Izinzuzo Zokwelapha Ngomzimba Ekwelapheni I-Psoriasis
I-Psoriasis yisifo sesikhumba esingamahlalakhona esibonakala ngamabala abomvu, isikhumba esijiyile, kanye nezikali ezimhlophe njengesiliva ezingahambisana nokulunywa, ukusha, noma ubuhlungu. Nakuba ngokuvamile kubhekwa njengenkinga yesikhumba, i-psoriasis empeleni ihlotshaniswa nokuvuvukala komzimba okungathinta ikhwalithi yokuphila komuntu iyonke—kusukela ekulaleni nasekuzethembeni kuya ekukhiqizeni ngisho nempilo yamalunga. Ukwelashwa kwe-psoriasis ngokuvamile kuhilela imithi yokwelapha, i-phototherapy, imithi yomlomo, noma ukwelashwa kwe-biologic, kuye ngobunzima kanye nesimo sezokwelapha. Kodwa-ke, isici esisodwa esivame ukunganakwa indima ye-physiotherapy njengokwelashwa okuhambisanayo ukusiza ukuphatha izimpawu, ukuthuthukisa ukusebenza komzimba, nokuthuthukisa ikhwalithi yokuphila.
Ukwelashwa nge-physiotherapy "akulaphi" ngqo i-psoriasis, kodwa kunikeza izinzuzo ezibonakalayo ngezindlela ezihlose ubuhlungu, ukuqina, ukuhamba okulinganiselwe, ukucindezeleka, kanye nengozi yezinkinga zemisipha nemisipha—ikakhulukazi kubantu abanezimo zamalunga ezivuvukalayo njenge-psoriatic arthritis. Lesi sihloko sihlola izinzuzo ze-physiotherapy ekuphathweni okuphelele kwe-psoriasis nokuthi ingaba yingxenye ebalulekile kanjani ohlelweni lwezempilo lwesikhathi eside.
Ukuqonda ubudlelwano phakathi kwe-psoriasis kanye nesistimu yemisipha
Kwabanye abaphethwe yilesi sifo, i-psoriasis ayigcini esikhumbeni. Cishe ingxenye yeziguli ingaba nesifo samathambo esibizwa ngokuthi i-psoriatic arthritis, ukuvuvukala kwamalunga okubangela ubuhlungu, ukuvuvukala, nokuqina—ngokuvamile eminweni, ezihlakaleni, emadolweni, noma emgogodleni. Ngisho noma kungekho ukuxilongwa kwesifo samathambo esibizwa ngokuthi i-psoriatic arthritis, ukuvuvukala okungapheli kanye nezinguquko zendlela yokuphila okubangelwa ukungakhululeki kungaholela ekunciphiseni ukuhamba. Lokhu kuntuleka kokunyakaza kuholela ekunciphiseni ukuqina komzimba, ubuthakathaka bemisipha, ukukhuluphala, kanye nokuhamba okulinganiselwe. Yilapho ukwelashwa ngokomzimba kungena khona: ukusiza iziguli ukuthi zihlale zisebenza ngendlela ephephile, eqondiwe, futhi efanele isikhumba namalunga azo.
1) Yehlisa ubuhlungu nokuqina
Ubuhlungu be-psoriasis bungavela emithonjeni eminingana: ukuvuvukala kwamalunga, ukucindezeleka kwemisipha, ukuma kabi ngenxa yokugwema ukunyakaza okuthile, ngisho nemizwa yokusha ebangelwa isikhumba esivuvukele. Udokotela we-physiotherapist angahlola umthombo wobuhlungu kanye namaphethini okunyakaza akhulisa izimpawu, bese eklama uhlelo lokunciphisa.
Ezinye izindlela zokungenelela ezisetshenziswa kakhulu zifaka phakathi ukuzivocavoca okuhlukahlukene kokunyakaza, ukwelula kancane, ukuqinisa imisipha esekelayo, kanye namasu okuphumula. Ezimweni ezithile, izindlela ezifana nokucindezela okufudumele noma okubandayo, i-TENS (transcutaneous electrical stimulation), noma ukwelashwa ngesandla kungacatshangelwa, kanye nokulungiswa kokugwema ukucasuka kwesikhumba. Njengoba ubuhlungu bulawuleka kakhudlwana, iziguli zithola kulula ukugcina imisebenzi yansuku zonke kanye nemikhuba yokuzivocavoca.
2) Gcina futhi uthuthukise ukusebenza kwamalunga e-psoriatic arthritis
Uma i-psoriasis ihambisana ne-psoriatic arthritis, i-physiotherapy iba yinto ebaluleke kakhulu. Uma ingelashwa, ukuvuvukala kwamalunga kungaholela ekulimaleni kwamalunga, ukwehla kwamandla, kanye nomsebenzi olinganiselwe. Odokotela be-physiotherapists bangasiza ngokuthi:
– Ukuzivocavoca kancane kancane kwemisipha ezungeze amalunga ukuze kwandiswe ukuqina nokunciphisa umthwalo emalungeni.
