Ukuzivocavoca nge-physiotherapy kubantu abanesifo sika-Addison

Ukuzivocavoca kwe-Physiotherapy kweziguli ze-Addison's Disease

Isifo sika-Addison, noma ukungasebenzi kahle kwe-adrenal okuyinhloko, yisimo lapho izindlala ze-adrenal zingakhiqizi ama-hormone anele, ikakhulukazi i-cortisol ne-aldosterone. Lokhu kuntuleka kwe-hormone kungathinta amandla, umfutho wegazi, amandla emisipha, ukubekezelela umsebenzi womzimba, kanye nekhono lomzimba lokuzivumelanisa nokucindezeleka. Abantu abaningi abanesifo sika-Addison babhekana nokukhathala, isiyezi lapho bemi (i-orthostatic hypotension), ubuhlungu bemisipha, ukwehla kwesisindo, kanye nokuncipha kokukhuthazela. Yilapho ukwelashwa ngokomzimba kungena khona: ukusiza umzimba ukuthi unyakaze kahle, ukwandisa amandla okusebenza, ukuqinisa imisipha, kanye nokunciphisa ingozi yokuwa ngaphandle kokubangela ukukhathala ngokweqile.

Lesi sihloko sixoxa ngezimiso zokuzivocavoca okuphephile nokusebenzayo kokwelapha ngokomzimba kubantu abanesifo sika-Addison, okuhlanganisa nezibonelo zezinhlelo zokuzivocavoca ezenziwe ngokwezifiso. Kodwa-ke, kubalulekile ukukhumbula ukuthi isimo sesiguli ngasinye sihlukile, ngakho-ke ukuzivocavoca kufanele kuthuthukiswe ngokubambisana nodokotela kanye nochwepheshe wezokwelapha ngokomzimba, ikakhulukazi uma kunezinkinga ezihambisanayo ezifana nesifo sikashukela, izinkinga ze-thyroid, isifo senhliziyo, noma izinkinga zamalunga.

Kungani Ukwelashwa Ngemizimba Kubalulekile Esifweni Sika-Addison?

Ukuntuleka kwe-cortisol kungenza kube nzima ngomzimba ukugcina amandla ngesikhathi sokusebenza, kuyilapho ukuntuleka kwe-aldosterone kuthinta ibhalansi yoketshezi kanye ne-electrolyte. Ngenxa yalokho, abantu abanesifo sika-Addison bangathola ukukhathala, ubuthakathaka, kanye nokwehla komfutho wegazi. Lesi simo singaholela ekunciphiseni umsebenzi, ubuthakathaka bemisipha, ukuncipha kokuqina komzimba, kanye nezimpawu eziba zimbi kakhulu.

Ukuzivocavoca kwe-physiotherapy okuklanywe kahle kunganikeza izinzuzo ezilandelayo:
1. Khulisa ukukhuthazela kancane kancane ngaphandle kokudlula amandla omzimba.
2. Qinisa imisipha eyinhloko (imilenze, i-pelvis, umhlane, kanye nomgogodla) ukuze usekele imisebenzi yansuku zonke.
3. Kuthuthukisa ibhalansi kanye nokuxhumana, ngaleyo ndlela kunciphisa ingozi yokuwa, ikakhulukazi uma uvame ukuzizwa unesizungu lapho umi.
4. Thuthukisa ukuguquguquka kanye nesimo somzimba ukuze unciphise ubuhlungu bemisipha kanye nokucindezeleka.
5. Fundisa ukuphathwa kwamandla (ijubane) ukuze iziguli zikwazi ukusebenza kahle njalo.

Izimiso Ezijwayelekile Zokuzivocavoca Okuphephile

Ngenxa yokuthi abantu abahlushwa yi-Addison bathambekele ekukhathaleni nasekushintsheni komfutho wegazi, ukuzivocavoca kufanele kulandele isimiso "sokuhamba kancane nokuzinzile." Ezinye iziqondiso ezivamile zifaka:

FUNDA  Amasu okwelapha ngokuzivocavoca umzimba ekwelapheni amathambo aphukile

1. Qala ngamandla aphansi bese ukhula kancane kancane.
Sebenzisa indlela elula yokulinganisa njenge-Rating of Perceived Exertion (RPE) noma isikali "esizwakala sengathi siwumzamo". Indawo ephephile yokuqala ivame ukuba lula-ngokulinganisela: usengakwazi ukukhuluma ngesikhathi sokuzivocavoca ngaphandle kokuphelelwa umoya.

2. Beka phambili ukuhambisana, hhayi ukuphoqa isikhathi
Kungcono ukwenza izivivinyo ezimfushane zemizuzu eyi-10-20 kodwa njalo, kunokuba wenze izivivinyo ezinde kodwa ubangele “ukwehla” izinsuku eziningana ngemva kwalokho.

3. Qaphela i-orthostatic hypotension
Uma uvame ukuzizwa unesizungu lapho umi:
– Fudumala isikhathi eside.
– Gwema ukushintsha okungazelelwe kwesimo kusukela ekulaleni phansi kuya ekumeni.
– Kuphephile ukuqala ngokuzivocavoca ukuhlala phansi/ukulala phansi, bese uqhubekela phambili ekumeni.

