Izibonelo Zokusetshenziswa Kwemithetho KaNewton
Imithetho kaNewton ingenye yezisekelo eziyisisekelo kakhulu zefiziksi, eyachazwa nguSir Isaac Newton ngekhulu le-17. Wethula imithetho emithathu eyisisekelo, evame ukubizwa ngokuthi imithetho kaNewton yokuhamba. Le mithetho ayibalulekile nje kuphela kwifiziksi yethiyori kodwa futhi inezindlela eziningi zokusetshenziswa ekuphileni kwansuku zonke kanye nobuchwepheshe obuhlukahlukene esibusebenzisayo. Lesi sihloko sizoxoxa ngezinye izindlela zokusetshenziswa kwemithetho kaNewton ezimweni ezahlukene zokuphila kanye nobuchwepheshe.
Umthetho Wokuqala KaNewton
Umthetho wokuqala kaNewton, owaziwa nangokuthi umthetho we-inertia, uthi:
"Into izohlala iphumule noma ihambe emgqeni oqondile ngesivinini esingaguquki ngaphandle kokuthi isetshenziswe amandla angaphandle."
Izibonelo Zokusetshenziswa Empilweni Yansuku Zonke
Ukuphepha Ezimotweni
Umthetho wokuqala kaNewton ungahlobene ngqo nokusetshenziswa kwamabhande esihlalo ezimotweni. Lapho imoto ishayisa, umzimba womgibeli, owawuhamba nemoto ekuqaleni, uvame ukuqhubeka uqhubeka ngenxa yokungahlali kahle. Ngaphandle kwebhande lesihlalo, umzimba womgibeli uzoqhubeka nokunyakaza kwawo uze uhlangane nento emayo, njengedeshibhodi noma i-windshield, okungaba yingozi. Ibhande lesihlalo linikeza amandla angaphandle adingekayo okumisa umzimba nokunciphisa ingozi yokulimala.
Izitika Odongeni
Izitikha ezifakwe odongeni zihlala endaweni yazo ngoba azikho ezinye izinto ezithinta ukunyakaza kwazo. Uma ubhekene nemimoya enamandla noma uthuli luqoqana futhi lumunca umswakama, lawa mandla engeziwe angabangela ukuthi isitikha siphume.
Umthetho Wesibili KaNewton
Umthetho wesibili kaNewton uthi:
"Inani lokusheshisa okukhiqizwa yinto lilingana ngqo namandla asebenza kuyo futhi lilingana ngokuphambene nobunzima bento."
Ngokwezibalo, lo mthetho ungabhalwa njengo-F = ma, lapho u-F engamandla, u-m eyisisindo, kanti u-a uyisivinini.
Izibonelo Zezicelo Kwezobuchwepheshe
Injini Yerokhethi
Emikhakheni yezindiza kanye neyasemkhathini, umthetho wesibili kaNewton ubalulekile ekwakhiweni nasekusebenzeni kwamarokhethi. Lapho irokhethi ikhishwa, injini yerokhethi ikhipha amagesi okushisa ngamandla amakhulu okwehla. Ngokomthetho wesibili kaNewton, lokhu kukhiqiza ukusheshisa okuphambene, kuqhube irokhethi phezulu. Ubukhulu balokhu kusheshisa buxhomeke ebunzini berekhethi kanye namandla akhiqizwa yinjini.
Ezemidlalo
Emidlalweni efana nebhola noma i-basketball, amandla umdlali awasebenzisayo ebholeni akhiqiza ukusheshisa okuqhubekisela ibhola phambili. Umdlali onamandla angasebenzisa amandla amakhulu, okuvumela ibhola ukuthi lihambe ngokusheshisa okukhulu. Lo mthetho usebenza nasekuphakamiseni izisindo; lapho umsubathi ozama ukuphakamisa isisindo kumele asebenzise amandla anele ukunqoba isisindo ukuze asiphakamise.
Umthetho Wesithathu KaNewton
Umthetho wesithathu kaNewton uthi:
"Isenzo ngasinye sihlala sinokusabela okufanayo nokuphambene."
Lokhu kusho ukuthi uma into A isebenzisa amandla entweni B, into B nayo isebenzisa amandla alinganayo kodwa aphambene entweni A.
Izibonelo Zezicelo Zobunjiniyela Nengqalasizinda
Umklamo webhuloho
Lapho beklama futhi bakha amabhuloho, onjiniyela kumele bacabangele umthetho wesithathu kaNewton ukuqinisekisa ukuthi isakhiwo sebhuloho singamelana namandla asetshenziswa kuso. Lapho imoto idlula phezu kwebhuloho, isisindo sayo sinamandla okwehla ebhulohweni, futhi ibhuloho kumele lisebenzise amandla okusabela alinganayo akhuphukayo ukuze lisekele imoto.
