Umphumela Wokwelashwa Nge-Physiotherapy Ezigulini Ezinesifo SikaParkinson
Isifo sikaParkinson siyisifo esiqhubekayo sokuwohloka kwemizwa esithinta ubuchopho, okubangela ukukhubazeka okukhulu kwemisipha, ukuthuthumela, ukuqina kwemisipha, i-bradykinesia, kanye nokungazinzi kwesimo somzimba. Ukuthola ukwelashwa okusebenzayo kwesifo sikaParkinson kubalulekile ekuthuthukiseni ikhwalithi yokuphila kweziguli. Ukwelashwa nge-physiotherapy kuye kwabonakala kuyindlela yokuphatha ethembisayo yezimpawu zemisipha ezihlobene ne-Parkinson's. Lesi sihloko sizochaza ukuthi i-physiotherapy izizuzisa kanjani iziguli ezinesifo sikaParkinson.
Izindlela kanye nezinzuzo ze-Physiotherapy ye-Parkinson's
Ukwelapha ngokuzivocavoca umzimba kuyindlela yokuvuselela umzimba ehilela izindlela ezahlukahlukene zomzimba ezikhethekile kanye nokuzivocavoca okuklanyelwe ukuthuthukisa ukusebenza komzimba kwesiguli, ukuhamba, ibhalansi, kanye nekhwalithi yokuphila. Imigomo eyinhloko yokwelapha ngokuzivocavoca umzimba kweziguli ze-Parkinson ukuthuthukisa amakhono okunyakaza, ukunciphisa izimpawu, kanye nokubambezela ukuqhubeka kwesifo.
1. Ukuthuthukisa Amandla Emisipha Nokuguquguquka
Ukwelashwa nge-physiotherapy kugxile ekuthuthukiseni amandla emisipha kanye nokuguquguquka ngokuqeqeshwa kokumelana kanye nokwelula. Iziguli zikaParkinson zivame ukuzwa ubuthakathaka bemisipha kanye nokuqina, okungathuthukiswa ngokuzivocavoca njalo. Ukwandisa amandla emisipha kusiza iziguli ukuthi zenze imisebenzi yansuku zonke kalula, kuyilapho ukwandisa ukuguquguquka kunciphisa ingozi yokulimala futhi kwandisa ububanzi bokunyakaza.
2. Ibhalansi Ethuthukisiwe Nokuxhumanisa
Ukungalingani kwebhalansi kanye nokuxhumana kuyizimpawu ezivamile zesifo sikaParkinson, okwandisa ingozi yokuwa nokulimala. Odokotela be-physiotherapists basebenzisa izivivinyo zokuqinisa umzimba, kanye nokuqeqeshwa kokulinganisela, okuhlanganisa imisebenzi engaguquki neguquguqukayo, ukuthuthukisa ukuzinza kwesimo sesiguli. Amadivayisi okusiza njenge-balance balls kanye namapulatifomu angasetshenziswa ukukhuthaza izinhlelo ze-vestibular kanye ne-proprioceptive, kuqiniswe amakhono okulinganisela.
3. Ukuzivocavoca Kokuhamba Nokuhamba
Iziguli zikaParkinson zivame ukubhekana nobunzima bokuhamba, okuhlanganisa izinyathelo ezimfushane, ezihamba kancane kanye nokuqandisa ukuhamba (ukuma ngokuzumayo). Odokotela be-physiotherapists bafundisa iziguli indlela efanele yokuhamba, ukuqeqeshwa ngesivinini sokuhamba, kanye nokuhamba ezindaweni ezahlukene ukuze kuthuthukiswe ukuhamba. Ukusetshenziswa kwezindlela zokungenelela ezifana nama-treadmill anamapuleti emishini alungisekayo kanye nokuzivocavoca ukuhamba emanzini kungasiza ekuthuthukiseni amaphethini okuhamba kanye nokuqina.
4. Ukuthuthukiswa Komsebenzi Wokuphefumula Kwenhliziyo
Ukuzivocavoca nge-aerobic kuyingxenye ebalulekile yokwelashwa ngokomzimba kweziguli zikaParkinson ngoba kungathuthukisa ukusebenza kwenhliziyo nokuphefumula. Ukuzivocavoca ngenhliziyo, okuhlanganisa ukuhamba ngokushesha, ukugibela ibhayisikili nokubhukuda, kungasekela ukukhuthazela kwenhliziyo namaphaphu futhi kwandise amandla okufaka umoya-mpilo ezicutshini. Lokhu kuzivocavoca kusiza futhi ukunciphisa ukukhathala nokwandisa amandla.