4. Naka uketshezi oludingekayo kanye nosawoti ngokweseluleko sikadokotela wakho.
Abanye abantu abanesifo sika-Addison badinga ukunakwa okukhethekile koketshezi kanye ne-sodium. Ngenxa yokuthi ukuvivinya umzimba kwandisa ukulahleka koketshezi ngokujuluka, xhumana nodokotela wakho mayelana nezidingo zakho zoketshezi kanye ne-electrolyte.

5. Yeka uma kuvela izimpawu zengozi
Yeka ukuzivocavoca bese ucela usizo lukadokotela uma:
- isiyezi esinzima, cishe uphelelwe amandla
- isicanucanu esinzima, ukuhlanza, ubuthakathaka obukhulu
- ubuhlungu besifuba, ukuphelelwa umoya okukhulu
- ukudideka, ukujuluka okubandayo, noma izimpawu ezibonisa inkinga ye-adrenal

Izingxenye Zokuzivocavoca Zokwelapha Ngokuzivocavoca

Uhlelo oluhle lokuzivocavoca luvame ukuba nezingxenye ezine: i-aerobic, ukuqinisa umzimba, ukuguquguquka, kanye nokuqeqeshwa kokulinganisela. Nansi incazelo.

A. Ukuzivocavoca Okulula–Okumaphakathi Kwe-Aerobic (Inhliziyo)
Umgomo wokuzivocavoca nge-aerobic ukuthuthukisa amandla enhliziyo namaphaphu kanye nokuqina kwansuku zonke. Izinketho ezivame ukuba mnandi kubantu abanesifo sika-Addison zifaka:
- ukuhambahamba kancane
– ibhayisikili elimile
– bhukuda kancane kancane (qaphela izinga lokushisa futhi ungahambi wedwa uma uzizwa unesizungu kalula)
- i-treadmill ngesivinini esiphansi

Isincomo sokuqala: izikhathi ezingu-3-5 ngesonto, imizuzu eyi-10-20 ngeseshini ngayinye.
Ukuqhubeka: Khulisa isikhathi ngemizuzu emi-2-5 ngesonto njengoba umzimba wakho ubekezelela, kuze kube yimizuzu engama-30. Gcina ukuqina kuphansi - kuphakathi.

B. Ukuzivocavoca Kokuqinisa Imisipha
Ukuqinisa kubalulekile ekubhekaneni nobuthakathaka kanye nokugcina ukusebenza kwamalunga. Gxila emisipheni emikhulu: amathanga, amalunga, umhlane, amahlombe kanye nomgogodla.

FUNDA  Ukuzivocavoca kokuphefumula ku-physiotherapy

Izibonelo zokuzivocavoca okuphephile kokuqinisa:
1. Ukuhlala phansi kuze kube sekumeni (kusukela ekuhlaleni kuze kube sekumeni) – amasethi angu-2–3 × ukuphindaphinda okungu-6–10
2. Ama-push-up odongeni (ama-push-up odongeni) – amasethi angu-2–3 × ukuphindaphinda okungu-8–12
3. Ibhuloho le-Glute (ukuphakanyiswa kwe-hip okulele) – amasethi angu-2–3 × izikhathi ezingu-8–12
4. Umugqa ohleli phansi onebhendi yokumelana - amasethi angu-2–3 × izikhathi ezingu-8–12
5. Ukuphakamisa ithole (ukuphakamisa isithende) – amasethi angu-2–3 × izikhathi ezingu-10–15, kungabamba

Isimiso esiyinhloko: phumula isikhathi eside phakathi kwamasethi uma kudingeka (imizuzwana engu-60-120), bese uyeka ngaphambi kokuba “ukhathale” ngokuphelele. Ukuqeqeshwa kufanele kwenziwe izikhathi ezingu-2-3 ngesonto kanye nosuku lokululama phakathi.

C. Ukuzivocavoca Kokuguquguquka Nokuhamba
Ukuzivocavoca okuguquguqukayo kusiza ekunciphiseni ukuqina komzimba, kuthuthukise ukuma komzimba, futhi kwenze ukunyakaza kube ngcono kakhulu. Kwenze ngemva kokuzifudumeza noma ngemva kokuzivivinya kwakho okuyinhloko.

Isibonelo:
- welula amathole, imisipha yethanga, izinqe ezigobekayo, isifuba namahlombe
– ukuhamba komgogodla (ikati-inkomo) uma ukhululekile
- intamo elula yelula ukuze kuncishiswe ukucindezeleka

Bamba ukwelula imizuzwana eyi-15-30, phinda izikhathi ezi-2-3 ngomsipha ngamunye, izinsuku ezi-3-5 ngesonto.

D. Ukuqeqeshwa Kokulinganisela Nokuvimbela Ukuwa
Uma uzwa isiyezi noma umzimba wakho uzizwa “untengantenga,” ukuzivocavoca ngokulinganisela kuyasiza kakhulu.

