Ithiyori Yefiziksi Mayelana Nobukhulu Obungeziwe

Ithiyori Yefiziksi Mayelana Nobukhulu Obungeziwe

Ku-physics yanamuhla, umqondo wobukhulu obengeziwe usube yisihloko esithakazelisayo kakhulu futhi esicatshangelwayo. Ubukhulu obengeziwe buyisici esiyisisekelo semibono eminingana yemvelo ezama ukuchaza izenzakalo endaweni yonke ezingenakuchazeka kuphela ngobukhulu obuthathu bendawo kanye nobukhulu besikhathi esisodwa. Lesi sihloko sizohlola lo mqondo, sicabangela imibono emikhulu ehilela ubukhulu obengeziwe, kanye nomthelela wazo ongaba khona ekuqondeni kwethu indawo yonke.

Incazelo Yobukhulu Obungeziwe

Kalula nje, ubukhulu buyindlela engalinganiswa futhi ihlolwe. Abantu ngokuvamile bacabanga ngezilinganiso ezintathu zendawo—ubude, ububanzi, nokuphakama—kanye nobukhulu besikhathi obungaphambili. Kodwa-ke, eminye imibono yemvelo iphakamisa ukuthi kunezilinganiso ezengeziwe ngale kwalezi ezine esizibona nsuku zonke. Lezi zilinganiso ezengeziwe zingase zingabonakali ngqo kodwa zingadlala indima ebalulekile esakhiweni esiyisisekelo sendawo yonke.

Umlando kanye Nesizinda

Umqondo wobukhulu obungeziwe awumusha. Enye yezinkolelo-mbono zokuqala zobukhulu obungeziwe yavela kuKaluza-Klein ngawo-1920, owazama ukuhlanganisa inkolelo-mbono ka-Einstein yamandla adonsela phansi nenkolelo-mbono kaMaxwell yogesi kagesi ngezilinganiso ezinhlanu. Basikisela ukuthi ukuhlanganisa lezi zinkolelo-mbono ezimbili ngesilinganiso sesihlanu kuzovula indlela yenkolelo-mbono eyodwa ehlanganisa konke ukusebenzisana okuyisisekelo ngokomzimba.

Ithiyori Yezintambo Ezinkulu

Ithiyori ye-Superstring iyisibonelo esisodwa sethiyori edinga ubukhulu obengeziwe. Ngokwezinguqulo eziningi zethiyori ye-string, izinhlayiya eziyisisekelo zendawo yonke aziwona amaphuzu kodwa zincane kakhulu "izintambo" ezinyakazayo. Ithiyori ye-string idinga ubukhulu obungaphezu kwesine ukuze ivumelane ngokwezibalo. Isibonelo, inguqulo eyisisekelo yethiyori ye-string iphakamisa ubukhulu obuyishumi (ubukhulu besikhala obuyisishiyagalolunye kanye nobukhulu besikhathi esisodwa).

FUNDA  Umehluko Phakathi Kwamagagasi Omshini Nakagesi

Ubukhulu obungabonakali

Pho kungani singaziboni lezi zilinganiso ezengeziwe? Ososayensi basikisela ukuthi lezi zilinganiso ezengeziwe "zincane," noma zincane kakhulu kangangokuthi azikwazi ukubonwa ngqo. Zingase zigoqwe ngezindlela eziyinkimbinkimbi ezikalini ezincane kakhulu kunezakhi zofuzo, okwenza imiphumela yazo ingenzeki ukubonwa ngqo ezindaweni zelebhu zamanje.

Ithiyori ye-M

Iqhubeka nokuthuthukisa umqondo wethiyori ye-superstring, i-M-theory ihlanganisa izinguqulo ezinhlanu ezahlukene zethiyori ye-string ibe uhlaka olujulile noluyinkimbinkimbi. Ngokusho kwethiyori ye-M, kunezilinganiso eziyishumi nanye: eziyishumi esikhaleni kanye nesinye ngesikhathi. Lesi silinganiso esengeziwe singanikeza incazelo yezenzakalo ezihlukahlukene zomzimba ezingenakuchazwa ngokwanele yizinkolelo-mbono ezikhona.

