Ukwelashwa Kwemizimba Yeziguli Ezinezifo Zokuphefumula Ezingamahlalakhona
Izifo zokuphefumula ezingamahlalakhona, njenge-asthma, isifo samaphaphu esingamahlalakhona (COPD), kanye ne-cystic fibrosis, yizimo zempilo ezithinta izigidi zabantu emhlabeni jikelele. Lezi zifo zinganciphisa kakhulu ikhwalithi yokuphila kwalabo abathintekile. Enye indlela yokuphatha nokuqeda izimpawu zalezi zifo iwukusebenzisa i-physiotherapy. Lesi sihloko sizochaza kabanzi indima ye-physiotherapy ekuphatheni izifo zokuphefumula ezingamahlalakhona, izinhlobo zamasu e-physiotherapy angasetshenziswa, kanye nezinzuzo ezingazinikeza iziguli.
Ukuqaphela Isifo Sokuphefumula Esingapheli
asma
I-asthma yisifo sokuphefumula esingamahlalakhona esibangela ukuncipha nokuvuvukala kwemigudu yomoya kanye nokukhiqizwa kwamafinyila ngokweqile. Izimpawu zifaka phakathi ukukhwehlela, ukuphelelwa umoya, kanye nokuphefumula. Izinto ezibangela lokhu kuhlanganisa izinto ezibangela ukungezwani komzimba, umsebenzi womzimba, isimo sezulu esibandayo, kanye nezifo zokuphefumula.
Isifo Sokuvinjelwa Kwamaphaphu Esingamahlalakhona (i-COPD)
I-COPD yigama elijwayelekile lezifo zamaphaphu eziqhubekayo njenge-bronchitis engapheli kanye ne-emphysema. I-COPD ibangela ukuvaleka komoya, okwenza kube nzima ukuphefumula. Izimpawu zifaka phakathi ukukhwehlela okungapheli, ukukhiqizwa kwamafinyila ngokweqile, kanye nokuphelelwa umoya (ubunzima bokuphefumula).
I-Cystic Fibrosis
I-cystic fibrosis yisifo esibangelwa izakhi zofuzo esibangela ukukhiqizwa kolwelwesi olujiyile nolunamathelayo olungavimba izindlela zokuphefumula kanye nomgudu wokugaya ukudla. Izimpawu zifaka phakathi ukukhwehlela okungapheli, izifo zokuphefumula ezivame ukwenzeka, kanye nokubambezeleka kokukhula nokukhula.
Indima Yokwelapha Ngokuzivocavoca Ekwelapheni Izifo Zokuphefumula Ezingamahlalakhona
Ukwelashwa nge-physiotherapy kudlala indima ebalulekile ekuphatheni izifo zokuphefumula ezingamahlalakhona. Umgomo oyinhloko we-physiotherapy yokuphefumula ukuthuthukisa ukusebenza kwamaphaphu, ukunciphisa izimpawu zokuphefumula, nokuthuthukisa ikhwalithi yokuphila kwesiguli. Nazi ezinye zezinzuzo ze-physiotherapy yeziguli ezinezifo zokuphefumula ezingamahlalakhona:
1. Khulisa Ukusebenza Kahle Kokuphefumula
Ukuzivocavoca kokuphefumula okufundiswa udokotela we-physiotherapist kungasiza iziguli ukuthi zisebenzise imisipha yazo yokuphefumula ngempumelelo nangendlela ephumelelayo. Lezi zindlela zingathuthukisa ukuphefumula kwamaphaphu futhi zisize ekunciphiseni ukuphelelwa umoya.
2. Ukunyakaza Kokukhishelwa Kwemfihlo
Izifo zokuphefumula ezingamahlalakhona zivame ukubangela ukukhiqizwa kwamafinyila ngokweqile, okungavimba izindlela zokuphefumula. Ukwelashwa nge-physiotherapy kusiza ukuhlanganisa nokuhlanza ukukhishwa kwamafinyila, okunganciphisa ingozi yokutheleleka futhi kuthuthukise ukusebenza kokuphefumula.
3. Khulisa Amandla Okusebenza
Ukuvivinya umzimba okuqondiswa udokotela wezokwelapha umzimba kungathuthukisa ukubekezelela imisebenzi, kuqinise imisipha yokuphefumula, futhi kwandise amandla okusebenza kwamaphaphu. Lokhu kubalulekile ekuthuthukiseni ikhwalithi yokuphila nokugcina ukuzimela kwesiguli.
4. Thuthukisa Ikhwalithi Yokulala
Izifo zokuphefumula ezingamahlalakhona zivame ukuthinta ikhwalithi yokulala kwesiguli. Ngokusebenzisa amasu athile, i-physiotherapy ingasiza ekunciphiseni izimpawu eziphazamisa ubuthongo, okuvumela iziguli ukuthi ziphumule kangcono.
5. Yehlisa Amazinga Okukhathazeka Nokucindezeleka
Ukugula okungapheli kuvame ukuhlotshaniswa nezinkinga zempilo yengqondo njengokukhathazeka nokucindezeleka. Ukwelashwa ngokomzimba, ngokusebenza ngokomzimba kanye nokuzivocavoca ngokuphumula, kungasiza ekunciphiseni amazinga okucindezeleka futhi kuthuthukise inhlalakahle yengqondo.