Isibonelo:
– ukuma ngasikhathi sinye (ukuma unyawo olulodwa phambi kolunye) imizuzwana engama-20–30
- ukuma ngomlenze owodwa nokubamba okulula imizuzwana eyi-10-20 ohlangothini ngalunye
– ukushintsha isisindo (ukuhambisa isisindo kwesokudla kuya kwesobunxele) ngenkathi ubambe
- prakthiza ukuvuka lapho uhleli kancane bese uzinzisa umzimba ngaphambi kokuhamba

Kwenze izikhathi ezingu-3-5 ngesonto, isikhathi esiphelele imizuzu engu-5-10.

Isibonelo Sohlelo Lokuzivocavoca Lweviki Eli-1 (Oqalayo)

Usuku 1: Ukuhamba imizuzu eyi-15 + ukwelula imizuzu eyi-10
Usuku 2: Ukuqinisa (ukuhlala phansi, ukusunduza udonga, ibhuloho elithambile, umugqa webhande) imizuzu engama-20-25 isiyonke
Usuku 3: Ukuqeqeshwa kokulinganisela imizuzu eyi-10 + ukuhamba imizuzu eyi-10
Usuku 4: Ukuphumula okusebenzayo (ukuhamba kancane, ukwelula) imizuzu eyi-15
Usuku 5: imizuzu engama-20 ukuhamba ngezinyawo/ukugibela ibhayisikili okungashintshi + imizuzu eyi-10 yokulula
Usuku 6: Ukuqinisa (ukwehluka kwezivivinyo zosuku lwesibili) imizuzu engama-20-25 + ibhalansi emfushane
Usuku 7: Ukuphumula noma i-yoga/ukuzelula okuncane imizuzu eyi-15-20

FUNDA  Ukwelashwa nge-physiotherapy kwabanesifo senhliziyo

Lolu hlelo lungalungiswa: uma ukhathala kalula, nciphisa isikhathi; uma uphilile, khulisa kancane kancane isikhathi se-aerobic noma ukuphindaphinda.

Isu Lokuphatha Amandla (Ijubane)

Abantu abaningi abanesifo sika-Addison bazizwa "bephilile" ngolunye usuku bese bephelelwa yithemba ngolunye usuku. Ukuhamba kancane kusiza ukugwema le ndlela:
– Hlukanisa umsebenzi ube yizikhathi ezimbalwa ezimfushane.
– Faka amakhefu ahleliwe, ungalindi uze ukhathale.
– Qopha izimpendulo zomzimba wakho (amandla, isiyezi, ukushaya kwenhliziyo, ikhwalithi yokulala) ukuze ubone amaphethini.
– Khetha isikhathi sokuzivocavoca lapho amandla akho evame ukuba ngcono khona (isib. ekuseni noma ntambama kuye ngemikhuba yakho kanye nesimiso semithi).

Indima Yodokotela Bezokwelapha Ngezifo Zomzimba Nokubambisana Kwezokwelapha

Odokotela be-physiotherapists bangahlola:
- amandla emisipha kanye nesimo somzimba
– amandla okusebenza (isib. ukuhlolwa kokuhlala phansi)
- ingozi yokuwa nezinkinga zokulinganisela
- impendulo yomfutho wegazi ezinguqukweni zesikhundla

Ngokusekelwe kule miphumela, udokotela wezokwelapha ngomzimba uzokwakha uhlelo oluphephile kanye nohlelo lokuqhubeka. Ukubambisana nodokotela kubalulekile, ikakhulukazi maqondana nokulungiswa kwemithi, uketshezi emzimbeni, kanye nokuphathwa kokucindezeleka ngokomzimba (isib., ngesikhathi sokugula, umkhuhlane, noma uhambo).

Isiphetho

Ukuzivocavoca nge-physiotherapy kubantu abanesifo sika-Addison akuphathelene nokuzivocavoca okunzima, kodwa mayelana nokwakha ukuqina komzimba kancane kancane nangokuphephile. Ngokuhlanganiswa kokuzivocavoca okulula kuya kokuphakathi kwe-aerobic, ukuqinisa imisipha, ukuguquguquka, kanye nokulinganisela, abantu abanesifo sika-Addison bangathuthukisa amandla, banciphise ingozi yokuwa, futhi benze imisebenzi yansuku zonke ngokuzethemba okukhulu. Izihluthulelo zempumelelo ukungaguquguquki, intuthuko kancane kancane, kanye nokulalela izimpawu zomzimba wabo. Ukuze uthole imiphumela emihle kakhulu, yenza ukuzivocavoca ngaphansi kokuqondiswa udokotela we-physiotherapist futhi uqhubeke nokulandela izincomo zezokwelapha mayelana nemithi nendlela yokuphila.

Uma ungathanda, ngingakha uhlelo lokuqeqesha olunemininingwane eminingi lwamasonto amane (ubude, amasethi-reps, inqubekela phambili), oluhambisana neminyaka yakho, izinga lokufaneleka komzimba, kanye nezimpawu.

Shiya amazwana