Imisebenzi kanye Nemisebenzi Engeyona Eyomsebenzi: Ukuqonda Imiqondo Kuzibalo
Kumathematika, sivame ukuhlangana nemiqondo engaqondakali edinga ukuqonda okujulile. Omunye umqondo oyisisekelo kodwa obalulekile yi-"function". Lo mqondo awugcini nje ngokuba mkhulu kumathematika kodwa futhi utholakala emikhakheni ehlukahlukene njenge-physics, isayensi yamakhompyutha, kanye nezomnotho. Kodwa-ke, ukudideka kuvame ukuvela lapho kuhlukanisa phakathi kwemisebenzi kanye nengeyona imisebenzi. Lesi sihloko sizoxoxa ngokujulile ngokuthi umsebenzi uyini, izici zawo, nokuthi ungawuhlukanisa kanjani kwengeyona imisebenzi.
Uyini Umsebenzi?
Ngamazwi alula, umsebenzi ubudlelwano obuhlanganisa into ngayinye kwisethi eyodwa nento eyodwa kwenye isethi. Ake sibheke incazelo yayo esemthethweni:
Incazelo Esemthethweni Yomsebenzi:
Umsebenzi u-f kusukela kusethi u-A kuya kusethi u-B umthetho ohlanganisa isici ngasinye ku-A nesici esisodwa ku-B. Ubhalwe kanje \( f : A \rightarrow B \).
Ngamanye amazwi, uma sinezinto ezimbili ezihlukene kusethi A, akumelwe zihlobane nento efanayo kusethi B.
Isibonelo esilula somsebenzi izinga lokushisa lomzimba womuntu (isizinda/isethi A) kanye nokulinganiswa kwalo ngamadigri Celsius (ububanzi/isethi B). Umuntu ngamunye uhlotshaniswa nenani lokushisa lomzimba elilodwa. Ngakho-ke, kulesi sifaniso, umsebenzi uhlobanisa abantu ngabanye (izinto zesizinda) namanani okushisa komzimba (izinto zesizinda).
Izici Zokusebenza
Ekuqondeni lo mqondo, kunezici eziningana ezithile okufanele zifezwe ubuhlobo ukuze bubhekwe njengomsebenzi:
1. Ubudlelwano phakathi kwamasethi:
Umsebenzi kumele uhlobanise into ngayinye kusizinda (isethi yomthombo) nento eyodwa ngqo kusizinda (isethi eqondiwe). Uma into kusizinda ihlotshaniswa nezinto ezingaphezu kweyodwa kusizinda, khona-ke akuyona umsebenzi.
2. Ubunye:
Into esesizindeni ingahlotshaniswa nenani elilodwa kuphela esizindeni. Isibonelo, uma u-f(a) = 3 no-f(a) = 5 ngesikhathi esifanayo, khona-ke u-f akuyona umsebenzi.
3. Isizinda Asinalutho:
Kumsebenzi, yonke into kusizinda kumele ibe nomlingani kusizinda, okusho ukuthi isizinda asikwazi ukungabi nalutho.
Akuyona Umsebenzi
Ubuhlobo obungahlangabezani nezici ezintathu ezingenhla kuthiwa abusebenzi. Ukuze siqonde lokhu kabanzi, ake sihlole izibonelo ezithile eziqondile.
1. Isici Esisodwa Esidomeni Sihlotshaniswa Nesici Esingaphezu Kwesodwa Esidomeni:
Isibonelo, ake sithi sinobudlelwano lapho abafundi (isizinda) behlotshaniswa namaphuzu abo ezivivinyo (isizinda sendawo). Uma umfundi engathola amaphuzu angaphezu kwelilodwa esivivinyweni esisodwa (isb., u-75 no-90 esivivinyweni esifanayo), lobu budlelwano abuyona into.
2. Akuzona Zonke Izinto Zesizinda Ezine-Pair:
Njengoba kushiwo, kumsebenzi, zonke izakhi zesizinda kumele zibe nomlingani kusizinda. Uma noma yisiphi isakhi singenayo imlingani, khona-ke ubudlelwano akuwona umsebenzi.
Kungani Ukuqonda Umsebenzi Kubalulekile?