Imiphumela kuFiziksi Yanamuhla

Amandla adonsela phansi kanye nama-Consistent angokomzimba
Esinye isici esithakazelisayo sombono wobukhulu obengeziwe ukuthi kungenzeka ukuchaza ubuthakathaka obubonakalayo bamandla adonsela phansi uma kuqhathaniswa namanye amandla ayisisekelo. Embonweni wobukhulu obengeziwe, amandla adonsela phansi angangena kwezinye izilinganiso, okungenza abonakale ebuthakathaka ezilinganisweni ezine esibhekana nazo.

Amandla Ayisisekelo Ahlanganisiwe
Amandla amahlanu ayisisekelo omkhathi wonke (i-electromagnetism, amandla adonsela phansi, amandla aqinile, kanye namandla abuthakathaka) kuvame ukuba nzima ukuwahlanganisa emcabangweni owodwa ngenxa yezici zawo ezihlukile. Imfundiso yobukhulu obengeziwe inikeza uhlaka oluvumela la mandla ukuthi ahlanganiswe kusethi ehlanganisiwe yezibalo, eyaziwa ngokuthi iTheory of Everything (ToE).

Ukuhlolwa Nokubonwa

Kuze kube manje, ukuba khona kobukhulu obengeziwe kube ukuqagela okungokwenkolelo-mbono ngoba abukho ubufakazi obuqondile bokuhlola. Isibonelo, i-Large Hadron Collider (LHC) e-CERN kulindeleke ukuthi inikeze ubufakazi bobukhulu obengeziwe ngokuthola izinhlayiya "ezinyamalala" zibe ezinye izilinganiso, kodwa imiphumela ayikacaci.

FUNDA  Indlela Yokubala I-Angular Momentum

Ubuchwepheshe kanye nama-Algorithms

Ngokuthuthuka kwekhompyutha, ukulingiswa kwefiziksi yobukhulu obengeziwe manje kungenzeka kakhulu kunanini ngaphambili. Ama-algorithms ayinkimbinkimbi asebenza kuma-supercomputer angabonisa ukuthi izinhlayiya ziziphatha kanjani ngobukhulu obengeziwe futhi anikeze izinkomba mayelana nokuthi singazithola kanjani.

Umthelela Wefilosofi Nokuqaphela Komuntu

Ukuba khona kwezinga elengeziwe akuyona nje inselele yesayensi; kuphakamisa imibuzo yefilosofi mayelana nohlobo lweqiniso. Uma kukhona izinga elengeziwe, khona-ke lokho esikwaziyo ngeqiniso lethu lamanje kuyingxenye encane nje yesithombe sonke.

Ithonya Kwezenkolo NaseMetaphysics
Umqondo wokuthi kunezici eziningi ezingabonakali ezingase zibe nezinhlobo zokuphila noma amandla esingenakuwabona ungaholela ekucabangeni kwezenkolo kanye nokwezinto eziphilayo. Lokhu kungashintsha indlela abantu ababheka ngayo indawo yabo endaweni yonke.

Ikusasa Locwaningo

Ucwaningo ngezinga elengeziwe luyaqhubeka nokuthuthuka ngokushesha. Njengoba ubuchwepheshe bokuhlola kanye nethiyori yezibalo kuthuthuka, ukuqonda kwethu ngezinga elengeziwe cishe kuzojula. Emashumini eminyaka ezayo, ukutholakala kulo mkhakha kungashintsha kakhulu umbono wethu ngendawo yonke.

Isiphetho

Ubukhulu obengeziwe bungumqondo ovula iminyango eminingi emisha ku-physics yethiyori kanye nokuqonda kwethu indawo yonke. Nakuba eminingi isalokhu iqagela futhi ingafakazelwa ngokwesayensi, inikeza ithuba lokuxazulula ezinye zezimfihlakalo ezinkulu ze-physics. Kusukela ku-theory ye-superstring kuya ku-M-theory, ucwaningo lwezibukhulu obengeziwe luyaqhubeka nokucindezela imingcele yolwazi lomuntu, futhi isikhathi kuphela esizosho ukuthi le mibono inembe futhi ifaneleka kangakanani ekuchazeni indawo yonke yethu.

Shiya amazwana