakuqhathaniswa olwandle, ubuchwepheshe obuthuthukisiwe, kanye nokuchuma okukhulu. Ama-Atlantis achazwa njengabahlakaniphile nabanamasiko, kodwa ekugcineni abonakele futhi aba nobugovu, ebangela ulaka lonkulunkulu. Ngobusuku obubodwa, i-Atlantis yacwila phansi kolwandle ngenxa yenhlekelele, futhi yalahleka unomphela.
Nokho, inhloso eyinhloko kaPlato ekubhaleni nge-Atlantis kwakuwukudlulisa umyalezo wokuziphatha nowefilosofi. Wasebenzisa i-Atlantis njengomfanekiso ukuze abonise ububi bobugovu nenkohlakalo, futhi agcizelele ukubaluleka kobuhle nokuziphatha. KuPlato, i-Atlantis yasebenza njengesixwayiso salokho okungenzeka kunoma iyiphi impucuko uma yehluleka ukubeka lezi zindinganiso phambili.
Imibono kanye nokuqagela mayelana ne-Atlantis
Kusukela ngesikhathi sikaPlato, i-Atlantis ibilokhu iyisihloko semibono ehlukahlukene kanye nokuqagela. Abanye abacwaningi bakholelwa ukuthi i-Atlantis yayikhona ngempela futhi bazama ukuthola ubufakazi bokuba khona kwayo, kanti abanye bathi i-Atlantis imane nje iyinganekwane noma inganekwane eyadalwa nguPlato.
Enye inkolelo-mbono ethandwayo ukuthi i-Atlantis empeleni yayiyisiqhingi saseCrete, isikhungo sempucuko yamaMinoan eyachuma ngenkulungwane yesibili BC. Impucuko yamaMinoan eyayithuthuke kakhulu yabhekana nokwehla okungazelelwe cishe ngo-1450 BC, okungenzeka kakhulu ngenxa yokuqhuma kwentaba-mlilo yaseThera (manje eyiSantorini). Lokhu kuqhuma kwabangela i-tsunami eyabhubhisa izindawo ezisogwini futhi kungenzeka ukuthi kwaphefumulela indaba yesiqhingi esasilahlekile.
Eminye imibono ixhumanisa i-Atlantis nezindawo ezahlukahlukene emhlabeni jikelele, okuhlanganisa uLwandle Olumnyama, uLwandlekazi i-Atlantic, ngisho neNingizimu Melika. URichard Freund, isazi semivubukulo eNyuvesi yaseHartford, uthi i-Atlantis kungenzeka ukuthi yayitholakala esifundeni saseDoñana eningizimu-ntshonalanga yeSpain. Ukhomba ekutholakaleni kwezinto zobuciko kanye nokwakheka kwesakhiwo okungase kubonise ukuthi kukhona impucuko yasendulo elahlekile.
Kodwa-ke, izazi eziningi ziyangabaza ukuthi i-Atlantis ikhona njengomlando wangempela. Zithi abukho ubufakazi obuqinile bemivubukulo obusekela lezi zimangalo futhi zithi i-Atlantis cishe ingumsebenzi wefilosofi kaPlato. Zithi uPlato wasebenzisa i-Atlantis njengethuluzi lokubonisa imibono yakhe mayelana nokuziphatha kanye nezombusazwe, kunokuba abhale umlando weqiniso.
I-Atlantis kumasiko adumile
Naphezu kokuba khona kwe-Atlantis okuphikiswana ngakho, inganekwane yayo iphefumulele imisebenzi eminingi yamasiko athandwayo. Izincwadi, amafilimu, nemidlalo zivame ukuveza i-Atlantis njengendawo eyimfihlakalo neyomlingo, egcwele ubuchwepheshe obuthuthukisiwe nezimfihlo zasendulo.
Isibonelo, inoveli kaJules Verne ethi "20,000 Leagues Under the Sea" iveza i-Atlantis njengencithakalo engaphansi kwamanzi eyahlangatshezwa uKaputeni uNemo. Amafilimu afana ne-"Atlantis: The Lost Empire" kaDisney (2001) alandisa indaba yohambo lokuthola idolobha elilahlekile, enezela izinto zokuzijabulisa kanye nenganekwane.
Ngaphezu kwalokho, i-Atlantis ivame ukukhulunywa ngayo ezinkolelweni zobuqili kanye nezingaphezu kwemvelo. Abanye bakholelwa ukuthi i-Atlantis iwubufakazi bempucuko yasendulo ethuthuke kakhulu kunalokho esasikucabanga, ixhumanisa nokuba khona kwezidalwa zakwamanye amazwe noma ulwazi oluyimfihlo olulahlekile. Lezi zimangalo, yize zingenabo ubufakazi besayensi, ziyaqhubeka nokukhanga inganekwane ye-Atlantis.
I-Penutup
Imfihlakalo ye-Atlantis iye yathumba umcabango womuntu kuyo yonke iminyaka. Ukuthi i-Atlantis yayikhona ngempela, noma yayiwumkhiqizo nje womcabango kaPlato, kusalokhu kungumbuzo ongaphendulwanga. Kwabanye, ukufuna i-Atlantis kuyindaba ethokozisayo yemivubukulo; kwabanye, i-Atlantis iwuphawu olungokomfanekiso lokuhaha, ukuwa, kanye nesifundo sokuziphatha.
Naphezu kokuba khona kwayo okungabazekayo, i-Atlantis ishiye uphawu olujulile emasikweni ethu. Inganekwane yayo isikhumbuza ubuthakathaka bempucuko yabantu futhi ivusa ilukuluku mayelana nesikhathi sethu esidlule, okungenzeka ukuthi sesambulwe ngokuphelele. Ezweni elihlala lishintsha futhi ligcwele izinto ezintsha ezitholakele, imfihlakalo ye-Atlantis isinika ithuba lokuzindla ngokujulile ngomlando kanye namandla angavamile angase alale ngaphansi kobuso bolwandle.