Bá a ṣe lè ṣe rédíò pẹ̀lú ìṣàkóso ohùn tó dára
Kíkọ́ rédíò tìrẹ jẹ́ iṣẹ́ ẹ̀rọ itanna tó gbádùn mọ́ni àti ẹ̀kọ́. Yàtọ̀ sí pé ó ń mú kí òye rẹ nípa àwọn ìgbì rédíò, àwọn àyíká amplifier ohùn, àti àwọn ohun èlò agbára pọ̀ sí i, iṣẹ́ yìí tún ń pè ọ́ níjà láti mú kí ohùn rẹ dára síi tí ó sì rọrùn láti gbọ́. Ọ̀kan lára àwọn ohun pàtàkì nínú rédíò tó ń dún “dára” ni ìṣàkóso ohùn tó rọrùn, ṣíṣeré orin láìsí ìyípadà. Àpilẹ̀kọ yìí jíròrò bí a ṣe lè kọ́ rédíò tó rọrùn—pẹ̀lú àfiyèsí pàtàkì lórí ṣíṣe àgbékalẹ̀ ìṣàkóso ohùn tó dára.
1. Pinnu iru redio ti a o se
Kí o tó wọ inú ẹ̀rọ ìgbóhùnsáfẹ́fẹ́, kọ́kọ́ pinnu irú rédíò tí o fẹ́ kọ́. Fún àwọn olùbẹ̀rẹ̀, àwọn àṣàyàn méjì tó dájú jùlọ ló wà:
1. Modulu tuner/redio FM ti o da lori IC (fun apẹẹrẹ, TEA5767, RDA5807, tabi modulu redio FM ti a ti ṣe tẹlẹ). Eyi ni o rọrun julọ nitori pe olugba RF ti duro ṣinṣin tẹlẹ.
2. Rédíò AM/FM tó yàtọ̀ síra (àwọn ẹ̀yà ara tó yàtọ̀ síra). Èyí jẹ́ èyí tó díjú jù, tó sì ní ìmọ̀lára.
Fún àwọn àbájáde tó yára àti tó dúró ṣinṣin, àpilẹ̀kọ yìí gbà pé ẹ̀ ń lo module olugba FM tó ń gbé àmì ohùn jáde ní ìpele ìlà. Lẹ́yìn náà, ohùn náà yóò lọ sí amplifier àti volume control.
2. Àwọn Àkọsílẹ̀ Ìpìlẹ̀ ti Àwọn Ìyípo Rédíò
Ni gbogbogbo, redio ti a ṣe ni ile ni ọpọlọpọ awọn bulọọki:
1. Olùgbà/Àtúnṣe: ó máa ń gba àwọn ìgbóhùnsáfẹ́fẹ́, ó sì máa ń yí wọn padà sí àwọn àmì ohùn.
2. Preamp / Buffer (aṣayan): n ṣatunṣe impedance ati pe o npọ si i diẹ.
3. Iṣakoso iwọn didun: n ṣatunṣe ipele ifihan agbara ohun ṣaaju titẹ si amplifier ikẹhin.
4. Amúṣẹ́pọ̀ agbára: ó ń mú kí àmì náà pọ̀ sí i láti wakọ̀ agbọ́rọ̀sọ.
5. Ipese agbara: o mu ki foliteji naa duro fun modulu ati amplifier.
6. Àwọn agbọ́hùnsọ àti àpótí: ní ipa lórí ìwà ohùn àti ìtùnú.
Ìṣàkóso ohùn tó dára kìí ṣe nípa “fífi potentiometer sílẹ̀” nìkan, ṣùgbọ́n ó tún kan yíyan irú ìkòkò náà, ipò tí ó wà nínú àyíká náà, ọ̀nà ìdarí ilẹ̀, àti yíyan amplifier kí ó má baà yí padà.
3. Yíyan Àwọn Ẹ̀yà Ìṣàkóso Ìwọ̀n Tí Ó Tọ́
a) Lo ohun elo agbara (Logarithmic)
Etí ènìyàn máa ń dáhùn sí ìró náà lọ́nà tí ó bá ìlànà mu. Nítorí náà, ohun tí a lè pè ní potentiometer ni ohun tí a lè pè ní “A”, kì í ṣe “linear” (B). Tí o bá lo ìkòkò onílà, ìyípadà ohùn yóò dà bíi pé wọ́n máa ń “fò” ní ìbẹ̀rẹ̀, lẹ́yìn náà wọ́n á dínkù ní ìparí.
