Amandla okujikeleza iyigatsha lemishini elifunda ukunyakaza kokujikeleza okubandakanya amandla, ubunzima, nezinye izinto ezithonya ukunyakaza kokujikeleza. Into iyajikeleza uma zonke izingxenye zento zihamba zizungeze i-axis noma i-pivot etholakala kwenye yezingxenye zento. Ukunyakaza kokujikeleza okufundwe kulesi sihloko kugxile ekunyakazeni kokujikeleza mayelana ne-axis eqondile. Ukunyakaza kwe-pulley, ifeni, ukunyakaza kwe-CD/DVD ngaphakathi kwe-CD/DVD Igumbi, ukuhamba kweminyango noma amafasitela, ukuhamba kwamasilinda enjini, ama-helicopter noma ama-airplane propellers, ama-ship propellers, ezinye zezibonelo zokunyakaza okujikelezayo ku-axis eqondile. Wake wayibona i-top ejikelezayo? Indawo ye-axis ye-rounding top ihlala ishintsha (ukuthambekela kwe-top kuvame ukushintsha) ngakho-ke ukunyakaza okujikelezayo okufana nalokho okubonwa yi-rounding top akufundiwe kulesi sihloko.
Ku-particle dynamics, into eshukumayo ekuhumusheni ibhekwa njenge-particle noma iphuzu elilodwa. Kungakhathaliseki ukuthi into inkulu kangakanani noma ukuthi iyinkimbinkimbi kangakanani, ibhekwa njengephuzu elilodwa. Ku-rotation dynamics, into ayibhekwa njengephuzu elilodwa kodwa ibhekwa kanjalo, uma kucatshangwa ukuthi isimo sayo nosayizi wayo kuhlala kungashintshi. Uma into ebhekwa njenge-particle iqukethe iphuzu elilodwa, khona-ke into ebhekwa njengomzimba oqinile iqukethe izinhlayiya eziningi, lapho indawo ye-particle ngayinye ihlala ingaguquki futhi ibanga eliphakathi kwazo lihlala lifana.
Isibonelo sezinkinga
1. I-pulley eyenziwe ngezinto eziqinile enentambo eboshwe ohlangothini lwayo lwangaphandle iboniswa njengoba kuboniswe esithombeni. Ukungqubuzana kwe-pulley kunganakwa. Uma umzuzu wokungapheleli kwe-pulley I = β futhi intambo idonswa ngamandla angaguquki F, khona-ke inani lika-F lilingana no….

A. F = α .β .R
B. F = α . β 2 . R
C. F = α . (β . R)-1
D. F = α . β . (R)-1
E. F = R. (α. β)-1
Ingxoxo
Kuyaziwa ukuthi:
Amandla okudonsa = F
Isikhathi sokungakhathali kwe-pulley = β
Ukusheshisa kwe-angular kwe-pulley = α
Irediyasi ye-Pulley = R
Umbuzo: Inani lika-F lilingana no….
Impendulo:
Ifomula yomthetho wesibili kaNewton yokunyakaza kokujikeleza:
Umzuzu wamandla ophumelayo osebenza ku-pulley:
Impendulo efanele ngu-D.
2. Induku engamamitha ayi-6 ubude enesisindo esincane ibhekene namandla amathathu asebenzayo kuyo, njengoba kuboniswe esithombeni. Ubukhulu besikhathi samandla enduku njengoba ijikeleza phakathi nendawo yayo yesisindo ku-O bungu…
A. F
B. 3F
C. 4F
D. 5F
E. 6F
Ingxoxo
Kuyaziwa ukuthi:
I-axis yokujikeleza isendaweni ethi O.
Isitayela 1 (F)1) = F
Ibanga phakathi kwamaphuzu okusebenza F1 nge-axis yokujikeleza (r1) = 3 amamitha
Isitayela 2 (F)2) = 2F
Ibanga phakathi kwamaphuzu okusebenza F2 nge-axis yokujikeleza (r2) = 2 amamitha
Isitayela 3 (F)3) = 2F
Ibanga phakathi kwamaphuzu okusebenza F3 nge-axis yokujikeleza (r3) = 3 amamitha
Kubuziwe: Ubukhulu besikhathi samandla enduku lapho ijikeleza phakathi nendawo yayo yobunzima ku-O
Impendulo:
Isikhathi Samandla 1:
τ1 =F1 r1 = (F)(3) = -3F
Umzuzu wamandla 1 ubangela ukuthi induku ijikeleze ngokwewashi ukuze lowo mzuzu wamandla 1 ube nophawu olubi.
Isikhathi Samandla 2:
τ2 =F2 r2 = (2F)(2) = 4F
Umzuzu wamandla 2 ubangela ukuthi induku ijikeleze ngokuphambene newashi ukuze lowo mzuzu wamandla 2 ube nophawu oluhle.
