Isihloko: Umthelela Wokushiswa Kwe-Hydrocarbon
Ukushiswa kwama-hydrocarbon kuyinqubo yamakhemikhali evame kakhulu empilweni yanamuhla. Ama-hydrocarbon, amakhemikhali akhiwe yi-hydrogen ne-carbon, angatholakala emafutheni angaphansi komhlaba njenge-petroleum, igesi yemvelo, kanye namalahle. Lapho ama-hydrocarbon eshiswa, amandla agcinwe ezibophweni zawo zamakhemikhali akhishwa ngesimo sokushisa nokukhanya. Nakuba le nqubo ibalulekile emikhakheni ehlukahlukene efana nezokuthutha, izimboni, kanye nemindeni, umthelela wayo emvelweni nasempilweni yabantu ubalulekile futhi kufanele unakwe.
1. Ukukhishwa Kwegesi Ebamba Ukushisa
Omunye wemiphumela ebaluleke kakhulu yokushiswa kwe-hydrocarbon ukukhishwa kwegesi ebamba ukushisa. I-Carbon dioxide (CO2) ingumkhiqizo oyinhloko wokushiswa kwe-hydrocarbon, futhi ukwanda kwamazinga e-CO2 asemkhathini kube negalelo elikhulu ekushintsheni kwesimo sezulu somhlaba. I-CO2 iyigesi ebamba ukushisa, okusho ukuthi inamandla okumunca nokukhipha imisebe ye-infrared, inciphise imisebe yokushisa ekhishwa uMhlaba emkhathini, futhi inegalelo emphumeleni wokushisa. Umphumela wokugcina ukwanda kwamazinga okushisa ajwayelekile emhlabeni wonke, okuhlotshaniswa nezinguquko zesimo sezulu ezahlukahlukene, okuhlanganisa ukukhuphuka kwamazinga olwandle, ukushintsha kwamaphethini esimo sezulu, kanye nokwanda kokuvama kanye namandla ezinhlekelele zemvelo njengeziphepho kanye nesomiso.
2. Ukungcoliswa Komoya
Ukungcola komoya kungenye ithonya elikhulu lokushiswa kwe-hydrocarbon. Ukushisa amafutha angcolile kukhipha izinhlobo ezahlukene zokungcola emoyeni, okuhlanganisa i-carbon monoxide (CO), i-sulfur dioxide (SO2), i-nitrogen oxides (NOx), kanye ne-fine particulate matter (PM). I-CO2 iyigesi enobuthi kakhulu engaphazamisa ukugeleza komoya-mpilo emzimbeni womuntu uma ihogelwa ngamanani aphezulu. I-SO2 ne-NOx yizona zinto eziyinhloko ezandulela imvula ene-asidi, engalimaza amahlathi, ifake ubuthi emanzini, futhi ibhebhethekise ukugqwala kwengqalasizinda eyenziwe ngabantu. I-NOx kanye nama-volatile organic compounds (VOCs) nawo adlala indima ekwakhiweni kwe-smog kanye ne-tropospheric ozone, okunemiphumela emibi empilweni yabantu kanye nasezindaweni zemvelo.
3. Imiphumela Yezempilo
Imiphumela yezempilo yokungcola komoya okubangelwa ukushiswa yi-hydrocarbon imbi kakhulu. Ukuchayeka ezintweni ezincane kanye nokungcola kwegesi kungabangela noma kubhebhethekise izimo ezahlukene zempilo, okuhlanganisa izifo zokuphefumula ezifana ne-asthma kanye ne-bronchitis, isifo senhliziyo, kanye nomdlavuza wamaphaphu. Ukungcola komoya nakho kuhlotshaniswa nengozi eyengeziwe yokushaywa yisifo sohlangothi kanye nokutheleleka kokuphefumula, kanye nokwanda kokufa kanye nokugula kubantu abasengozini, njengezingane, asebekhulile, kanye nabantu abanezimo zezokwelapha ezikhona ngaphambilini.
