Ubudlelwano Phakathi Kobuhlakani Nokusungula Izinto
Ubuhlakani kanye nobuciko kuyizinto ezimbili zokuqonda ezivame ukungaqondwa kahle noma ezisetshenziswa ngokushintshana engxoxweni yansuku zonke. Nakuba zihlobene, empeleni zinomehluko oyisisekelo futhi zidlala indima ehlukile empilweni yomuntu. Lesi sihloko sizohlola ubudlelwano phakathi kobuhlakani kanye nobuciko, ukuthi zithonywa kanjani yizici ezithile, kanye nezinga ezihlobene ngalo.
Incazelo Yobuhlakani Nokusungula Izinto
Ubuhlakani buyikhono lomuntu lokucabanga lokufunda, ukuqonda, nokubhekana nezimo ezintsha. Buhilela ikhono lokucabanga ngendlela enengqondo, ukuxazulula izinkinga, nokusebenzisa ulwazi olukhona. Ubuhlakani buvame ukulinganiswa kusetshenziswa isivivinyo se-IQ (Intelligence Quotient), esihlola amakhono okuhlaziya, okunengqondo, kanye nokuxazulula izinkinga.
Ngakolunye uhlangothi, ubuhlakani buyikhono lokukhiqiza imibono emisha neyangempela nokuthola izixazululo ezintsha zezinkinga. Ubuhlakani buhilela ukucabanga okuhlukile, noma ikhono lokubona izixazululo eziningi ezingaba khona zenkinga, ngokuvamile ukudlula amaphethini okucabanga avamile.
Umehluko Oyisisekelo Phakathi Kobuhlakani Nokusungula Izinto
Omunye wemimehluko ebalulekile phakathi kobuhlakani nobuciko ukuthi ubuhlakani buqondile futhi buhambisana, kanti ubuciko abuqondile futhi buhlukile. Ukuhlolwa kobuhlakani kuvame ukukala ikhono lomuntu lokufinyelela impendulo eyodwa efanele ngokucabanga okunengqondo nokuhlaziya. Ngokuphambene nalokho, ubuciko budinga umuntu ukuba adlule imingcele yokucabanga okunengqondo futhi abone amathuba angacatshangwanga ngaphambilini.
Kodwa-ke, naphezu kwalokhu kungafani okuyisisekelo, abacwaningi bakholelwa futhi ukuthi kukhona ukuxhumana phakathi kobuhlakani nobuciko. Ezinye izifundo ziphakamisa ukuthi izinga elithile lobuhlakani liyadingeka ukuze kufinyelelwe amazinga aphezulu obuciko, kodwa ubuhlakani obuphezulu kakhulu abuqinisekisi amazinga aphezulu obuciko.
Ithiyori Yomkhawulo
Ithiyori yoMgqa ithi ubuhlakani nobuciko bunobudlelwano obuqondile kuze kufike eqophelweni elithile. Izifundo zibonisa ukuthi abantu abane-IQ engaphansi kwesilinganiso bavame ukuba namazinga aphansi obuciko. Kodwa-ke, ngemva kokufinyelela ezingeni elithile le-IQ (ngokuvamile cishe cishe ku-120), ubudlelwano phakathi kobuhlakani nobuciko abusekho obuqondile futhi buvame ukuhlukana. Lokhu kusho ukuthi uma sekufinyelelwe umkhawulo othile wobuhlakani, ubuhlakani obengeziwe abusenawo umthelela omkhulu ekudaleni komuntu.
Lo mbono usekelwa yizifundo eziningana ezithole ukuthi abantu abanobuhlakani obukhulu abanawo ama-IQ aphezulu kakhulu. Isibonelo, abadwebi, ababhali, nabaculi bavame ukubonisa ubuhlakani obungavamile ngaphandle kokuba nama-IQ aphezulu kakhulu. Ngokuphambene nalokho, abantu abaningi abane-IQ ephezulu ababonisi amazinga afanayo obuhlakani.
Izici Ezithonya Ubuhlakani Nobuciko
Kokubili ukuhlakanipha kanye nobuciko kuthonywa yizici ezahlukahlukene, okuhlanganisa izakhi zofuzo, indawo ezungezile, imfundo, kanye nokuhlangenwe nakho empilweni.