Àbá: A10K tàbí A50K potentiometer.
– A10K: O dara fun awọn orisun ohun to lagbara ati awọn iyika pipade (ariwo ti o lagbara diẹ sii).
– A50K: a maa n lo fun titẹ sii amplifier ati irọrun fun ọpọlọpọ awọn modulu.
Fún rédíò sítíróótì, lo ẹ̀rọ ìdènà sítíróótì (ẹgbẹ́ méjì) kí apá òsì àti ọ̀tún lè máa lọ sókè àti sọ̀kalẹ̀ papọ̀.
b) Rí i dájú pé potentiometer náà jẹ́ èyí tó dára.
Àwọn ìkòkò olowo poku sábà máa ń dún “ìró ìró” nígbà tí wọ́n bá yí i padà nítorí àwọn ikanni erogba tí ó bàjẹ́ tàbí tí ó ti bàjẹ́. Yan ìkòkò tí ó dára jù, tàbí ó kéré tán rí i dájú pé ó jẹ́ tuntun tí a sì dáàbò bò kúrò lọ́wọ́ eruku.
c) Gbìyànjú láti lo ẹ̀rọ iwọ̀n dígítà IC (Àṣàyàn)
Tí o bá fẹ́ ohùn tó rọrùn tí ó sì dákẹ́ jẹ́ẹ́, o lè lo ẹ̀rọ ìṣàkóso ohùn oní-nọ́ńbà bíi PGA2311, PT2258, tàbí ẹ̀rọ ìṣàkóso tí ó dá lórí I2C. Àwọn wọ̀nyí túbọ̀ díjú sí i, àmọ́ àwọn àbájáde wọn dára gan-an, wọ́n sì jẹ́ ti òde òní.
4. Fi Iṣakoso Iwọn didun si aaye to tọ
Ni iṣe, iṣakoso iwọn didun ni o dara julọ:
– Lẹ́yìn module olugba (ìjáde ohun)
– Ṣaaju titẹ sii amplifier agbara
Ilana ti o rọrun:
Àtúnṣe ìjáde → capacitor ìsopọ̀ → potentiometer → ìtẹ̀síwájú amplifier
Ni ọna yii, ikoko naa dinku ipele ifihan agbara ṣaaju ki o to pọ si i, ki amplifier naa ma ba ni irọrun pọ si ati pe a le ṣakoso iyipada.
5. Circuit Iṣakoso Iwọn didun ti a ṣeduro
Èyí ni èrò gbogbogbòò àti ìṣiṣẹ́ ìpele ohùn tí kò ṣeé lò (mono; fún sitẹrio, ṣe ìlọ́po méjì rẹ̀):
1. Ìjáde ohùn olùtúnṣe náà lọ sí kapasítọ̀ ìsopọ̀ (fún àpẹẹrẹ 1 µF–4.7 µF, electrolytic/film, ó sinmi lórí àwọn ohun tí a nílò).
2. Lẹ́yìn capacitor náà, àmì náà wọ inú ẹsẹ̀ òkè ìkòkò náà (ìwọlé ìkòkò).
3. A ti fi ilẹ̀ lẹ̀ ìsàlẹ̀ ìkòkò náà.
4. Apá àárín (wiper) ti ikoko naa lọ si titẹ sii amplifier.
Kí ló dé tí o fi nílò kapasito ìsopọ̀?
Láti dí ìdènà DC kúrò nínú module tuner láti wọ inú ìkòkò àti amplifier, èyí tí ó lè fa ìró “pop” àti ìdènà.
Iye ikoko ti o dara julọ ni gbogbogbo jẹ 10k–50k. Ikoko ti o tobi ju le gba ariwo ni irọrun, lakoko ti ikoko ti o kere ju le mu agbara ohun ti n ṣatunṣe naa pọ si.