Ukuqhutshwa Kwejethi
Ukuqhutshwa kwejethi kuyisimiso esilula kakhulu kodwa esisebenza kahle kakhulu esisebenzisa umthetho wesithathu kaNewton. Enjinini yejethi, amagesi ashisayo akhishwa emuva ngesivinini esikhulu. Ngokomthetho wesithathu kaNewton, lokhu kukhiqiza amandla okusabela aqhubekisela phambili indiza. Lokhu kumelana yikho okuvumela izindiza zejethi ukuthi zihambe ngesivinini esikhulu kakhulu.
Ezinye Izindlela Zokusebenzisa Imithetho KaNewton
Uhlelo Lokuthutha
Imithetho kaNewton itholakala nasezinhlelweni zokuhamba, njengezitimela nezimoto. Ohlelweni lwesitimela, amandla okushayela avela enjinini yesitimela avumela isitimela ukuthi siqhubekele phambili. Ukusheshisa okutholakala yisitimela kuncike emandleni asetshenziswa yinjini kanye nobunzima besitimela.
Umhlaba Wezokwelapha
Imithetho kaNewton isetshenziswa nakwezokwelapha, ikakhulukazi emkhakheni we-biomechanics. Isibonelo, ekuhlaziyeni amandla asebenza emalungeni abantu lapho ehamba noma egijima. Ulwazi lokuthi la mandla asebenza futhi asebenzisana kanjani lubalulekile ekwakheni ama-prosthetics nama-orthoses asebenzayo kanye nokuvimbela nokwelapha ukulimala.
Ezemidlalo Nokuvuselelwa
Kwezemidlalo, imithetho kaNewton isiza ekwakheni izinhlelo zokuqeqesha ezisebenzayo. Ngokuqonda ukuthi amandla nokusheshisa kuthinta kanjani umzimba, abaqeqeshi bangaklama izivivinyo ezandisa amandla nokukhuthazela. Ngokufanayo, ekuvuseleleni ngokomzimba, ukuqonda le mithetho kusiza ekwakheni amadivayisi okusiza asebenzayo kanye nezinhlelo zokuvuselela iziguli.
Umhlaba Wobulungiswa
Nakuba kungelona uhlelo lokusebenza oluqondile ngomqondo wobuchwepheshe, imiqondo yokusheshisa kanye namandla ivame ukusetshenziswa ekwakheni kabusha izingozi. Isibonelo, ososayensi bezobunhloli basebenzisa izimiso zefiziksi ukunquma isivinini semoto ngaphambi kokushayisana, indlela eya kuyo, kanye namandla okushayisana, okusiza ekuhlinzekeni ngolwazi olunembile enkambisweni yokwahlulela.
Ithonya Lemithetho KaNewton Kubuchwepheshe Besimanje
Ubuchwepheshe obuningi besimanje abunakwenzeka ngaphandle kokuqonda iMithetho kaNewton. Isibonelo, ubuchwepheshe be-GPS budinga ukuqonda okujulile kokunyakaza kwesathelayithi, okulawulwa ngqo yiMithetho kaNewton. Izinhlelo zokuzulazula ezizimele, izinhlelo zokulawula izindiza, ngisho nemidlalo yevidiyo edinga ukulingisa kwefiziksi okungokoqobo nakho kuncike kakhulu kulezi zimiso.
Isiphetho
Imithetho kaNewton izibonakalise iyizimiso eziyisisekelo ezilawula ukunyakaza namandla ezimweni eziningi ezahlukene, kusukela emininingwaneni emincane kakhulu yokuphila kwansuku zonke kuya kobuchwepheshe obuyinkimbinkimbi kakhulu kanye nokusetshenziswa kwesayensi. Ukuqonda kahle le mithetho kubalulekile hhayi kososayensi nonjiniyela kuphela, kodwa nakunoma ubani ofuna ukuqonda okujulile ukuthi umhlaba ongokoqobo usebenza kanjani.
Ngokubheka ezinye izibonelo zokusetshenziswa kwale mithetho, singakuqonda kangcono ukubaluleka kwezinto ezitholwe nguSir Isaac Newton ekuthuthukisweni kwempucuko yanamuhla. Kungakhathaliseki ukuthi kusemfundweni, ezobuchwepheshe, ezempilo, noma kwezemidlalo, imithetho kaNewton isasebenza futhi izoqhubeka nokuba yisisekelo sokusungula izinto ezintsha kanye nentuthuko yesikhathi esizayo.