– Ukuzivocavoca kokunyakaza ukuze kulondolozwe ukuguquguquka nokuvimbela ukuqina, ikakhulukazi ekuseni.
– Ukuzivocavoca okune-aerobic okunethonya elincane (isib. ukuhamba, ukugibela ibhayisikili okungashintshi, ukubhukuda) ukuze kwandiswe amandla ngaphandle kokucindezela amalunga ngokweqile.
– Ukuqeqeshwa okusebenzayo njengokuthi ungakhuphuka futhi wehle kanjani izitebhisi ngokuphepha, uphakamise izinto, noma usebenze kukhompyutha ngendlela efanele.
Umgomo awukona nje ukuqeda izimpawu, kodwa futhi nokwandisa amakhono okusebenza ukuze iziguli zihlale zizimele futhi zikhiqiza.
3) Kusiza ekuphatheni ukucindezeleka okwenza izimpawu zibe zimbi kakhulu
Ukucindezeleka kungenye yezinto ezivame ukubikwa kakhulu ezibangela ukuqubuka kwe-psoriasis. Lapho ukucindezeleka kukhuphuka, impendulo yomzimba yokuvuvukala inganda, okwenza izimpawu zesikhumba kanye nobuhlungu bamalunga zibe zimbi kakhulu. Ukwelashwa nge-physiotherapy kungasiza ekulawuleni ukucindezeleka ngokusebenzisa umsebenzi ohlelekile womzimba, izivivinyo zokuphefumula, ukuqeqeshwa kokuphumula, kanye nemfundo ngokulawula umthwalo wokuzivocavoca.
Ukuvivinya umzimba ngamandla aphakathi kuye kwabonakala kuthuthukisa isimo sengqondo, ikhwalithi yokulala, kanye nokuqina kokucindezeleka. Ngaphezu kwalokho, izikhathi zokuzivocavoca umzimba zivame ukusekela—iziguli ziqondiswa ukuba ziqonde imikhawulo yemizimba yazo, ziqaphele izimpawu zokusebenzisa ngokweqile, futhi zithuthukise imikhuba engokoqobo nenempilo. Impilo yengqondo ethuthukisiwe kanye nekhwalithi yokulala kungaba nomthelela omuhle ekulawulweni kwezimpawu jikelele.
4) Gcina isisindo somzimba futhi unciphise ukuvuvukala komzimba
Ukukhuluphala ngokweqile kungabhebhethekisa i-psoriasis ngokwandisa ukuvuvukala nokubeka ingcindezi eyengeziwe emalungeni. Ngaphezu kwalokho, ukugoba kwesikhumba okuhambisana nokukhuluphala kungandisa ukungqubuzana nokucasuka, okungase kubangele izilonda ze-psoriasis ezindaweni ezithile. Uhlelo lokuzivocavoca oluphephile lwe-physiotherapy lusiza iziguli ukwandisa kancane kancane umsebenzi womzimba, zishise amakhalori, zigcine imisipha, futhi zithuthukise imetabolism.
Odokotela be-physiotherapists bangakusiza futhi ukuthi ukhethe izivivinyo ezithambile emalungeni nasesikhumbeni sakho. Isibonelo, izivivinyo zamanzi (hydrotherapy) zivame ukuba mnandi ngoba ukuthamba kwamanzi kunciphisa ukucindezeleka emalungeni, kuyilapho izinga lokushisa lamanzi elifanele lingakhuthaza ukuphumula kwemisipha. Ngokuzibophezela kwesikhathi eside, ukuqina komzimba kuyathuthuka futhi ukuvuvukala komzimba kungalawulwa kangcono njengengxenye yokushintsha indlela yokuphila.
5) Kunciphisa ingozi yokulimala futhi kuthuthukisa ukuma komzimba
Ezigulini eziningi, ubuhlungu noma ukungakhululeki kuholela ekushintsheni kwamaphethini okunyakaza—isibonelo, ukugoba ukuze kuncishiswe ubuhlungu bomhlane, ukugwema ukugoba kwamadolo, noma ukuvimbela ukunyakaza kwezingalo. La maphethini okubuyisela angaholela ezinkingeni ezintsha njengobuhlungu bomhlane ophansi, ubuhlungu bentamo, noma ukulimala ngokweqile. I-Physiotherapy ihlola i-biomechanics yomzimba futhi ilungise la maphethini ngokuqeqeshwa kokuma, ukuzinza, kanye nemfundo ye-ergonomics.
Izindlela zokuma ezithuthukisiwe kanye nokunyakaza nazo ziwusizo ezigulini ezisebenza amahora amaningi kukhompyutha, eziphakamisa imithwalo esindayo, noma ezima njalo. Lapho umzimba uhamba kahle kakhulu, amandla ayongiwa, ingozi yokubuyela emuva kobuhlungu iyancipha, futhi iziguli zithola ukuzethemba kokuhlala zisebenza.
