Ukwelulekwa ngokwengqondo kanye ne-PTSD

Ukwelulekwa Ngezinkinga Zokuhlukumezeka Ne-PTSD

Ukwethuka kuwukusabela ngokomzwelo esenzakalweni esibuhlungu noma esishaqisayo, njengengozi enkulu, ukuhlukunyezwa ngokomzimba noma ngokocansi, inhlekelele yemvelo, noma ukulahlekelwa ngokuzumayo. Uma ukuhlukumezeka kungaxazululwa kahle, kungakhula kube yisifo esibi kakhulu njenge-Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD). I-PTSD yisimo sempilo yengqondo esibangelwa yisipiliyoni esibuhlungu, lapho umuntu eqhubeka nokuzizwa ecindezelekile futhi ekhathazekile isikhathi eside ngemva kokuba lesi sigameko sidlulile, ngokuvamile enezimpawu ezifana nokukhumbula izinto ezenzeka engqondweni, amaphupho amabi, kanye nokusabela okukhulu ngokomzwelo. Ukwelulekwa nge-trauma kanye ne-PTSD kuhlose ukusiza abantu ukuthi basebenzise lokhu okuhlangenwe nakho futhi baphathe izimpawu zabo, ukuze bakwazi ukufeza impilo elinganiselayo nenempilo.

Kuyini Ukuhlukumezeka?

Ukulimala kuyindlela yemvelo yomzimba yokusabela esimweni esibi kakhulu esibangela imizwa yokwesaba, ukungabi namandla, noma ukungazethembi okukhulu. Kunezinhlobo ezahlukene zokulimala, okuhlanganisa ukulimala okukhulu (ukulimala okwenzeka kanye kuphela), ukulimala okungapheli (ukulimala okuphindaphindiwe noma okuqhubekayo), kanye nokulimala okuyinkimbinkimbi (ukuchayeka okuqhubekayo ezigamekweni eziningi ezibuhlungu). Izimpendulo zokulimala zingahluka kakhulu phakathi kwabantu. Abanye abantu bangalulama ngokushesha, kanti abanye bangase bazame iminyaka eminingi.

Kuyini i-PTSD?

I-PTSD isifo sokukhathazeka esenzeka ngemva kokuba umuntu ebhekene nesenzakalo esibuhlungu. Izimpawu ze-PTSD zingavela ngokushesha ngemva kwesenzakalo esibuhlungu, noma zingavela ezinyangeni noma ngisho neminyaka kamuva. Izimpawu ezivamile ze-PTSD zifaka:

1. Ukubuyela emuva: Ukubona isenzakalo esibuhlungu ngokuphindaphindiwe ezinkumbulweni noma emaphusheni.
2. Gwema Izimo: Zama ukugwema izimo ezikukhumbuza ngesehlakalo esibuhlungu.
3. Izinguquko Emizweni Nasemicabangweni: Ukubhekana nokushintshashintsha okukhulu kwemizwelo, imizwa yecala ngokweqile, noma ukuzizwa uhlukanisiwe nabanye.
4. Ukusabela Okungokomzimba: Ukusabela okweqile kokumangala noma umuzwa wokuphaphama njalo kwaziwa ngokuthi i-hyperarousal.

FUNDA  Ukwelulekwa endaweni yenkampani

Indima Yokwelulekwa Ekunqobeni Ukucindezeleka kanye ne-PTSD

Ukwelulekwa kuyindlela yokwelapha esetshenziswa ukusiza abantu ukuthi babhekane futhi balulame ekulimaleni kanye ne-PTSD. Abeluleki banikeza ukwesekwa ngokomzwelo, amasu okulawula ukucindezeleka, kanye namasu okucubungula nokuqonda okuhlangenwe nakho okubuhlungu. Ezinye izindlela ezisetshenziswa ekwelulekweni okubuhlungu kanye ne-PTSD zifaka:

1. Ukwelashwa Kokuziphatha Kokuqonda (i-CBT)

Ukuziphatha Okuphoqelelayo Kokuqonda (i-CBT) kuyindlela ephumelelayo efakazelwe yokwelapha i-PTSD. Kulolu hlobo lokwelapha, abeluleki basiza abantu ukuthi babone futhi bashintshe amaphethini emicabango emibi ahlobene nokulimala. Umgomo uwukushintsha izimpendulo zemizwa nezokuziphatha ezinkumbulo ezibuhlungu. Amasu anjengokuhlela kabusha ingqondo asetshenziswa ukusiza abantu ukuthi baphinde babuke izehlakalo ezibuhlungu ngombono ohlukile.

2. Ukwelashwa Kokucubungula Ubuchopho (i-CPT)

I-CPT uhlobo oluthile lwe-CBT olunconyelwe i-PTSD. Lolu hlobo lokwelapha lugxile endleleni umuntu abhekana ngayo futhi aqonde ngayo izehlakalo ezibuhlungu. Ngosizo lochwepheshe bezokwelapha, abantu basebenza ngezinkumbulo ezibuhlungu futhi bafunde ukuthi bangashintsha kanjani amaphethini okucabanga avimbela ukululama.

3. Ukwelashwa Kokuchayeka

Ukwelashwa ngokuchayeka kuhilela ukubhekana nokucubungula izinkumbulo ezibuhlungu ezibuhlungu endaweni ephephile nelawulwayo. Lokhu kusiza ukunciphisa amandla ezinkumbulo ezibuhlungu nokuthuthukisa amakhono okubhekana nezimo ezihlobene nokulimala. Kunezinhlobo eziningana zokwelapha ngokuchayeka, okuhlanganisa ukwelashwa ngokuchayeka kwi-vivo, lapho abantu kancane kancane bebhekana nezimo abazigwemayo, kanye nokwelashwa ngokuchayeka okucatshangwayo, lapho bebona khona lesi sigameko esibuhlungu.

4. I-Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR)

I-EMDR uhlobo lokwelapha oluklanyelwe ngqo ukwelapha ukuhlukumezeka kanye ne-PTSD. Esifundweni se-EMDR, abantu bacubungula izinkumbulo ezibuhlungu ngenkathi benza ukunyakaza kwamehlo okulawulwa yi-therapist. Inkolelo-mbono ngemuva kwe-EMDR ukuthi ukunyakaza kwamehlo kusiza ekusebenzeni uhlelo lokucubungula ulwazi lobuchopho, okuvumela izimpawu ezibuhlungu ukuba zinciphe kancane kancane.

FUNDA  Ukukhetha indlela yokweluleka efanela iklayenti

5. Ukwelashwa Okusekelwe Engqondweni

Ukwelapha okusekelwe ekucabangeni kuhilela ukuzindla kanye namasu okucabanga ukusiza abantu bahlale bekhona ngaleso sikhathi futhi banciphise imicabango nemizwa ephazamisayo. Ukucabanga kungasiza ekunciphiseni izimpawu zokucindezeleka nokukhathazeka futhi kuthuthukise inhlalakahle iyonke.

Ukubaluleka Kokusekelwa Kwesikhathi Eside

Ukululama ekuhluphekeni kanye ne-PTSD ngokuvamile akuyona inqubo esheshayo noma elula. Kudinga isikhathi, ukuphikelela, kanye nokusekelwa okuqhubekayo. Nazi ezinye izindlela abantu ababhekene nokuhlupheka kanye ne-PTSD abangathola ngazo ukwesekwa abakudingayo:

1. Inethiwekhi Yokusekela Komphakathi

Ukuba nenethiwekhi yokusekelana eqinile kubalulekile ukuze ululame ekulimaleni kanye ne-PTSD. Lokhu kungafaka umndeni, abangani, amaqembu okusekelana, noma umphakathi oqonda isimo sakho. Ukwabelana ngolwazi nabanye abaye badlula entweni efanayo nakho kungaba usizo kakhulu futhi kunikeze umuzwa wokuthi awuwedwa.

2. Ochwepheshe Bezempilo Yengqondo

Abeluleki, odokotela bezengqondo, kanye nodokotela bezifo zengqondo bangumthombo obalulekile wokusekelwa kochwepheshe. Banolwazi lokunikeza ukwelashwa okuhlelekile, okusekelwe ebufakazini, okusiza ukuqondisa abantu enkambisweni yokululama.

3. Ukuzinakekela

Imikhuba yokuzinakekela njengokuzivocavoca njalo, imikhuba emihle yokulala, ukudla okulinganiselayo, kanye nokuphumula kuyizinto ezibalulekile ekuphathweni kwe-PTSD. Le misebenzi ingasiza ekunciphiseni ukucindezeleka futhi ithuthukise inhlalakahle engokomzwelo neyomzimba.

4. Qhubeka Ufunda Futhi Uzithuthukisa

Abantu ababhekene nokulimala kanye ne-PTSD bangazuza ngokuqhubeka nokufunda ngempilo yengqondo kanye namasu amasha okuphatha izimpawu. Izincwadi, izifundo, kanye nokuqeqeshwa kunganikeza ukuqonda okwengeziwe namakhono amasha okusekela inqubo yokululama.

Izinselele Zokwelulekwa Nge-Trauma kanye ne-PTSD

Ukunqoba ukuhlukumezeka kanye ne-PTSD kuyinqubo eyinselele. Enye yezinselele ezinkulu ukubhekana nokucubungula izinkumbulo ezibuhlungu. Lokhu kudinga isibindi nokusekelwa okuqhubekayo. Abantu bangabhekana nezingqinamba ezifana nokwesaba ukwahlulelwa, ukucwaswa okuphathelene nempilo yengqondo, noma ukuntuleka kokufinyelela izinsizakalo zempilo yengqondo ezanele.

FUNDA  Ukuqonda inkolelo-mbono yokwelulekwa kwamasiko ahlukahlukene

Ngaphezu kwalokho, kunezinselele ezikhethekile ekwelapheni ukuhlukumezeka okuyinkimbinkimbi, lapho abantu bebhekana nezigameko eziningi ezibuhlungu noma ukuhlukumezeka isikhathi eside. Lokhu kuvame ukudinga indlela yokwelapha ebanzi futhi ejulile.

Isiphetho

Ukwelulekwa ngokwe-trauma kanye ne-PTSD kuyindlela ebalulekile nephumelelayo yokusiza abantu abake babhekana nezigameko ezibuhlungu ukuthi basebenze futhi baphathe izimpawu zabo. Ngezindlela ezahlukene zokwelapha ezifana ne-CBT, i-EMDR, kanye nokucabanga, abantu bangafunda ukuthi bangaphila kanjani impilo elinganiselayo futhi bathole umuzwa wokulondeka. Ukusekelwa kwesikhathi eside, kokubili okuvela ezinkundleni zokuxhumana kanye nochwepheshe bezempilo yengqondo, kubalulekile enkambisweni yokululama ekuhluphekeni kanye ne-PTSD. Ngokubekezela kanye nokusekelwa okufanele, abantu bangathola indlela yabo yokululama kanye nenhlalakahle engokomzwelo.

Shiya amazwana