Indlela ye-Osmosis ekuthuthweni kwamaseli

Indlela ye-Osmosis ekuThuthweni Kwamaseli

I-Pendahuluan

I-Osmosis iyindlela eyisisekelo yokuthuthwa kwamaseli edlala indima ebalulekile ekugcineni ibhalansi kanye nomsebenzi weseli iyonke. Ngokwesayensi yebhayoloji yamaseli, i-osmosis ingachazwa njengokuhamba kwama-molecule amanzi eqa ulwelwesi olungena kalula lusuka endaweni enamanzi amaningi luye endaweni enamanzi aphansi. Le nqubo yenzeka ngokwemvelo ngaphandle kwesidingo samandla engeziwe, okwenza kube yindlela ebalulekile yemisebenzi ehlukahlukene yamaseli. Lesi sihloko sizohlola indlela yokusebenza kwe-osmosis ngokujulile, ukubaluleka kwayo ekuthuthweni kwamaseli, kanye nezibonelo zezicelo zayo kanye nemiphumela yayo ezinhlelweni zezinto eziphilayo.

Izisekelo ze-Osmosis

Ukuze uqonde indlela esebenza ngayo i-osmosis, kubalulekile ukuthi uqale uqonde imiqondo eyisisekelo yokusabalala kanye ne-semi-permeable membranes. Ukusabalala ukuhamba kwama-molecule kusuka endaweni yokugcwala okuphezulu kuya endaweni yokugcwala okuphansi kuze kube yilapho kufinyelelwa ukulingana. I-Osmosis iyindlela ekhethekile yokusabalala ehilela amanzi njenge-solvent ehamba nge-semi-permeable membrane.

I-membrane engenela kancane uhlobo lwe-membrane enezimbobo ezincane ezivumela ama-molecule athile kuphela ukuthi adlule. Endabeni ye-osmosis, i-membrane engenela kancane ivumela ukunyakaza kwama-molecule amanzi kodwa ivimbela ukunyakaza kwama-solutes (izinto ezincibilikisiwe) njenge-ions namanye ama-molecule amakhulu. Lokhu kubangela amanzi ukuthi ahambe aye ekugxilweni okuphezulu kwe-solute ukuze alinganisele ukugxila kuzo zombili izinhlangothi ze-membrane.

Inqubo ye-Osmosis kumaseli

I-Osmosis idlala indima ebalulekile emisebenzini ehlukahlukene yamaseli, okuhlanganisa ukulawulwa kwevolumu yamaseli, ingcindezi ye-turgor kumaseli ezitshalo, kanye nokuthuthwa kwezinto zingene futhi ziphume kumaseli. Emaseli ezilwaneni, i-osmosis ingathinta ivolumu yamaseli, okungathinta nokusebenza kwamaseli.

Ukulawulwa Kwevolumu Yeseli

Ukulawulwa kwevolumu yeseli kubalulekile ekusindeni kweseli. Ngaphansi kwezimo ze-hypotonic, lapho ukuhlushwa kwe-solute ngaphandle kweseli kuphansi kunangaphakathi, amanzi ayasakazeka angene esitokisini nge-osmosis. Lokhu kuqongelela kwamanzi kungabangela ukuthi iseli livuvuke futhi ekugcineni liqhume uma lingalawulwa kahle. Ngokuphambene nalokho, ngaphansi kwezimo ze-hypertonic, lapho ukuhlushwa kwe-solute ngaphandle kweseli kuphakeme kunangaphakathi, amanzi ashiya iseli nge-osmosis, okuholela ekuncipheni kweseli noma ekuqhekekeni kwamaseli ezilwane. Amaseli anezindlela ze-homeostatic ezibandakanya iziteshi ezahlukene ze-ion namaphampu okulawula lezi zimo nokuqinisekisa ukuthi ibhalansi ye-osmotic iyagcinwa.

FUNDA  Umsebenzi we-enzyme ye-renin ekulawuleni umfutho wegazi

Ukucindezeleka kwe-Turgor kumaseli ezitshalo

Kumaseli ezitshalo, i-osmosis ibangela amanzi ukuthi angene ku-vacuole, i-organelle yeselula egcina amanzi kanye nezinto ezincibilikisayo. Amanzi angena ku-vacuole andisa ingcindezi ye-turgor, ingcindezi yangaphakathi eyenza izindonga zamaseli ezitshalo ziqine futhi ziqine. Ingcindezi ye-turgor ibalulekile ekugcineni isimo nobuqotho bezicubu zezitshalo nokulawula ukukhula kwamaseli. Lapho izitshalo zingenawo amanzi, ingcindezi ye-turgor iyancipha, futhi isitshalo siyabuna. Lokhu kubonisa ukubaluleka kwe-osmosis ekugcineni isakhiwo kanye nomsebenzi wesitshalo.

