Ukwakha Ubuholi Ngemfundo
Ubuholi buvame ukubhekwa njengethalente elizalwa nalo: umuntu ubonakala "ezalelwe" ukuhola, ukwenza izinqumo ezinesibindi, nokuthonya abanye. Kodwa-ke, ubuholi buqondwa kangcono njengeqoqo lamakhono nezimo zengqondo ezingafundwa, zisetshenziswe, futhi zithuthukiswe kancane kancane. Yilapho imfundo idlala indima ebalulekile khona. Imfundo ayigcini nje ngokudlulisela ulwazi lwezemfundo kodwa futhi inikeza ipulatifomu yokuthuthukiswa kobuntu, ukuziphatha, amakhono okuxhumana, kanye nokuqina kwengqondo—konke okuyizisekelo eziyisisekelo zobuholi. Ngemfundo efanele, abafundi bangakhula babe abaholi abangagcini nje ngokuhlakanipha, kodwa futhi abahlakaniphile futhi abanomthwalo wemfanelo.
Imfundo njengendawo yokwakha ubuntu bomholi
Ubuholi buhlobene kakhulu nobuntu. Umholi omuhle akagcini nje ngokuba nekhono lokukhuluma kahle noma lokukwazi ukunikeza imiyalelo, kodwa futhi unobuqotho, isiyalo, uzwela, kanye nomuzwa wokuba nomthwalo wemfanelo. Le nqubo yokwakha ubuntu ayenzeki ngobusuku obubodwa. Izikole, amanyuvesi, kanye nezikhungo zemfundo ezahlukahlukene zinikeza indawo ehlelekile yokufaka lezi zindinganiso ngemithetho, isiko lesikole, imisebenzi yansuku zonke, kanye nokuxhumana nabantu.
Isibonelo, umkhuba wokufika ngesikhathi, ukuqeda izabelo, nokuhlonipha ukungezwani kwemibono kuyimikhuba elula kodwa ehambisanayo eyakha ukuzithiba kanye nomthwalo wemfanelo. Lapho abafundi bejwayela ukugcina izibopho, bafunda ukuthi ukwethembana kuyisici esibalulekile ebuholini. Ukufundisa ubuntu kugcizelela nokwethembeka, okuyisici esiyinhloko sekhwalithi yomholi—ngoba izinqumo ezinkulu zivame ukuvivinywa yisilingo sokuthatha izindlela ezinqamulelayo.
Indima yothisha nabafundisi njengezibonelo zobuholi
Kwezemfundo, othisha abagcini nje ngokuba abafundisi, kodwa futhi bayizibonelo eziphilayo zobuholi. Indlela othisha abaphatha ngayo amakilasi abo, benza ngendlela efanele, baxazulule izingxabano, futhi baphendule amaphutha abafundi konke kwakha "ikharikhulamu engabhalwanga" efundwa ngabafundi. Lapho uthisha ebonisa ukuqiniseka okunobuntu—eqinile ngesimiso kodwa ehlonipha umuntu ngamunye—abafundi bayaqonda ukuthi ubuholi abuphathelene namandla, kodwa bumayelana nesiqondiso kanye nomthwalo wemfanelo.
Lesi sibonelo sibalulekile ngoba ubuholi bufundwa kalula ngokuhlangenwe nakho kunangethiyori. Abafundi abaqaphela imikhuba yokuxhumana enenhlonipho, amakhono okulalela asebenzayo, kanye nemikhuba yokuzicabangela bazokhuthazwa ukulingisa amaphethini afanayo. Kulesi simo, othisha basebenza "njengabakhi bamasiko" abakha isimo sokufunda: kungakhathaliseki ukuthi ikilasi liyindawo ephephile yokuveza imibono, noma elicindezela futhi livimbele isibindi. Isiko lekilasi elinempilo lizokhiqiza abaholi besikhathi esizayo abanesibindi kodwa abahloniphayo.