1. Izakhi zofuzo: Izici zezakhi zofuzo zidlala indima ebalulekile ekunqumeni ubuhlakani kanye nobuciko. Izifundo ezimbili zikhombisile ukuthi ukuguquguquka kwe-IQ kanye nobuciko kunengxenye yefa. Kodwa-ke, izakhi zofuzo akuzona zodwa izinto ezidlala indima; ukusebenzisana phakathi kwezakhi zofuzo kanye nendawo ezungezile nakho kubalulekile.
2. Indawo: Indawo elinganayo enokuvuselelwa okuhlukahlukene kwengqondo isekela ukuthuthukiswa kobuhlakani kanye nobuciko. Ukuchayeka emisebenzini ehlukahlukene, amasiko, kanye nokuhlangenwe nakho kuzokhuthaza ubuchopho ukuba buthuthukise amazinga aphezulu obuhlakani kanye nobuciko.
3. Imfundo: Uhlelo lwemfundo olukhuthaza ukucabanga okujulile nokuxazulula izinkinga lungandisa ubuhlakani. Okwamanje, imfundo egcizelela ubuciko, umculo, neminye imisebenzi yokudala ingakhuthaza ubuhlakani.
4. Okuhlangenwe nakho Kwempilo: Okuhlangenwe nakho kwempilo okuhlukahlukene nokuyinselele kungathuthukisa ubuhlakani bomuntu. Ukubhekana nezimo ezintsha nokuthola izindlela ezintsha zokunqoba izithiyo kuzothuthukisa amakhono okucabanga ahlukene. Ngakolunye uhlangothi, ukujwayela kanye nokuntuleka kokuhlangenwe nakho okusha kunganciphisa amathuba okucabanga okudala.
Ingabe Ubuciko Bungaqeqeshwa?
Umbuzo owodwa ovame ukubuzwa ukuthi ubuciko bungaqeqeshwa noma buthuthukiswe. Izifundo eziningi zikhombisile ukuthi ubuciko bungathuthukiswa ngokuqeqeshwa kanye nokuzijwayeza. Amanye amasu angasiza ekuthuthukiseni ubuciko afaka:
1. Ukuhlaziya Imicabango: Ukusebenzisa amasu okucabanga ukuze kutholakale imibono eminingi ngaphandle kokuyihlulela noma ukuyihlola ekuqaleni. Lokhu kusiza ukuvula izixazululo eziningi ezingaba khona.
2. Ukuhlela Ingqondo: Ukudala imephu yengqondo yokubona ngeso lengqondo imibono kanye nobudlelwano phakathi kwemibono ehlukene kungasiza ekuboneni izinkinga ngezindlela ezahlukene.
3. Ukushintsha Indawo: Ukushintsha indawo yokusebenza, ukuya endaweni entsha, noma ukufuna ugqozi kwamanye amasiko kungakhuthaza ubuhlakani.
4. Sebenzisana Nabanye: Ukuxoxa nokusebenza ndawonye nabantu abavela ezizindeni nasezindaweni ezahlukene kungacebisa imibono nemibono.
5. Ukuzinika Isikhathi Sokuzindla: Ukuzinika isikhathi nendawo yokuzindla kungakha imibono yokudala engase ingezi kuwe esimweni esiphuthumayo noma esicindezelayo.
Isiphetho
Ubudlelwano phakathi kobuhlakani nobuciko buyinkimbinkimbi futhi abuhlali buqondile. Nakuba kukhona umkhawulo wobuhlakani ongathonya ubuciko, ezinye izici ezifana nezakhi zofuzo, indawo ezungezile, imfundo, kanye nokuhlangenwe nakho kwempilo nazo zidlala indima ebalulekile. Ubuciko bungaqeqeshwa futhi buthuthukiswe ngamasu namasu ahlukahlukene.
Emphakathini oqhubeka nokuba yinkimbinkimbi futhi oshintsha ngokushesha, kokubili ukuhlakanipha kanye nobuciko kuyizinto ezibalulekile ezidinga ukuthuthukiswa nokuhlonishwa. Ukuqonda ubudlelwano phakathi kwalokhu okubili kungasisiza ekwakheni izindawo ezisekela ukuthuthukiswa kwamandla okuqonda nawokudala omuntu ngamunye. Ngale ndlela, singabhekana nezinselele zesikhathi esizayo ngezindlela ezintsha neziphumelelayo.