4. Umonakalo Wesistimu Yezinto Eziphilayo
Ukushiswa kwama-hydrocarbon nakho kunemiphumela ehlukahlukene emibi ezindaweni zemvelo. Ukwakheka kwe-asidi enhlabathini namanzi okubangelwa yimvula ene-asidi kungabangela umonakalo oqondile ezitshalweni nasezilwaneni. Ngaphezu kwalokho, ukwanda kwamazinga e-CO2 emoyeni kungabangela izinguquko ekwakhekeni kwamakhemikhali emanzini olwandle, okwaziwa ngokuthi ukwakheka kwe-asidi elwandle. Ukwakheka kwe-asidi elwandle kungalimaza izinto eziphilayo zasolwandle ezithembele ku-calcium carbonate ukuze kwakheke igobolondo namathambo, njenge-mollusk nama-corals, ekugcineni kuphazamise uchungechunge lokudla lwasolwandle.
5. Ukusetshenziswa Okwandayo Kwamandla Avuselelekayo
Ukwanda kokuqwashisa ngemiphumela emibi yokushiswa kwe-hydrocarbon kushukumisele amazwe amaningi nezinkampani ukuthi bafune ezinye izindlela zamandla ezihlanzekile nezisimeme. Imithombo yamandla avuselelekayo njengelanga, umoya, ugesi wamanzi, kanye ne-biomass ithole ukunakwa okwengeziwe njengendlela yokunciphisa ukuncika kumafutha emvelo kanye nokunciphisa ukukhishwa kwegesi ebamba ukushisa. Ubuchwepheshe bamandla avuselelekayo abugcini nje ngokunikeza izixazululo ezinobungani nemvelo kodwa futhi bunamandla okudala amathuba amasha ezomnotho ngokudala imisebenzi emkhakheni wezolimo.
6. Izinselele Nezithiyo
Nakuba kunezinzuzo ezicacile zokunciphisa ukusetshenziswa kwe-hydrocarbon kanye nokushintshela emithonjeni yamandla avuselelekayo, kusenezinselele eziningi kanye nezithiyo okusamelwe zinqotshwe. Izici zomnotho, njengezindleko zokuqala eziphezulu zokuthuthukisa nokufaka ubuchwepheshe bamandla avuselelekayo, zingaba yisithiyo esikhulu. Ngaphezu kwalokho, izinkinga zobuchwepheshe ezifana nokwandiswa kwegridi kanye nobuchwepheshe bokugcina amandla obuthembekile, kanye nezinkinga zomthetho kanye nenqubomgomo, kudingeka zixazululwe ukuze kube noshintsho oluphumelelayo lwamandla.
7. Izinyathelo Zokunciphisa Ubunzima
Ukuze kuncishiswe imiphumela emibi yokushiswa kwe-hydrocarbon, kungathathwa izinyathelo ezahlukene zokunciphisa. Lokhu kufaka phakathi ukusetshenziswa kobuchwepheshe bokulawula ukungcola, njengezihlungi zezinhlayiya kanye nezinhlelo zokubamba nokugcina i-carbon (CCS), kanye nokwanda kokusebenza kahle kwamandla embonini nakwezokuthutha. Izinqubomgomo zikahulumeni ezisekela ukuthuthukiswa nokwamukelwa kwamandla avuselelekayo, njengezikhuthazo zentela, izibonelelo, kanye nemithetho eqinile yokukhishwa kwegesi, nazo zidlala indima ebalulekile ekushayeleni ushintsho.
Ngaphezu kwalokho, imizamo yomuntu ngamunye, njengokunciphisa ukusetshenziswa kwezimoto ezizimele, ukwandisa ukusetshenziswa kahle kwamandla ekhaya, kanye nokusekela imikhiqizo nezinkampani ezinobungani nemvelo, nayo ibalulekile ekunciphiseni imiphumela yezemvelo neyempilo yokushiswa kwama-hydrocarbon.
Isiphetho
Ukushiswa kwama-hydrocarbon kunegalelo elikhulu ezinkingeni ezahlukahlukene zemvelo nezempilo emhlabeni jikelele, okuhlanganisa ukuguquka kwesimo sezulu, ukungcoliswa komoya, kanye nokuwohloka kwesimiso sezinto eziphilayo. Nakuba kusekhona izinselelo ekunciphiseni ukuthembela kuma-hydrocarbon kanye nokushintshela emithonjeni yamandla ahlanzekile, izinyathelo eziqhubekayo ezithathwe ohulumeni, izinkampani, kanye nabantu ngabanye zingasiza ekunciphiseni umthelela. Le mizamo ehlangene ibalulekile ekuvikeleni iplanethi kanye nempilo yabantu, kuyilapho futhi ikhuthaza ukukhula komnotho okusimeme nokunobungani nemvelo.