Ukuthuthwa Kwezinto Ngezindwangu Zamaseli

I-Osmosis nayo idlala indima ekuthuthweni kwezinto, ngokuqondile noma ngokungaqondile. Kumaseli e-epithelial, isibonelo, i-osmosis ingasiza ekumuncweni kwamanzi nama-electrolyte kusuka endleleni yokugaya ukudla iye egazini. Lokhu kuhilela indlela yokuthutha esebenzayo ehambisa ama-ion e-sodium esitokisini, okubangela ukuthi amanzi alandele ngokwe-osmotically.

Izibonelo Zokusetshenziswa kanye Nemiphumela Ye-Osmosis

Ukuqonda i-osmosis akubalulekile nje kuphela kumongo webhayoloji eyisisekelo, kodwa futhi kunezindlela zokusebenzisa emikhakheni eyahlukahlukene, okuhlanganisa ezokwelapha, ezolimo kanye nezimboni.

Ezokwelapha

Emkhakheni wezokwelapha, ukuqonda i-osmosis kubalulekile ekuphatheni ibhalansi yoketshezi lomzimba. Ukusetshenziswa okuvamile kusekwelashweni koketshezi nge-intravenous (IV). Izixazululo ze-hypotonic, isotonic, kanye ne-hypertonic zonke zinendawo ekuphathweni kwezimo ezahlukene. Isibonelo, izixazululo ze-isotonic zivame ukusetshenziselwa ukubuyisela amanzi emzimbeni ngoba zinomngcipheko ophansi wokubangela izinguquko ezibalulekile kumthamo weseli, kuyilapho izixazululo ze-hypertonic zingasetshenziswa ezimweni ezithile, njenge-cerebral edema, ukukhipha uketshezi ezicutshini ezivuvukele.

I-Pertanian

Kwezolimo, i-osmosis idlala indima ebalulekile ekuniseleni nasekuvundiseni. Ukutholakala kwamanzi okwanele enhlabathini kuqinisekisa ukuthi izitshalo zingamunca amanzi ngendlela efanele nge-osmosis ukuze zigcine ingcindezi ye-turgor kanye nemisebenzi evamile yomzimba. Kodwa-ke, ezimweni zenhlabathi enosawoti, ukugcwala kukasawoti omningi kungadala indawo ebangela i-hypertonic eyenza kube nzima ngezitshalo ukumunca amanzi, okuholela ekucindezelekeni kwe-osmotic okungaba yingozi esitshalweni.

FUNDA  Indima ye-melanin ekudaleni i-pigment yesikhumba

Umkhakha

Kwezimboni, i-osmosis isetshenziswa ezinqubweni zokususa usawoti emanzini olwandle. I-reverse osmosis (RO) iphikisana nendlela yemvelo ye-osmosis ngokusebenzisa ingcindezi yangaphandle ukuphoqa amanzi ukuthi adlule kulwelwesi olungena kalula kusuka endaweni enomthamo ophezulu we-solute (amanzi anosawoti) kuya endaweni enomthamo ophansi we-solute (amanzi ahlanzekile). Sekuyitheknoloji ebalulekile ekukhiqizeni amanzi ahlanzekile okuphuza ezingxenyeni eziningi zomhlaba ngenxa yokuntuleka kwamanzi ahlanzekile.

Isiphetho

I-Osmosis iyindlela ebalulekile ethinta izici ezahlukahlukene zokuphila kwamaseli nezinto eziphilayo. Kusukela ekulawuleni ivolumu yamaseli kuya ekucindezelweni kwe-turgor kumaseli ezitshalo, i-osmosis idlala indima ebalulekile ekuqinisekiseni ukusebenza okuvamile kwamaseli kanye nokulinganisela kwangaphakathi. Ngaphezu kwalokho, ukusetshenziswa kwe-osmosis kwezokwelapha, kwezolimo, kanye nasezimbonini kubonisa izinga lapho ukuqonda kwethu le nqubo eyisisekelo yezinto eziphilayo kungasetshenziswa khona ukuxazulula izinkinga ezisebenzayo nokuthuthukisa ikhwalithi yokuphila komuntu. Ngokutadisha okuqhubekayo kanye nokusetshenziswa kobuchwepheshe obusekelwe ku-osmosis, izinzuzo eziningi ezingaba khona zingatholakala emikhakheni eyahlukahlukene.

Shiya amazwana