6. Ó máa ń dín ariwo àti ìró kù nígbà tí ó bá ń mú kí ohùn rẹ̀ pọ̀ sí i
Àwọn ìṣàkóso ohùn sábà máa ń ní ìṣòro pẹ̀lú ariwo, ariwo, tàbí ìró ìlọ nígbà tí wọ́n bá ń ṣeré. Èyí ni bí a ṣe lè ṣàtúnṣe rẹ̀:
a) Ilẹ̀ Tó Dáa
Má ṣe so ilẹ̀ pọ̀ nìkan. Lo èrò ilẹ̀ ìràwọ̀, èyí tí ó túmọ̀ sí wípé gbogbo ilẹ̀ ohùn máa ń pàdé ní àárín gbùngbùn, nígbà gbogbo ó máa ń sún mọ́ ilẹ̀ ìtẹ̀síwájú amplifier náà.
Yẹra fún àwọn ìlù ilẹ̀ tí ó ń ṣẹ̀dá ìlù 50/60 Hz.
b) Àwọn okùn ohùn tí a yí padà tàbí kí a lo àwọn okùn tí a dáàbò bò
Tí a bá gbé ìkòkò náà sí ibi tí ó jìnnà sí àwo tí ń ṣe àtúnṣe/amplifier (fún àpẹẹrẹ lórí iwájú àpótí), lo àwọn okùn tí a dáàbò bò fún àwọn ipa ọ̀nà àmì, pàápàá jùlọ láti àtúnṣe sí ìkòkò àti láti inú ìkòkò sí àtúnṣe.
c) Ya Ojú Ọ̀nà Ohun Láti Ọ̀nà Agbára Sílẹ̀
Àwọn okùn agbára àti àwọn ìlà ìlànà sábà máa ń mú ariwo jáde. Yẹra fún lílo àwọn okùn ohùn tí ó jọra pẹ̀lú àwọn okùn agbára fún ọ̀nà jíjìn.
d) Fi Capacitor Decoupling kun
Fi capacitor 100 nF kan si nitosi pin VCC ti module tuner ati amplifier IC. Fi awọn capacitors elekitirolitik 10 µF–470 µF kun bi o ṣe nilo. Eyi n ṣe iranlọwọ lati dẹkun ariwo ipese ti o le wọ inu ohun naa bibẹẹkọ.
e) Potentiometer tí ó "ń dún"
Tí ìkòkò náà bá ti dọ̀tí:
– Gbìyànjú ohun èlò ìfọmọ́ ara ẹ̀rọ itanna pàtàkì kan (bí ó ṣe pọndandan).
– Tí ìṣòro náà bá ń bá a lọ, fi ìkòkò náà rọ́pò rẹ̀. Gbígbìyànjú láti tún ìkòkò tí ó ti gbó ṣe kì í sábà ṣeé gbé.
7. Yan Amplifier kan ti o ṣe atilẹyin fun Iṣakoso iwọn didun to dara
Kí ohùn náà lè dùn, amplifier náà gbọ́dọ̀ ní àwọn ànímọ́ wọ̀nyí:
– ariwo kekere nigbati iwọn didun ba kere,
– kì í yára gé nígbà tí ohùn bá ga.
Awọn aṣayan olokiki:
– LM386: ó rọrùn, ṣùgbọ́n ó máa ń jẹ́ ariwo àti dídára déédé. Ó dára fún àwọn iṣẹ́ tí ó rọrùn.
– PAM8403 (Kilasi D 5V): kékeré, ó munadoko, ó mọ́ tónítóní.
– TDA2822: o rọrun, o dara fun awọn agbọrọsọ kekere.
– TPA3110/TPA3116: tí o bá fẹ́ agbára púpọ̀ sí i àti dídára tó dára jù.
Fún àwọn rédíò ilé kékeré tí wọ́n ní agbára 5V–9V, PAM8403 sábà máa ń jẹ́ àṣàyàn tó wúlò: ó mọ́ tónítóní, ó sì ń lo agbára dáadáa.
8. Yẹra fún ìyípadà nígbà tí a bá ń lo ohùn gíga
Ìyípadà sábà máa ń wáyé nítorí:
1. Ìfilọ́lẹ̀ amplifier náà tóbi jù (overdrive).