Isikhathi Samandla 3:
τ3 =F3 r3 ngaphandle 30o = (2F)(3)(0,5) = 3F
Umzuzu wamandla 3 ubangela ukuthi induku ijikeleze ngokuphambene newashi ukuze lowo mzuzu wamandla 3 ube nophawu oluhle.
Umzuzu wamandla ophumela:
Στ = τ1 + τ2 + τ3
Στ = -3F + 4F + 3F
Στ = 4F
Ubukhulu besikhathi samandla buyi-4F Newton metres. Isikhathi esihle samandla sisho ukuthi induku ijikeleza ngokuphambene newashi.
Impendulo efanele ngu-C.
3. Bheka isithombe!
Uma isisindo senduku ye-AC singanakwa, eya = 30o, ubude AB = BC = 1 imitha, umzuzu wamandla wesistimu nge-axis ephuzwini A…
A. 10√3 Nm ngokwewashi 
B. 10√3 Nm ngokuphambene newashi
C. 20 Nm ngokwewashi
D. 20√3 Nm ngokuphambene newashi
E. 20√3 Nm ngokwewashi
Ingxoxo
Kuyaziwa ukuthi:
I-axis yokujikeleza isendaweni A.
Isitayela 1 (F)1) = 10 N
Ibanga phakathi kwamaphuzu okusebenza F1 nge-axis yokujikeleza (r1) = 1 amamitha
Isitayela 2 (F)2) = 10 N
Ibanga phakathi kwamaphuzu okusebenza F2 nge-axis yokujikeleza (r2) = 1 amamitha
Isitayela 3 (F)3) = 20 N
Ibanga phakathi kwamaphuzu okusebenza F3 nge-axis yokujikeleza (r3) = 2 amamitha
Kubuziwe: Mi-omen yesitayela sesistimu ene-axis endaweni A
Impendulo:
Isikhathi Samandla 1:
τ1 =F1 r1 ngaphandle 30o = (10)(1)(0,5) = 5 amamitha e-Newton
Umzuzu wamandla 1 ubangela ukuthi induku ijikeleze ngokuphambene newashi ukuze lowo mzuzu wamandla 1 ube nophawu oluhle.
Isikhathi Samandla 2:
τ2 =F2 r2 ngaphandle 30o = (10)(1)(0,5) = -5 amamitha e-Newton
Umzuzu wamandla 2 ubangela ukuthi induku ijikeleze ngokwewashi ukuze lowo mzuzu wamandla 2 ube nophawu olubi.
Isikhathi Samandla 3:
τ3 =F3 r3 ngaphandle 60o = (20)(2)(0,5.3) = -20.3 Imitha yeNewton
Umzuzu wamandla 2 ubangela ukuthi induku ijikeleze ngokwewashi ukuze lowo mzuzu wamandla 2 ube nophawu olubi.
Umzuzu wamandla ophumela:
Στ = τ1 + τ2 + τ3
Στ = 5 – 5 – 20.3
Στ = – 20√3 amamitha e-Newton
Ubukhulu besikhathi samandla bungu 20√3 amamitha e-NewtonIsikhathi samandla sinencazelo engemihle ukuzungeza kwenduku ngendlela yewashi.
Impendulo efanele ngu-E.
4. Bheka isithombe ohlangothini!
I-pulley yenziwe ngezinto eziqinile (I = 2/5 MR2) inesisindo esingu-2 kg. Uma isikhathi samandla ku-pulley singu-4 Nm, khona-ke ukusheshisa okuqondile kwe-pulley kungu…. (g = 10 ms-2)
A. 50 ms-2
B. 25 ms-2
C. 20 ms-2
D. 16 ms-2
E. 8 ms-2
Ingxoxo
Kuyaziwa ukuthi:
Isikhathi sokungahlali kahle kwe-pulley eqinile (I) = 2/5 MR2
Isisindo se-Pulley (M) = 2 kg
Isikhathi samandla (τ) = 4 Nm
Ukusheshisa ngenxa yamandla adonsela phansi (g) = 10 ms-2
Irediyasi ye-Pulley (R) = 20 cm = 0,2 m
Kubuziwe: Ukusheshisa okuqondile (a)
Impendulo:
Bala isikhathi sokungabi namandla kwe-pulley (I):
I = 2/5 MR2 = 2/5 (2)(0,2)2 = 2/5 (2)(0,04) = 2/5 (0,08) = 0,16/5 = 0,032 kg m2
Bala ukusheshisa ekhoneni (α):
τ = I α
α = τ/I = 4/0,032 = 125 rad.s-2
Bala ukusheshisa okuqondile (a):
a = R α = (0,2)(125) = 25 Nks.-2
Ukusheshisa okuqondile umkhawulo we-pulley kuyinto 25 Nks.-2.
Impendulo efanele ingu-B.
5. Bheka isithombe ohlangothini! I-pulley yebhola eliqinile ijikeleza ngesivinini esingu-2 m/s.-2, uma u-g = 10 ms-2, khona-ke isikhathi sokungakhathali kwe-pulley si ....
