
Àpilẹ̀kọ nípa Ìbáramu àwọn microscopes
Igun ni o n pinnu iwọn aworan ohun ti a ṣe lori retina oju. Gẹgẹ bi a ti fihan ninu aworan ti o wa ni ẹgbẹ, iwọn ohun naa kere si, igun naa yoo kere si, nitorinaa iwọn aworan ti a ṣe lori retina yoo dinku. Iwọn kekere ti aworan ti o wa lori retina ni idi ti o fi nira lati ri awọn ohun kekere ni kedere, botilẹjẹpe a wo awọn ohun lati aaye nitosi, ijinna 25 cm.
Agbára loupe tàbí gilasi magnifying kò tó láti mú igun náà pọ̀ sí i nítorí pé bí ìwọ̀n ohun náà bá kéré tó bẹ́ẹ̀, ó ṣòro láti rí i nípa lílo gilasi magnifying,
Lẹ́yìn náà, ohun èlò ìrísí ojú tí ó ní agbára tó dára jù láti mú igun náà pọ̀ sí i ni a nílò. Ohun èlò ìrísí ojú jẹ́ ohun èlò ìrísí ojú. Ohun èlò ìrísí ojú jẹ́ lẹ́nsì convex méjì, níbi tí a ti ń pe lẹ́nsì convex kọ̀ọ̀kan ní lẹ́nsì objective àti lẹ́nsì ocular. Lẹ́nsì objective ń ṣiṣẹ́ láti mú kí ìwọ̀n àwòrán náà pọ̀ sí i àti láti mú àwòrán náà sún mọ́ lẹ́nsì ocular kí igun náà lè ṣe pàtàkì sí i. Dípò bẹ́ẹ̀, lẹ́nsì ocular ń ṣiṣẹ́ láti mú igun náà pọ̀ sí i kí ìwọ̀n àwòrán tí ó wà lórí retina lè tóbi sí i.
1. Ìwọ̀n gíga gbogbo ti microscope nigbati gbigbe oju ba kere ju
1.1 Àwọn ìtóbi ìlà ti lẹ́ńsì ojú tí a lè lò nígbà tí ó bá kéré jù
Lẹ́nsì ojú-ìwòye jẹ́ lẹ́nsì ojú-ìwòye. Nítorí náà, ìdọ́gba ìdàgbàsókè ìlà-ìwòye lẹ́nsì ojú-ìwòye jẹ́ bákan náà gẹ́gẹ́ bí ìdọ́gba ìdàgbàsókè ìlà-ìwòye lẹ́nsì ojú-ìwòye.
![]()
Àwọn àwòrán gidi tí a ṣe nípasẹ̀ lẹ́nsì ojú ni a kà sí ohun tí lẹ́nsì ojú ń rí. Àwọn ojú kò ní gba ibi tí ó yẹ kí ó wà nígbà tí iṣan ojú bá wà ní ipò tí ó rọrùn jùlọ, èyí sì ni a lè ṣe tí àwòrán ìkẹyìn tí lẹ́nsì ojú ń rí bá jẹ́ aláìlópin. Kí àwòrán ìkẹyìn tí lẹ́nsì ojú ń rí bá lè jẹ́ aláìlópin, àwòrán gidi tí lẹ́nsì ojú ń rí gbọ́dọ̀ wà ní ojú ojú. Nítorí náà, ìjìnnà àwòrán gidi láti lẹ́nsì ojú (nínú)ob) = ijinna laarin lẹnsi afojusi ati lẹnsi oju (l) – gigun ifojusi ti lẹnsi oju (fok).
![]()
mob = ìfẹ̀ síilẹ̀ ti lẹ́nsì ojú, l = ijinna laarin lẹ́nsì ojú àti lẹ́nsì ojú, fok = gígùn àfiyèsí ti lẹnsi ojú, ṣeob = ijinna ohun naa lati lẹnsi afojusun
A yọ àmì odi kúrò nítorí pé àmì odi náà kàn sọ pé àwòrán náà ti yí padà.
1.2 Ìwọ̀n igun ti lẹnsi oju nigbati gbigbe oju ba kere ju
Lẹ́nsì ojú jẹ́ lẹ́nsì onígun mẹ́rin, nítorí náà, ìṣètò fún ìfẹ̀ igun ti lẹ́nsì ojú jẹ́ bákan náà gẹ́gẹ́ bí
idogba ti iwọn igun ti lẹnsi convex loupe tabi gilasi titobi nigbati oju ba sinmi.
Ìbáramu ìfẹ̀ igun ti loupe nigbati oju ba sinmi (ibi ibugbe kere ju):
M = N / f
A yípadà gígùn ìfojúsùn (f) sí gígùn ìfojúsùn ti lẹ́nsì ojú (f)ok).
Mok = N / fok
M = ìfẹ̀ igun, N = ojú tó súnmọ́ ojú déédé, fok = gígùn àfojúsùn ti lẹnsi ojú.
1.3 Ìwọ̀n gíga igun gbogbo nígbà tí ìdúró ojú bá kéré jù
Ìmúdàgba igun gbogbo (M) ni ìsọdipúpọ̀ ìmúdàgba ìlà ti lẹnsi ohun-ìwòye (m)ob) pẹ̀lú ìfẹ̀ igun ti lẹnsi oju (Mok)

Ijinna laarin awọn lẹnsi meji (l) – gigun ifojusi ti lẹnsi oju (f)ok) = ijinna aworan ti lẹnsi afojusun (ninuob). A gbé ohun náà sí ibi tí ó sún mọ́ ojú ìwòye lẹ́nsì náà kí ohun náà lè jìnnà sí lẹ́nsì àfojúsùn (ṣeob) fẹ́rẹ̀ jẹ́ ọ̀kan náà pẹ̀lú gígùn ìfojúsùn ti lẹ́nsì àfojúsùn.