Amasu Okwelapha Ngomzimba Wezifo Zokuphefumula Ezingamahlalakhona
1. Ukuzivocavoca Kokuphefumula Okune-Diaphragmatic
Lokhu kuzivocavoca kusiza iziguli ukuthuthukisa ukusetshenziswa kwe-diaphragm ngesikhathi sokuphefumula, okungathuthukisa ukusebenza kahle kokuphefumula. Iziguli zifundiswa ukuphefumula ngokujulile ngekhala, ziqondise umoya phansi uye esiswini, bese ziwukhulula kancane kancane ngomlomo.
2. Ukuzivocavoca Kokuphefumula Ngezindebe Ezicindezelwe
Le ndlela isiza ekunciphiseni izinga lokuphefumula futhi yenza ukuphefumula kujule futhi kuphumelele kakhudlwana. Le ndlela ihilela ukuphefumula ngekhala nokukhipha umoya kancane ngomlomo ngezindebe ezicindezelwe (njengokungathi ushaya ikhwela). Le ndlela iwusizo kakhulu kubantu abane-COPD.
3. Ukugeleza Kwendle Kwesimo Sendawo
Le ndlela isebenzisa amandla adonsela phansi ukusiza ukukhipha amafinyila emaphashini. Isiguli sibekwa endaweni ethile imizuzu embalwa ukuze kuvunyelwe ukuphuma kwamafinyila emigwaqweni emikhulu yomoya.
4. Indlela Yokulawula Ukukhwehlela
Odokotela bezokwelapha ngomzimba baqeqesha iziguli ukukhwehlela kahle ukuze kususwe amafinyila emigudwini yomoya. Le ndlela ihilela ukuphefumula okujulile kulandelwe ukukhwehlela okunamandla kodwa okulawulwayo.
5. Ukuvivinya Umzimba Okuvamile
Ukuzivocavoca umzimba njengokuhamba, ukugibela ibhayisikili, noma ukubhukuda kungasiza ekwandiseni amandla amaphaphu, kuqinise imisipha yokuphefumula, futhi kuthuthukise ukufaneleka komzimba jikelele. Ochwepheshe bezokwelapha ngokuzivocavoca bakha izinhlelo zokuzivocavoca ezilungiselelwe isimo kanye namakhono esiguli.
Ucwaningo Lwesibonelo: Umhlahlandlela Wokwelapha Ngomzimba Wesiguli Esine-COPD
Ake sibheke ucwaningo lwecala lapho isiguli se-COPD sazuza khona ngokwelashwa kwe-physiotherapy. UMnu. John, oneminyaka engu-65, kwatholakala ukuthi une-COPD eminyakeni emihlanu edlule. Umsebenzi wakhe njengomuntu owayebhema kakhulu wayenza yaba yimbi kakhulu isimo sakhe.
Ukuhlolwa Kokuqala
Udokotela we-physiotherapist wenze ukuhlolwa kokuqala ukuze aqonde amandla okuphefumula kaMnu. John, amakhono akhe omzimba, kanye nokulinganiselwa kwakhe. I-Spirometry yasetshenziswa ukukala amandla akhe emaphashini, kanti ukuhlolwa kokuhamba ngezinyawo kwemizuzu eyi-6 kwasetshenziswa ukuhlola amakhono akhe omzimba.
Uhlelo Lokwelapha
1. Ukuzivocavoca Kokuphefumula Okune-Diaphragmatic – UMnu. John wafundiswa le ndlela yokwenza njalo ekuseni nangaphambi kokulala.
2. Indlela Yokuphefumula Ngezindebe Ezicindezelwe – Lapho ebhekene nokuphelelwa umoya, uMnu. John kumele asebenzise le ndlela ukusiza ekulawuleni ukuphefumula kwakhe.
3. Ukugeleza Kwendle Kwesimo Sendawo – Kabili ngosuku, uMnu. John ubekwa endaweni evumela ukuphuma kwendle evela emgudwini wokuphefumula oyinhloko.
4. Ukuvivinya Umzimba – Uhlelo lokuhamba lwemizuzu engama-20, izikhathi ezi-5 ngesonto, olukhula kancane kancane ngamandla.
5. Indlela Yokulawula Ukukhwehlela – Ingasetshenziswa lapho uMnu. John ezwa ukwakheka kwamafinyila.
Imiphumela Yokwelapha
Ngemva kwezinyanga ezintathu ze-physiotherapy, uMnu. John ubike ukuthuthuka okukhulu ekhonweni lakhe lokuphefumula, ukuncipha kwezigameko zokuphelelwa umoya, kanye nokubekezelela okukhulu umsebenzi womzimba wansuku zonke.
Isiphetho
Izifo zokuphefumula ezingamahlalakhona yizimo ezingathinta kakhulu izinga lempilo yomuntu ogulayo. Kodwa-ke, ngosizo lwe-physiotherapy, iziguli zingaphatha kangcono izimpawu zazo futhi zithuthukise ukusebenza kwazo kokuphefumula. Ngezindlela ezahlukahlukene ezifana nokuzivocavoca kokuphefumula kwe-diaphragmatic, ukuphefumula ngezindebe ezigobile, ukuphuma kwamanzi emzimbeni, ukuzivocavoca umzimba, kanye namasu okukhwehlela alawulwayo, i-physiotherapy iyasiza ekunciphiseni izimpawu, ukuthuthukisa ukusebenza kwamaphaphu, kanye nokuthuthukisa ikhwalithi yokuphila iyonke. Ubudlelwano obuseduze phakathi kochwepheshe be-physiotherapist kanye nesiguli buyisihluthulelo sempumelelo yalolu hlobo lokwelapha, ukuqinisekisa ukuthi ukungenelela ngakunye kufanelana nezidingo nezimo zomuntu ngamunye ezihlukile.