2. Fóltéèjì ìpèsè máa ń dínkù nígbà tí baasi bá ga.
3. Agbọ̀rọ̀sọ náà kò lágbára.
Solusi:
– Rí i dájú pé ìṣàkóso ìró ohùn wà níwájú amplifier náà.
– Lo ipese agbara to lagbara ati ti o duro ṣinṣin (fun apẹẹrẹ adapter 5V 2A fun PAM8403).
– Fi capacitor nla kan kun (fun apẹẹrẹ 470 µF–1000 µF) nitosi amplifier naa.
– Lo awọn agbọrọsọ ti o baamu impedance ati agbara (fun apẹẹrẹ 4Ω/3W fun PAM8403).
9. Jẹ́ kí ohùn náà “nímọ̀lára” síi
Ṣíṣe àkóso ohùn tó dára kì í ṣe nípa ìmọ̀ ẹ̀rọ nìkan, ó tún jẹ́ nípa ìtọ́wò. Àwọn ọgbọ́n díẹ̀:
– Lo ohun èlò ìdènà ohùn láti jẹ́ kí ìdàgbàsókè ohùn náà dàbí ohun àdánidá.
– Tí ó bá dà bíi pé ó ní ìfọ́jú jù, o lè fi ìdènà kékeré kan kún un tàbí kí o ṣe ìpín folti níbi ìtẹ̀wọlé láti ṣàtúnṣe èrè náà.
– Tí amplifier náà bá ní èrè gíga, dín èrè náà kù gẹ́gẹ́ bí ìwé ìwádìí (fún àpẹẹrẹ nípa yíyípadà àwọn resistors feedback lórí àwọn IC kan, tàbí yíyan module amplifier pẹ̀lú èrè kékeré).
10. Àkójọpọ̀ nínú Àpótí àti Ìdánwò
Nígbà tí Circuit náà bá ti ṣetán:
1. Fi tuner, amplifier, ati ikoko sinu apoti naa.
2. Rí i dájú pé iwájú ìkòkò náà kò ní fi àìròtẹ́lẹ̀ kan ilẹ̀ (ó sinmi lórí bí a ṣe ṣe é).
3. Tan-an ki o si danwo:
– Ṣé ohùn tó ń dún ní ohùn kékeré wà?
– Ṣé ohùn náà mọ́ kedere tó ìwọ̀n ohùn tó tó 70–80%?
– Ǹjẹ́ “àgbéjáde” kan wà nígbà tí a bá tan/pa agbára?
Tí “pop” bá wà, o lè fi ìpele ohùn tí kò dáa kún un tàbí kí o dá ìsopọ̀ agbọrọsọ dúró (ìbẹ̀rẹ̀ onípele), pàápàá jùlọ lórí àwọn amplifiers kan.
Ipari
Kíkọ́ rédíò pẹ̀lú ìṣàkóso ohùn tó dára nílò àfiyèsí sí àwọn kúlẹ̀kúlẹ̀: yíyan ohun èlò ìpele ohùn, gbígbé ohun èlò ìpele síwájú ohun èlò amplifier, lílo àwọn ohun èlò ìsopọ̀mọ́ra, ṣíṣètò àwọn wáyà dáadáa, àti fífi agbára mímọ́ sori ẹ̀rọ. Nípa lílo ìpìlẹ̀ tó yẹ àti yíyan ohun èlò amplifier tó yẹ, o lè ṣẹ̀dá rédíò onílé tí kì í ṣe pé ó ń ṣiṣẹ́ nìkan ṣùgbọ́n ó tún dùn mọ́ni láti gbọ́—ìwọ̀n ohùn tó rọrùn sókè àti sísàlẹ̀, ariwo díẹ̀, àti àìyípadà.
Tí o bá fẹ́, mo lè ran ọ́ lọ́wọ́ pẹ̀lú àwòrán Circuit kan pàtó (fún àpẹẹrẹ: FM module RDA5807 + A50K pot + PAM8403) tí ó pé pẹ̀lú àwọn iye paati àti ìṣètò wayà tí a dámọ̀ràn.