5. Ukuqeqeshwa Kwezinzwa Nokucabanga
Ukuzivocavoca okuhlanganisa izici zomzimba nezokuqonda kwaziwa ngokuthi ukuqeqeshwa kwemisebenzi emibili, lapho iziguli zicelwa khona ukuba zenze imisebenzi edinga ukunakwa okwengeziwe ngesikhathi esisodwa. Isibonelo, ukuhamba ngenkathi uxazulula izinkinga ezilula zezibalo. Lokhu kusiza iziguli ukuthuthukisa ukuguquguquka kobuchopho kanye namakhono okuzivumelanisa nezimo, okubalulekile kulabo ababhekene nezinselele zokuqonda ngenxa yesifo sikaParkinson.
6. Ukusekelwa Kwengqondo Nezenhlalo
Ukwelashwa nge-physiotherapy akugcini nje ngokunikeza izinzuzo zomzimba kodwa futhi kusekela inhlalakahle yeziguli ngokomzwelo nangokwenhlalo. Ukwelashwa ngeqembu kuvumela iziguli ukuthi zisebenzisane nabanye ababhekene nezimo ezifanayo, okunganciphisa imizwa yokuzihlukanisa nokucindezeleka. Ukwelashwa nge-physiotherapy kunikeza nemfundo ezigulini kanye nemindeni yazo, kuzisize ziqonde lesi sifo futhi ziphathe izimpawu ngempumelelo.
Izifundo kanye nobufakazi besayensi
Izifundo eziningi zisekele ukusebenza kahle kwe-physiotherapy ekuphathweni kwe-Parkinson. Ukuhlaziywa kwe-meta-analysis okwenziwe nguTomlinson et al. (2012) kuphethe ngokuthi i-physiotherapy inikeze ukuthuthuka okukhulu ekuhambeni, ukulinganisela, kanye nemisebenzi yokuphila kwansuku zonke uma kuqhathaniswa nokunakekelwa okuvamile. Ucwaningo olwenziwe nguGoodwin et al. (2008) luphinde lwathola ukuthi izinhlelo zokuzivocavoca ezihleliwe, ezizimele zinemiphumela emihle ekusebenzeni kwemisipha kanye nenhlalakahle yeziguli zikaParkinson.
Ucwaningo lubonisa nokuthi ukuzibandakanya ohlelweni olujwayelekile lwe-physiotherapy kunganciphisa ukuqhubeka kwezimpawu zokunyakaza. Isibonelo, ucwaningo lukaDibble et al. (2009) luthole ukuthi izinyanga eziyisithupha zokuqeqeshwa okunomthelela omkhulu kuholele ekuthuthukisweni okukhulu kwamandla emisipha kanye nokulinganisela.
Izinselele Ekusebenziseni I-Physiotherapy
Naphezu kwezinzuzo ezifakazelwe ze-physiotherapy, izinselelo zisasebenza ekuqalisweni kwayo. Inselele enkulu ukuntuleka kokufinyelela izinsizakalo ze-physiotherapy ezanele kwezinye izifunda, ikakhulukazi emazweni asathuthuka. Iziguli eziningi ze-Parkinson nazo zibhekene nobunzima bezezimali, okunciphisa ikhono lazo lokufinyelela ukwelashwa ngokomzimba okuqhubekayo.
Ngaphezu kwalokho, ukubambisana nokunamathela ohlelweni lwe-physiotherapy kungaba yinkinga, ikakhulukazi uma isiguli sibhekene nokwehla kwengqondo noma ugqozi. Ngakho-ke, ukuxhumana phakathi kochwepheshe be-physiotherapist, isiguli, nomndeni kubalulekile ekuqinisekiseni ukwelashwa okuphumelelayo.
Isiphetho
Ukwelashwa nge-physiotherapy kudlala indima ebalulekile ekuphathweni kwesifo sikaParkinson. Kunikeza izinzuzo ezahlukahlukene, okuhlanganisa amandla emisipha athuthukisiwe, ibhalansi, ukuhamba, ukusebenza kwenhliziyo, kanye nokusekelwa kwengqondo. Ubufakazi obuningi besayensi busekela ukusebenza kahle kwe-physiotherapy ekuthuthukiseni ikhwalithi yokuphila kweziguli zikaParkinson. Nakuba kunezinselele zokusebenzisa, ngokusekelwa okufanele, i-physiotherapy ingaba yindlela yokwelapha ephumelela kakhulu yeziguli zikaParkinson.
Njengoba ucwaningo nentuthuko ikhula emkhakheni we-physiotherapy, kunethemba lokuthi izindlela ezintsha namasu azoqhubeka nokuthuthukiswa ukuze kuhlinzekwe ukwesekwa okungcono kweziguli ze-Parkinson esikhathini esizayo.