Zijwayeze amakhono okuxhumana nokubambisana
Ikhono elibaluleke kakhulu ebuholini ukuxhumana. Abaholi kumele bakwazi ukudlulisa umbono, ukunikeza isiqondiso, ukulalela okushiwoyo, nokuphatha ukungezwani. Imfundo inikeza amathuba amaningi okuzijwayeza lokhu ngezinkulumo, izingxoxo zamaqembu, izingxoxo, amaphrojekthi okubambisana, kanye nemisebenzi yokuhlela abafundi. Lapho abafundi besebenza ngamaqembu, bafunda ukwabela izindima, ukuxazulula izinkinga ndawonye, nokuphatha izingxabano ezivelayo.
Ukubambisana kufundisa nokuthi ubuholi abufani nokubusa. Ubuholi buvame ukuvela kulabo abakwazi ukuhlanganisa amandla amalungu eqembu, banike abanye indawo, futhi baqinisekise ukuthi imigomo efanayo iyafezwa. Ezweni langempela, abaholi abaphumelelayo yilabo abangakha ukwethembana, hhayi nje labo abanganikeza imiyalelo. Imfundo ebeka phambili ukubambisana ikhuthaza isimiso "sokuphumelela ndawonye" futhi inciphise ukuzikhukhumeza.
Izinhlangano kanye nemisebenzi yangaphandle njengezindawo zokucwaninga ubuholi
Uma ikilasi liyindawo yokugxilisa izindinganiso, khona-ke izinhlangano nemisebenzi yangaphandle kwesikole kuyizindawo zokufundela ubuholi. Umkhandlu wabafundi (i-OSIS), ama-scout, amaqembu okuphakamisa ifulege (ama-Paskibra), amaqembu ezingxoxo, izinhlangano zentsha yesikole (i-Karang Taruna), amayunithi emisebenzi yabafundi, kanye nemisebenzi yokuzithandela kuyizindawo eziqinile zokufunda ubuholi. Lapho, abafundi babhekana nezindlela eziyinkimbinkimbi kakhulu: ukuthuthukisa izinhlelo zomsebenzi, ukuhlela amashejuli, ukuphatha izimali, ukuxoxisana nezikhulu zesikole, kanye nokusebenzelana namalungu eqembu anobuntu obuhlukahlukene.
Lokhu okuhlangenwe nakho kubaluleke kakhulu ngoba ubuholi abugcini nje ngokuthi "kufanele bube kanjani," kodwa kunalokho buyikhono lokuthatha isinyathelo lapho izimo zingafaneleki. Lapho umcimbi wehluleka ngenxa yokuntuleka kokuxhumana, abafundi bafunda ukuhlola nokuthuthuka. Lapho kuvela ingxabano yangaphakathi, bafunda ukulamula. Lapho imigomo ingafinyelelwa, bafunda ukuthatha umthwalo wemfanelo ngaphandle kokusola abanye. Zonke lezi zinqubo zakha ukuqina kwengqondo—isici esibalulekile somholi.
Imfundo kanye namakhono okucabanga ngokujulile ekwenzeni izinqumo
Abaholi babhekene nokukhetha njalo. Ngakho-ke, imfundo idlala indima ebalulekile ekuthuthukiseni amakhono okucabanga okujulile kanye nokwenza izinqumo. Ngokufunda okukhuthaza ukuhlaziya—kunokuba nje ukukhumbula—abafundi bafunda ukulinganisa ubufakazi, babone imiphumela yesikhathi eside, futhi baqonde umongo. Ubuholi obuhle budinga izinqumo ezingezizo nje kuphela ezisheshayo, kodwa futhi ezinengqondo nezinokuziphatha okuhle.
Isibonelo, izifundo zesayensi zikhuthaza ukucabanga okuhlelekile; izifundo zomlando zifundisa ukuthi izinqumo zabantu zinemiphumela yezenhlalo; izifundo zolimi zikhuthaza ukuqina kokuhumusha; kanti izifundo zezomphakathi zigxilisa ukuqonda kwamalungelo nemithwalo yemfanelo. Uma zonke lezi zifundo zihlanganiswa nomkhuba wokuxoxa nokuzindla, abafundi bazokhula babe ngabaholi abanengqondo, abaqine ekucasukeni, futhi bakwazi ukubuka izindaba ngezindlela eziningi.