Àwòrán ìkẹyìn jẹ́ ti ojú-ìwòye, ó yípo, ó sì jìnnà gan-an (ní àìlópin). Ìjìnnà àìlópin ti àwòrán ìkẹyìn kò túmọ̀ sí pé ìwọ̀n àwòrán ìkẹyìn kò lópin.
2. Ìwọ̀n gíga gbogbo nígbà tí ìgbálẹ̀ ojú bá pọ̀ jù
2.1 Ìmúgbòòrò ìlà ti lẹ́ńsì ojú nígbà tí ìgbámú ojú bá pọ̀ jùlọ
Lẹ́nsì ojú jẹ́ lẹ́nsì onígun mẹ́rin, nítorí náà, ìṣọ̀kan ìlọ́po méjì ti lẹ́nsì ojú jẹ́ bákan náà pẹ̀lú ìṣọ̀kan ìlọ́po méjì ti lẹ́nsì onígun mẹ́rin.
![]()
Àwọn àwòrán gidi tí a ṣe láti inú lẹ́ńsì ojú ni a kà sí ohun tí lẹ́ńsì ojú ń ṣe. Ojú máa ń gba gbogbo agbára rẹ̀ nígbà tí iṣan ojú bá wà ní ipò líle jùlọ.
Èyí sì ni a lè ṣe tí àwòrán ìkẹyìn tí lẹ́nsì ojú bá ṣe bá jẹ́ 25 cm sí lẹ́nsì ojú, níbi tí 25 cm jẹ́ ojú tí ó súnmọ́ ojú déédé. Nígbà tí ìjìnnà àwòrán ìkẹyìn tí lẹ́nsì ojú ṣe (nínú) bá jìnnà sí àwòrán ìkẹyìn tí lẹ́nsì ojú ṣe (nínú)ok) jẹ́ bákan náà gẹ́gẹ́ bí ojú tó sún mọ́ ojú déédéé (N), ìjìnnà àwòrán gidi láti lẹ́ńsì ojú (ṣeok):

Àwòrán ìkẹyìn tí lẹ́nsì ojú ṣe jẹ́ ti ojú, nítorí náà a fún un ní àmì òdì.

dook ni ijinna awọn aworan gidi (awọn ohun kan) si lẹnsi oju.ob ni ijinna aworan gidi lati lẹnsi ohun-ini.ob + ṣeok = ijinna laarin awọn lẹnsi meji (l). Nitorinaa loriob = l – ṣeok
![]()
mob = ìfẹ̀ tó wà ní ìlà ti lẹnsi ohun, l = ijinna laarin lẹnsi ohun ati lẹnsi oju, dook = ijinna aworan gidi lati lẹnsi oju, doob = ijinna ohun lati lẹnsi ohun
A yọ àmì odi kúrò nítorí pé àmì odi náà kàn sọ pé àwòrán náà ti yí padà.
2.2 Ìmúgbòòrò igun nígbà tí ìgbálẹ̀ ojú bá pọ̀ jù
Lẹ́nsì ojú jẹ́ lẹ́nsì onígun mẹ́rin, nítorí náà, ìṣètò ìgbéga igun ti lẹ́nsì ojú jẹ́ bákan náà pẹ̀lú ìṣètò náà.
ti ìbúgbàsókè igun ti loupe (gilasi ìbúgbàsókè) nigbati oju ba dojukọ aaye ti o sunmọ (ibugbe jẹ julọ).
Ìbáramu ìgbéga igun ti loupe (gilasi ìgbéga) nigbati oju ba dojukọ aaye ti o sunmọ (ibugbe jẹ julọ):
![]()
M = ìfẹ̀ igun, N = ojú tó sún mọ́ ojú déédé, f = gígùn ojú ojú lẹnsi.
2.3 Ìwọ̀n gíga igun gbogbo nígbà tí ìgbálẹ̀ ojú bá pọ̀ jù
Ìmúdàgba igun gbogbo ni ìsọdipúpọ̀ ìmúdàgba ìlà ti lẹnsi ohun-ìwòye (m)ob) pẹ̀lú ìfẹ̀ igun ti lẹnsi oju (Mok).

Ijinna laarin lẹnsi afojusi ati lẹnsi oju (1) – ijinna aworan gidi lati lẹnsi oju (ṣeok) = ijinna aworan gidi lati lẹnsi ohun-ini (niob). A gbé ohun náà sí ibi tí ó sún mọ́ ojú ìwòye lẹ́nsì náà kí ohun náà lè jìnnà sí lẹ́nsì àfojúsùn (ṣeob) fẹ́rẹ̀ jẹ́ ọ̀kan náà pẹ̀lú gígùn ìfọ́júsí ti lẹ́nsì àfojúsùn. Nítorí náà, a lè yí ìgbékalẹ̀ tí ó wà lókè yìí padà sí:

