Amasu Okuthola Ukuvuza Kwepayipi Esebenzisa I-Geophysics
Ukuvuza kwamapayipi—kungakhathaliseki ukuthi kusemanzini ahlanzekile, emanzini angcolile, noma emapayipini ezimboni—kuvame ukuba nzima ukuwabona kusenesikhathi ngoba kwenzeka ngaphansi komhlaba. Imiphumela ayihlanganisi nje kuphela izindleko zokugeleza ezilahlekile kanye nokusebenza, kodwa futhi ingabangela umonakalo womgwaqo, ukuwohloka komhlaba, ukungcola kwemvelo, kanye nokuphazamiseka kwenkonzo. Kukulesi simo lapho izindlela ze-geophysical ziya ngokuya zithandwa kakhulu: indlela engeyona eyonakalisayo yokubona ukungalingani okungaphansi komhlaba okusekelwe ekusabeleni ngokomzimba kwenhlabathi ezinhlotsheni ezahlukahlukene zamandla (ugesi, i-electromagnetic, amagagasi e-elastic, noma ukushisa). Lesi sihloko sixoxa ngemiqondo eyisisekelo kanye namasu e-geophysical avame ukusetshenziswa ekutholeni ukuvuza kwamapayipi, izinzuzo zawo kanye nokungalungi kwawo, kanye namasu okusebenzisa insimu asebenzayo.
Kungani i-Geophysics Isebenza Kahle Ekutholeni Ukuvuza?
Ukuvuza kwamapayipi ngokuvamile kushintsha izimo zomzimba ezizungeze ipayipi. Ukuvuza kwamanzi ahlanzekile kuzokwandisa okuqukethwe kwamanzi emigodini yomhlabathi futhi kuvame ukwandisa ukuhanjiswa kwawo kagesi (ngenxa yamanzi ancibilikisiwe nama-ion). Emanzini angcolile, izinguquko zokuhanjiswa zingabonakala kakhulu ngenxa yokuqukethwe kwe-electrolyte. Ukuvuza kwamapayipi egesi kungabangela izinguquko ekucindezelweni kwamapayipi futhi, kwezinye izimo, kunciphise umswakama wenhlabathi. Zonke lezi zinguquko zidala "ama-anomalies" angatholakala ngezinsimbi ze-geophysical.
Izinzuzo eziyinhloko ze-geophysics ukumbozwa okusheshayo, ukumba okuncane, kanye nekhono lokudweba ukusatshalaliswa kwe-anomalies ohlangothini nohlangothi. Kodwa-ke, impumelelo ithonywa kakhulu uhlobo lomhlabathi, ukujula kwepayipi, izinto zepayipi (zensimbi noma ezingezona ezensimbi), isimo sezinye izinsiza eziseduze, kanye nomklamo wokuhlola ofanele.
1) Izindlela Zogesi: Ukumelana Nokumelana Nogesi I-Tomography (ERT)
I-Prinsip
Indlela yokumelana ifaka ugesi enhlabathini ngama-electrode futhi ilinganise umehluko ongaba khona ukuze kubalwe ukumelana. Izindawo ezigcwele, ikakhulukazi lezo eziqukethe ama-ion, zivame ukuba nokumelana okuphansi kunenhlabathi eyomile.
Isicelo sokuvuza kwamapayipi
Ukuvuza kwamanzi kuvame ukukhiqiza ukungalingani okuphansi kokumelana eduze kwepayipi. Nge-ERT, idatha icutshungulwa ibe izingxenye eziwelayo ze-2D noma amamodeli e-3D ukuze kudwetshwe ngokucacile ukusatshalaliswa kwamanzi kusukela endaweni yokuvuza.
Ngokweqile
– Kuhle ekuhleleni ukusatshalaliswa komswakama kanye nezindawo zokuvuza kwamanzi.
– Uyakwazi ukuhlola ukujula kanye nomthamo wezinkinga ezingavamile.
– Isebenza kahle kumapayipi angewona awensimbi okunzima ukuwabona kusetshenziswa izindlela ze-electromagnetic.
Ukulinganiselwa
– Izwela ezimweni zobumba ezihambisa umoya ngokwemvelo ukuze ikwazi “ukumboza” izimpawu zokuvuza.
– Ukuchazwa kungaba okungaqondakali ngaphandle kokulawulwa kwensimu (ukujula kwepayipi, uhlobo lwezinto, izimo zokukhipha amanzi).
– Kudinga ukuthintana kahle kwe-electrode; ezindaweni ezigandayiwe kudinga izipikili/ijeli ekhethekile noma izindawo zokufinyelela.
2) I-Radar Engena Emhlabathini (GPR)
I-Prinsip
I-GPR ikhipha amaza kagesi asebenza ngesivinini esiphezulu emhlabathini futhi iqopha ukubonakaliswa okuvela emingceleni yezinto ezivumela ugesi ngendlela ehlukile. Amapayipi, izimbobo, kanye nezinguquko kokuqukethwe kwamanzi kukhiqiza ukungafani okutholakala njengezibonisi.
Isicelo sokuvuza kwamapayipi
I-GPR ivame ukusetshenziselwa:
– Landelela indawo yamapayipi (ikakhulukazi amapayipi angewona awensimbi njenge-PVC).
– Thola izindawo zomhlabathi ezishintshile ngenxa yokuvuza, isibonelo izindawo ezigcwele amanzi noma izikhala ngenxa yokuguguleka kwangaphakathi (amapayipi).
– Ukuthola imigodi ngaphansi kwendlela ngenxa yokuvuza okudala okugugule inhlabathi.
Ngokweqile
– Isixazululo esiphezulu ekujuleni okungajulile (ngokuvamile < 3–5 m kuye ngezimo). – Iyashesha futhi isebenza kahle ezindaweni zasemadolobheni ukuze kuhlolwe imephu yokusetshenziswa. – Inganikeza inkomba yesimo sento (i-hyperbola) kanye nezendlalelo zendlela. Imikhawulo – Ithintwa kakhulu yinhlabathi eqhubayo (ubumba, inhlabathi emanzi kakhulu), ngakho-ke ukungena kuyancipha. – “Umsindo” omningi ovela kwezinye izinsiza kanye nezakhiwo zekhonkrithi eziqinisiwe. – Idinga opharetha abanolwazi ukuze bachaze. 3) I-Electromagnetic (EM): Imephu Yokusebenzisa Amandla kanye Nokuthola Amandla Indlela ye-EM ilinganisa impendulo yokungenisa amandla kagesi enhlabathini ukuze ilinganise ukuhanjiswa kwamandla kagesi ngaphandle kokuthintana ngqo. Amathuluzi e-EM angasetshenziswa ekuhlolweni okusheshayo kokuhanjiswa kwamandla ongaphezulu kuya ekujuleni okuthile kuye ngokucushwa kwekhoyili. Izicelo zokuvuza kwamapayipi – Ukuvuza kwamanzi okwandisa umswakama nama-ion ngokuvamile kukhulisa ukuhanjiswa kwamandla; izindawo ezinjalo zingalinganiswa njengezingajwayelekile. – Ekuhlolweni kwamandla, amasu e-EM nawo ayasiza ekulandeleleni amapayipi ensimbi anezimpawu zokungenisa, okwenza kube lula ukunqunywa kwendlela ngaphambi kokwenza ucwaningo oluningiliziwe.