Ukuhlakulela uzwela kanye nobuholi bokukhonza
Ubuholi besimanje bugcizelela kakhulu umqondo "wobuholi obukhonzayo." Abaholi abayona ingqikithi yakho konke, kodwa kunalokho bangabasizi abasiza abanye ukuba bathuthuke. Imfundo idlala indima ebalulekile ekukhuliseni uzwela ngemisebenzi yomphakathi, ukufunda okusekelwe kumaphrojekthi okubandakanya umphakathi, kanye nesiko lokuhlonipha ukuhlukahluka.
Uma abafundi behileleke emisebenzini yokusiza umphakathi, isevisi yomphakathi, noma izinhlelo zokuqwashisa ngemvelo, bafunda ukuthi ubuholi abugcini nje ngokufeza impumelelo yomuntu siqu. Baqonda amaqiniso ezenhlalo, baqonde izidingo zabanye, futhi bafunde ukuqondisa amakhono abo ukuze bazuze abanye. Uzwela lwenza abaholi bangabi sengozini yokusola, bakwazi ukuqonda umsuka wezinkinga, futhi baqonde kangcono ekwenzeni izinqumo ezithinta abantu abaningi.
Izinselele namasu okuqinisa imfundo yobuholi
Naphezu kwendima ebalulekile yemfundo, kunezinselele okudingeka kubhekwane nazo. Uhlelo lwemfundo olugcizelela kakhulu amaphuzu ezivivinyweni lungaholela ekunganakwa kwentuthuko yobuholi. Abafundi bagxila ezinombolweni, kunokuba bagxile enkambisweni yokufunda, ukubambisana, kanye nobuntu. Ngaphezu kwalokho, ukuntuleka kwendawo ephephile yokuveza imibono kungenza abafundi besabe ukuzama, besabe ukwenza amaphutha, futhi ekugcineni bangathandi ukuthatha izindima zobuholi.
Ukuze kuqiniswe imfundo yobuholi, izikole namanyuvesi angasebenzisa amasu amaningana: okokuqala, ukwandisa ukufunda okusekelwe kumaphrojekthi okukhuthaza ukubambisana nokuxazulula izinkinga zangempela. Okwesibili, ukunikeza amathuba obuholi ngokulinganayo, hhayi nje kubafundi "abahlakaniphile" noma "abathandwayo". Okwesithathu, ukwakha isiko lokuzindla ngamajenali okufunda, ukuhlolwa kwemisebenzi, kanye nengxoxo evulekile. Okwesine, ukuthuthukisa ukuqeqeshwa kothisha ukuze bakwazi ukuba ngabasizi bokuthuthukiswa kwabalingiswa, hhayi nje abadlulisi bezinto ezibonakalayo.
I-Penutup
Ukuthuthukisa ubuholi ngemfundo kuyindlela yokutshala imali yesikhathi eside kubantu kanye nomphakathi. Imfundo enhle yakha ubuntu, ikhuthaza amakhono okuxhumana, ikhuthaza uzwela, futhi ithuthukisa amakhono okucabanga ngokujulile ekwenzeni izinqumo. Ngaphezu kokukhiqiza abaphothule kahle ngokwezemfundo, imfundo kufanele ikhiqize abantu abalungele ukuhola ngobuqotho nangozwela.
Ekugcineni, ubuholi abuphathelene nokuthi ubani onamandla amakhulu, kodwa mayelana nokuthi ubani okwazi kangcono ukunikeza isiqondiso, abeke isibonelo, futhi aholele abanye emgomweni ofanayo. Uma imfundo ingaba yindawo yokwakha izindinganiso zangempela zobuholi kanye nokuhlangenwe nakho, khona-ke isizukulwane esisha sizokhula sibe abaholi abangagcini nje ngokuhlakanipha, kodwa futhi abanesibindi, abanobulungisa, futhi abanenhliziyo yokukhonza.