Ukuzivocavoca nge-physiotherapy ukwelapha i-vertigo yesimo

Ukuzivocavoca kwe-Physiotherapy Ukwelapha I-Vertigo Yesimo

I-vertigo yesimo—evame ukubizwa ngokuthi i-Benign Paroxysmal Positional Vertigo (BPPV)—ingenye yezimbangela ezivame kakhulu zesiyezi ezenzeka lapho ikhanda lishintsha indawo. Abantu abaningi bayasizwa lapho bevuka, bephendula ikhanda labo ngokushesha, begoba, noma belele ngohlangothi. Izindaba ezinhle ukuthi i-vertigo yesimo ngokuvamile ingelashwa ngokuzivocavoca okufanele ngokomzimba, njengoba inkinga eyisisekelo ivame ukuhlotshaniswa nokuphazamiseka komshini endlebeni yangaphakathi, hhayi ukulimala kobuchopho okungapheli.

Lesi sihloko sixoxa ngezivivinyo ezivamile ze-physiotherapy ezisetshenziswa ukusiza ekwelapheni i-vertigo yesimo, ukuthi zingenziwa kanjani, kanye namaphuzu abalulekile okufanele uwakhumbule ukuqinisekisa ukuthi izivivinyo ziphephile futhi ziyasebenza.

Ukuqonda i-Positional Vertigo (BPPV) ngokufushane

Indlebe yangaphakathi iqukethe uhlelo lokulinganisela, oluqukethe imisele emincane kanye nezitho ze-otolith. Ku-BPPV, izinhlayiya ezincane ze-calcium carbonate (i-otoconia) okufanele zibe sezindaweni ezithile ziyaphuma bese zingena kwenye yemisele yokulinganisela. Lapho ikhanda lihamba, lezi zinhlayiya zihamba nalo futhi zivuselele ngamanga izinzwa zokulinganisela, okubangela ubuchopho ukuthi buthole isignali engamanga yokuthi umzimba uyajikeleza.

Izici ze-BPPV yilezi:
– I-vertigo ejikelezayo ebangelwa ukushintsha kwesikhundla sekhanda.
– Ukuhlasela okufushane (ngokuvamile kusuka kumasekhondi ambalwa kuya ngaphansi komzuzu owodwa).
– Kungase kuhambisane nesicanucanu, ngezinye izikhathi ukuhlanza.
– Ngokuvamile akuhambisani nokulahlekelwa ukuzwa (uma kukhona, ezinye izimbangela zidinga ukuhlolwa).

Kungani Ukuzivocavoca Kwe-Physiotherapy Kusebenza Kahle?

Ukwelashwa nge-physiotherapy kwe-BPPV ngokuvamile kugxila ekushintsheni izindlela zokuzivocavoca kanye nokuzivocavoca. Izindlela zokuguqula izindlela zokuzivocavoca zihlose ukubuyisela i-otoconium endaweni yayo yokuqala ukuze kugwenywe ukucasula imisele emincane. Izindlela zokuzivocavoca, njengokuzivocavoca kwe-Brandt-Daroff, zihlose ukuvumelanisa isimiso sezinzwa nezisusa ezibangela isiyezi futhi zinciphise ukuzwela.

Iziguli eziningi ziyathuthuka ngezikhathi ezimbalwa nje zokuzivocavoca okufanele. Kodwa-ke, kubalulekile ukuqinisekisa ukuxilongwa okufanele (i-BPPV), njengoba isiyezi singabangelwa yizimo ezahlukahlukene.

FUNDA  Umphumela we-physiotherapy enhlalakahleni yengqondo

Ukuzivocavoca Okuvame Ukusetshenziswa kanye Nezindlela Zokwenza Izinto

1) I-Epley Maneuver (I-Canalith Repositioning Maneuver)

I-Epley maneuver iyindlela esetshenziswa kakhulu kwi-posterior canal BPPV (uhlobo oluvame kakhulu). Okufanelekile, kufanele yenziwe ngudokotela we-physiotherapist noma uchwepheshe wezempilo oqeqeshiwe, ikakhulukazi ekuzameni kokuqala, njengoba idinga indawo eqondile kanye nokulandelana kokunyakaza.

Ukubuka konke kwezinyathelo (zohlangothi oluthintekile):
1. Ehleli onqenqemeni lombhede, ikhanda liphenduke ngo-45° ohlangothini olubangela isiyezi.
2. Lala phansi ngokushesha ngomhlane wakho ikhanda lakho liphenduke ngo-45° futhi leluliwe kancane (libheke phezulu). Linda imizuzwana engama-30-60 noma kuze kube yilapho i-vertigo iphela.
3. Jikisa ikhanda lakho kancane kancane ngo-90° ngakolunye uhlangothi (manje ngo-45° ohlangothini olungathintekile). Bamba imizuzwana engama-30–60.
4. Tshekisa umzimba wakho ulandela indlela ikhanda lakho eliqondiswe ngayo uze ulale ngohlangothi, ubuso bakho bubheke phansi (cishe ama-degree angu-45). Bamba imizuzwana engama-30-60.
5. Hlala phansi kancane.