Ukuqonda okujulile ngale misebenzi akubalulekile nje kuphela ezibalweni ezihlanzekile kodwa futhi nasekusetshenzisweni kwezinye izinkambu ezahlukene:
1. Isayensi Yekhompyutha:
Imisebenzi iyisisekelo sokuhlela, amathuluzi esiwasebenzisayo ukwakha ama-algorithms ahlelekile. Ukusebenzisa imisebenzi kusenza sikwazi ukubhala ikhodi ye-modular futhi elula ukuyiqonda.
2. Ifiziksi:
Imithetho eminingi yemvelo kanye nemithetho yemvelo ivezwa ngokwemisebenzi. Isibonelo, umthetho kaNewton wokupholisa ungavezwa njengomsebenzi wokushisa nowesikhathi.
3. Umnotho:
Imisebenzi isetshenziswa kumamodeli ezomnotho ukubikezela ubudlelwano phakathi kwezinto ezihlukahlukene ezifana nemali engenayo kanye nokusetshenziswa.
Ukumelwa Komsebenzi
Imisebenzi ingamelwa ngezindlela ezahlukene, kuye ngezidingo kanye nomongo:
1. Ithebula:
Imisebenzi ingamelwa ngamathebula abonisa amabhangqa ezinto zesizinda kanye nesizinda. Isibonelo, ithebula elibonisa izinga lokushisa lansuku zonke (isizinda) kanye nenani lama-ayisikhilimu athengisiwe (isizinda).
2. Igrafu:
Amagrafu omsebenzi angenye yezindlela eziphumelela kakhulu zokumela imisebenzi. Kugrafu, isizinda sivame ukukhonjiswa yi-x-axis kanye ne-codomain nge-y-axis. Umsebenzi yigrafu edlula ukuhlolwa komugqa oqondile—okungukuthi, yonke imigqa eqondile ihlangana negrafu endaweni eyodwa ngqo.
3. Isibalo:
Uhlobo lwe-algebraic lomsebenzi luyindlela evame kakhulu ezibalweni yokuveza umsebenzi. Isibonelo, umsebenzi oqondile \( f(x) = mx + c \) noma umsebenzi we-quadratic \( f(x) = ax^2 + bx + c \).
Izibonelo Zemisebenzi Nemisebenzi Engeyona Imisebenzi
Ake sibheke ezinye izibonelo zokuqinisa ukuqonda kwethu imisebenzi:
Isibonelo 1:
– Umsebenzi: Sinesethi A = {1, 2, 3} kanye nesethi B = {4, 5, 6}. Umsebenzi \( f \) uchaza ukuthi \( f(1) = 4 \), \( f(2) = 5 \), kanye \( f(3) = 6 \).
– Akuyona Umsebenzi: Uma \( f \) ichaza ukuthi \( f(1) = 4 \) kanye \( f(1) = 5 \), lobu budlelwano ngokusobala abuyona umsebenzi ngoba into eyodwa kusizinda ixhunywe ezintweni ezingaphezu kweyodwa kusizinda.
Isibonelo 2:
– Umsebenzi: Umfundi (isizinda) uhlotshaniswa nesikolo sakhe sokuhlolwa (isizinda).
– Akuyona Umsebenzi: Umfundi ofanayo akanakuba namaphuzu amabili ahlukene esivivinyweni esisodwa. Uma kunamaphuzu amabili, ubudlelwano akuwona umsebenzi.
Isiphetho
Uma sibheka incazelo engenhla, singabona ukuthi umsebenzi uwumqondo oyisisekelo kwizibalo othola izinhlelo zokusebenza eziningi emikhakheni eyahlukene. Umsebenzi uhlobanisa into ngayinye esethiweni yesizinda nento eyodwa ngqo esethiweni yesizinda. Uma ubuhlobo buhluleka ukwanelisa lezi zici, akuwona umsebenzi. Ukuqonda umehluko phakathi komsebenzi nokungasebenzi kahle kunikeza isisekelo esiqinile sokufunda okwengeziwe ngezibalo kanye nezinhlelo zokusebenza ezisebenzayo empilweni yansuku zonke.