6) Imfundo yokuzinakekela: ingxenye ebalulekile ye-physiotherapy
Enye yamandla e-physiotherapy imfundo. Iziguli ze-Psoriasis zivame ukudinga isiqondiso esisebenzayo sendlela yokuzivocavoca ngokuphephile ngesikhathi sokuqhuma kwesikhumba, indlela yokulawula ukuqina kokuzivocavoca, ukuthi ziphumule nini, nokuthi zingahlukanisa kanjani "ubuhlungu bokuzivocavoca" obujwayelekile kanye nobuhlungu obuyingozi. Ochwepheshe be-physiotherapists banganikeza amasu anjengokufudumala okwanele, ukupholisa, umswakama, izingubo ezinciphisa ukungqubuzana, kanye nokuguqulwa kokuzivocavoca lapho isikhumba sizwela.
Imfundo ihlanganisa nendlela yokugcina ukuqina. Uhlelo lokuzivocavoca olunzima kakhulu lungabangela iziguli ukuthi ziyeke, kuyilapho uhlelo olufanele luzozwakala lungenzeka, luqhubekela phambili, futhi luveze imiphumela elinganisekayo.
7) Lungisa ukwelashwa ukuze kuphephe esikhumbeni esibucayi.
Ngenxa yokuthi i-psoriasis ithinta isikhumba esingacasulwa kalula, i-physiotherapy kufanele yenziwe ngokucophelela okukhulu. Ezinye izinto okufanele uzicabangele:
– Gwema ukusebenzisa itheyiphu/ingcina ezindaweni ezithintekile.
– Sebenzisa izinto noma amathuluzi ahlanzekile, athambile, futhi angabangela ukungqubuzana okukhulu.
– Lungisa ukwelashwa ngesandla ukuze kungabangela ukulimala kwesikhumba esibuthakathaka.
– Qinisekisa ukuhlanzeka kwezikhungo, ikakhulukazi uma isiguli sisebenzisa nemithi yokucindezela amasosha omzimba.
– Khetha imidlalo engafaki ingozi yokucasula (isib. ukulawula ukujuluka ngokweqile ngezingubo ezimuncayo kanye nokugeza ngemva kokuzivocavoca)
Ngalezi zinguquko, iziguli zihlala ziphephile futhi zikhululekile ngesikhathi sohlelo lwe-physiotherapy.
Ungaqala kanjani i-physiotherapy ye-psoriasis?
Isinyathelo sokuqala ukubonana nodokotela wesikhumba noma udokotela wamathambo uma kusolwa izimpawu zamalunga (ubuhlungu, ukuvuvukala, ukuqina kwasekuseni, ukwanda kweminwe okufana nesoseji, ubuhlungu besithende, noma ubuhlungu bomhlane obuthuthuka ngokunyakaza). Okulandelayo, udokotela we-physiotherapist uzokwenza ukuhlolwa okuphelele: izinga lobuhlungu, ukulinganiselwa kokunyakaza, amandla emisipha, ukufaneleka komzimba, ukuma komzimba, kanye nezinto ezibangela. Kusukela lapho, kuzokwakhiwa uhlelo lokwelapha oluthatha isinyathelo ngesinyathelo noluqondile.
Uhlelo lwe-physiotherapy lungahlala amasonto ambalwa kuya ezinyangeni, kuye ngezidingo. Izihluthulelo zempumelelo ukungaguquguquki, ukuxhumana mayelana nezimpendulo zesikhumba namalunga, kanye nokubambisana namanye amaqembu ezokwelapha. I-physiotherapy isebenza kahle kakhulu njengengxenye yendlela ehlukahlukene: imithi yokulawula ukuvuvukala, ukunakekelwa kwesikhumba ukunciphisa izimpawu zendawo, kanye nokuzivocavoca ukubuyisela ukusebenza kanye nekhwalithi yokuphila.
Isiphetho
I-Psoriasis yisimo esingamahlalakhona esithinta hhayi isikhumba kuphela kodwa namalunga, ukufaneleka komzimba, impilo yengqondo, kanye nemisebenzi yansuku zonke. I-Physiotherapy inikeza izinzuzo ezibalulekile njengokwelashwa okuhambisanayo: ukunciphisa ubuhlungu nokuqina kwamalunga, ukugcina ukusebenza kwamalunga ku-psoriatic arthritis, ukwandisa ukufaneleka komzimba, ukusiza ngokuphathwa kokucindezeleka, ukuthuthukisa ukuma komzimba, kanye nokufundisa amasu okuzinakekela aphephile. Ngohlelo oluhlelwe ngokwezifiso nolwenzelwe wena, i-physiotherapy isiza iziguli ze-psoriasis ukuthi zihlale zisebenza, zizimele, futhi zifinyelele izinga lempilo elingcono.
Uma uphila ne-psoriasis futhi uzwa ubuhlungu bamalunga, ukuqina okuqhubekayo, noma ubunzima ngemisebenzi, ukucabangela i-physiotherapy njengengxenye yohlelo lwakho lokwelashwa kuyisinyathelo esifanele ukuxoxa ngaso nomhlinzeki wakho wezempilo. Ukubambisana okufanele kungenza ukuphila ne-psoriasis kube yinto elawulekayo nenenjongo.