Amarekhodi Abalulekile:
– Kungabangela isizungu sesikhashana—lokhu kuvamile.
– Ngemva kokwenza lokhu, abanye abantu bayelulekwa ukuba bagweme ukunyakaza okukhulu kwekhanda amahora angama-24, yize lesi seluleko sihluka kuye ngodokotela.

2) I-Semont Maneuver (I-Liberatory Maneuver)

I-Semont maneuver ihloselwe ikakhulukazi i-BPPV yomsele ongemuva. Ukunyakaza kuyashesha futhi "kuyanyakaza" kusuka kolunye uhlangothi kuya kolunye, ngakho-ke kuvame ukwenziwa ngaphansi kokuqondisa kochwepheshe be-physiotherapist, ikakhulukazi ezigulini esezikhulile noma labo abanezinkinga zomgogodla.

Isimiso:
– Isiguli sihlala phansi, ikhanda liphenduke ngama-degree angu-45 ukusuka ohlangothini oluthintekile, bese lilaliswa ngokushesha ohlangothini oluthintekile.
– Ngemva kokubanjwa, isiguli sisheshe siyiswe kolunye uhlangothi ngaphandle kokushintsha isikhundla sekhanda, bese sibanjwa futhi ngaphambi kokuba sibuyele ekuhlaleni.

Lo mkhuba uhlose “ukukhipha” izinhlayiya ezinamathele bese uzisusa emgudwini ovimbayo.

3) I-Lempert Maneuver (i-Barbecue Roll) ye-BPPV ye-Horizontal Canal

Uma i-BPPV ivele emseleni ovundlile, indlela ihlukile. Enye indlela i-barbecue roll noma i-Lempert maneuver, ehilela ukugoqa kancane kancane "njengokujika komzimba" ukuze kususwe izinhlayiya.

FUNDA  Ukwelashwa nge-physiotherapy kweziguli ezinezifo zokuphefumula ezingamahlalakhona

Incazelo ejwayelekile:
– Qala ulele phansi.
– Ikhanda lijikeleziswa kancane kancane ngama-90° ohlangothini olulodwa, bese umzimba ugoqana nekhanda, kuze kube yilapho liqeda ukujikeleza kwama-360° ngezigaba eziningana, ngokuma imizuzwana eyi-15-30 endaweni ngayinye.

Njengoba ukunquma umsele othintekile kudinga ukuhlolwa (isb., ukuhlolwa kwe-Dix-Hallpike noma ukuhlolwa kokugoqa phansi), lo mkhuba kufanele wenziwe ngemuva kokuhlolwa okufanele.

4) Ukuzivocavoca kukaBrandt-Daroff (Ukuzivocavoca Kwasekhaya)

UBrandt-Daroff uvame ukunconywa njengokuzivocavoca kwasekhaya, ikakhulukazi lapho ukungasebenzi kahle kokushintsha indawo kungenzeki, izimpawu zibuya njalo, noma isiguli sidinga ukuzivocavoca okwengeziwe.

Indlela yokwenza:
1. Hlala uqonde onqenqemeni lombhede.
2. Lala phansi ngokushesha ohlangothini olulodwa, ikhanda lakho libheke phezulu kancane (cishe ngo-45°). Bamba imizuzwana engama-20-30 noma kuze kube yilapho i-vertigo iphela.
3. Buyela esimweni sokuhlala, bamba imizuzwana engama-20-30.
4. Phinda ngakolunye uhlangothi.

Izilinganiso ezivamile zokuzivocavoca:
– Ukuphindaphinda oku-5 kwesokudla kuya kwesobunxele (isethi eli-1).
– Amasethi angu-2-3 ngosuku amasonto angu-1-2, noma njengoba kuqondiswe udokotela wezokwelapha umzimba.

Inzuzo yalo msebenzi ukuthi kulula ukwenza ngaphandle kwemishini, kodwa intuthuko ivame ukuba kancane kancane kunokushintsha izindlela zokuzivocavoca ezifana ne-Epley.

5) Ukuzivocavoca Kokuzinza Nokulinganisela Kwamehlo

Kwabanye abantu, ngemva kokuphela kokuhlaselwa yisiyezi, umuzwa wokungazinzi, "ukuntanta," noma ukwesaba ukunyakaza uhlala ukhona. Ukuzivocavoca kwe-vestibular njengokuzinza kwamehlo kungasiza ekubuyiseleni ukusebenza kahle.

Isibonelo sokuzivocavoca esilula:
– Gxila ezinhlamvini ezisephepheni ubude bengalo.
– Hambisa ikhanda lakho kancane kusukela kolunye uhlangothi kuya kolunye ngenkathi ugcina umbhalo ucacile (amehlo ahlale egxile).
– Yenza lokhu imizuzwana engama-30-60, izikhathi ezi-2-3 ngosuku, ukuqina kulungiswe ukuze kuvunyelwe izimpawu ezincane neziphakathi nendawo nokululama phakathi nemizuzu embalwa.

Ukuzivocavoca ngokulinganisela kungafakwa futhi, isibonelo ukuma nezinyawo zakho zihlangene, ukuma ngasikhathi sinye (unyawo olulodwa ngaphambili), noma ukuhamba ngenkathi uphendula ikhanda lakho kancane—vele ngezinyathelo zokuphepha zokuvimbela ukuwa.

FUNDA  Ukwelashwa ngamanzi noma i-hydrotherapy ku-physiotherapy

Amathiphu Okuphepha Ngesikhathi Uzijwayeza

Ukuqinisekisa ukuthi ukuzivocavoca nge-physiotherapy kuphephile:
– Kwenze endaweni ephephile (eduze kodonga/isibambo, kude namakhona abukhali).
– Uma uwela kalula, cela umuntu ozohamba naye.
– Gwema ukwenza imisebenzi esheshayo uma unezinkinga ezinkulu zentamo (isb., i-spondylosis enzima), umlando wokushaywa yisifo sohlangothi, noma ukuphazamiseka kwemithambo yegazi yentamo, ngaphandle kokuthi kuhlolwe uchwepheshe wezempilo.
– Yeka ukuzivocavoca uma uhlangabezana nanoma yiziphi izimpawu ezingavamile njengokuquleka, ubuthakathaka bezitho zomzimba, ubunzima bokukhuluma, ukubona okubili okuqhubekayo, noma ikhanda elibuhlungu kakhulu.

Kufanele Ubone Nini Udokotela Wezokwelapha Izifo Zomzimba Noma Udokotela?

Nakuba i-BPPV ivame ukuthuthuka, ukuhlolwa kochwepheshe kubalulekile uma:
– Lesi yisiqephu sakho sokuqala futhi awukaze utholakale ukuthi unalesi sifo.
– I-Vertigo ihlala isikhathi eside (ngaphezu komzuzu owodwa ngokuhlasela ngakunye) noma yenzeka ngaphandle kokushintsha isikhundla.
– Kukhona ukulahlekelwa ukuzwa, ukukhala okukhulu ezindlebeni, ukuphuma koketshezi endlebeni, noma ubuhlungu bendlebe.
– Unesifo sezinzwa, umlando wokuwa, noma izikhalazo zokungazinzi okukhulu ekuhambeni.
– Izimpawu azithuthuki ngemva kwezinsuku eziningana zokuzilolonga noma aziphinde zibuye njalo.

Udokotela we-physiotherapist anganquma umsele othintekile, akhethe indlela efanele kakhulu yokwelapha, futhi aqaphe impendulo yokwelashwa. Ngezinye izikhathi inhlanganisela yezindlela zokwelapha kanye nokuzivocavoca kwe-vestibular iyadingeka ukuze kutholakale ukululama okuhle.

I-Penutup

Ukuzivocavoca nge-physiotherapy kuyindlela eyinhloko ephumelelayo yokwelapha i-vertigo yesimo (BPPV), ikakhulukazi ngokusebenzisa izindlela zokushintsha indawo ezifana nokuzivocavoca kwe-Epley, Semont, noma i-Lempert, kanye nokuzivocavoca okujwayelayo okufana nokuzivocavoca kwe-Brandt-Daroff. Ngokuxilonga okufanele, ubuchwepheshe obufanele, kanye nokunaka ukuphepha, iningi labantu abagulayo lingathola intuthuko enkulu, ngisho nangesikhathi esifushane.

Uma ungathanda, ngingalungisa lesi sihloko ukuze siqonde kakhudlwana: isibonelo, ukugxila kuphela ku-BPPV yomsele ongemuva, ukwengeza umhlahlandlela wesinyathelo ngesinyathelo onemininingwane eminingi ohlangothini lwesokudla/lwesobunxele, noma ukudala inguqulo yolimi ethandwa kakhulu yemfundo yesiguli.

Shiya amazwana