A. 1,0 kg.m2
B. 0,8 kg.m2
C. 0,6 kg.m2
D. 0,2 kg.m2
E. 0,1 kg.m2
Ingxoxo
Kuyaziwa ukuthi:
Ukusheshisa okuqondile komphetho we-pulley (a) = I-2 ms-2
Ukusheshisa ngenxa yamandla adonsela phansi (g) = 10 ms-2
Irediyasi ye-Pulley (R) = 10 cm = 0,1 m
Isisindo somthwalo (w) = mg = (4)(10) = 40 N
Kubuziwe: Mi-pulley inertia omen
Impendulo:
Bala isikhathi samandla (τ) :
τ = FR = w R = (40)(0,1) = 4 Nm
Bala ukusheshisa kwe-angular kwe-pulley (α):
a = R α
α = a/R = 2/0,1 = 20 rad.s-2
Bala isikhathi sokungabi namandla kwe-pulley (I):
τ = I α
Mina = τ/α = 4/20 = 0,2 kg m2
Impendulo efanele ngu-D.
6. Bheka isithombe ohlangothini!
I-pulley idonswa ngendlela yokuthi i-pulley ihambe ngokusheshisa okungu-1 ms-2Uma irediyasi ye-pulley ingu-10 cm khona-ke isikhathi sokungaqhubeki kwe-pulley….
A. 4,00 kg.m2
B. 2,00 kg.m2
C. 0,04 kg.m2
D. 0,02 kg.m2
E. 0,01 kg.m2
Ingxoxo
Kuyaziwa ukuthi:
Ukusheshisa okuqondile komphetho we-pulley (a) = 1 ms-2
Ukusheshisa ngenxa yamandla adonsela phansi (g) = 10 ms-2
Irediyasi ye-Pulley (R) = 10 cm = 0,1 m
Amandla okudonsa (F) = 4 N
Kubuziwe: Mi-pulley inertia omen
Impendulo:
Bala isikhathi samandla (τ) :
τ = FR = (4)(0,1) = 0,4 Nm
Bala ukusheshisa kwe-angular kwe-pulley (α):
a = R α
α = a/R = 1/0,1 = 10 rad.s-2
Bala isikhathi sokungabi namandla kwe-pulley (I):
τ = I α
Mina = τ/α = 0,4/10 = 0,04 kg m2
Impendulo efanele ngu-C.
7. I-pulley yediski eqinile enesisindo esingu-1 kg kanye ne-radius engu-10 cm inentambo eboshwe onqenqemeni lwayo, futhi isisindo esingu-1 kg silenga kolunye uhlangothi lwentambo. Ake sithi intambo ayinasisindo. Ukusheshisa kokunyakaza komthwalo phansi… (g = 10 m/s2)
A. 10 m/s2
B. 12 m/s2
C. 15 m/s2
D. 20 m/s2
E. 22 m/s2
Ingxoxo:
Kuyaziwa ukuthi:
F = w = mg = (1 kg)(10 m/s2) = 10 Newton
r = 0,1 imitha
Kubuziwe:
Ukusheshisa kokunyakaza komthwalo
Impendulo:
I-Hitung Isikhathi Sokungabi Naso dan Isikhathi Sesitayela kuqala.

Impendulo efanele ngu-D.
8. I-pulley yediski eqinile enobunzima obungu-2M kanye ne-radius engu-R, igoqwa onqenqemeni ngentambo, bese umthwalo onobunzima obungu-m ulengiswe kolunye uhlangothi lwentambo. Lapho umthwalo ukhishwa, i-pulley ijikeleza ngokusheshisa kwe-angular okungu-. Uma into enobunzima obungu-M inamathele ku-pulley, khona-ke ukuze i-pulley ijikeleze ngokusheshisa okufanayo kwe-angular, isisindo somthwalo kumele senziwe... (I-pulley = ½ mr2).
A. ¾ m kg
B. 3/2 m kg
C. 2 m kg
D. 3 m kg
E. 4 m kg

Ingxoxo:
Kuyaziwa ukuthi:
Isisindo se-pulley yediski eqinile: 2M
Irediyasi yepulley yediski eqinile: R
Isisindo somthwalo: m
Kubuziwe :
Isisindo somthwalo?
Impendulo:
Bala isikhathi sokungabi namandla kwe-pulley yediski eqinile, ngaphambi nangemva kokuthi into enesisindo u-M inamathele kuyo:
Isikhathi Sokungabi Naso Isikhathi 1: I = ½ mr2 = ½ (2M)(R)2 = MR2
Isikhathi Sokungabi Naso Isikhathi 2: I = ½ mr2 = ½ (2M + M)(R)2 = ½ (3M)(R)2 = 1,5 MR2
Umthombo wombuzo:
Imibuzo Yefiziksi Yezivivinyo Zikazwelonke Zesikole Samabanga Aphezulu/Isikole Samabanga Aphezulu Sokufundela Umsebenzi