Àwọn Ẹ̀kọ́ Ìpìlẹ̀ Fisiksi

Àpilẹ̀kọ nípa ìforúkọsílẹ̀ Poiseuilles

Jean Louis Marie Poiseuille (1799-1869) ló ṣàwárí ìṣirò Poiseuille. Gẹ́gẹ́ bí a ti ṣàlàyé rẹ̀, a lè kà omi kọ̀ọ̀kan sí omi tó dára jùlọ. Omi tó dára jùlọ kò ní ìfọ́. Tí a bá gbà pé omi tó dára jùlọ ń ṣàn nínú páìpù, apá kọ̀ọ̀kan nínú omi náà ń ṣí ní ìwọ̀n kan náà (v). Láìdàbí omi tó dára jùlọ, omi gidi tí a ń pàdé ní ìgbésí ayé ojoojúmọ́ ní ìfọ́. Nítorí pé ó ní ìfọ́, nígbà náà nígbà tí ó bá ń ṣàn nínú páìpù, fún àpẹẹrẹ, ìwọ̀n apá kọ̀ọ̀kan nínú omi náà yàtọ̀ síra. Ìfọ́ omi tó wà ní àárín ń ṣí ní kíákíá (v jíjìn), ní ìlòdì sí èyí, ìfọ́ omi tó so mọ́ páìpù náà kò ní ṣí (v = 0). Nítorí náà, láti àárín sí etí páìpù náà, gbogbo apá omi náà ń ṣí ní ìwọ̀n tó yàtọ̀ síra. Láti mú kí òye rẹ rọrùn, kíyèsí àwòrán tó wà ní ìsàlẹ̀.

Ka siwaju

Omi, mejeeji awon ohun elo omi ati gaasi ti o yatọ si ara won, ni ipele viscosity ti o yatọ si ara won. Viscosity je striction laarin awon molikula ti o parapo omi. Nitorinaa, awon molikula naa maa n se friction omi nigbati omi naa ba n san. Ninu awon olomi, viscosity naa maa n waye lati inu agbara isokan (ti o n fa agbara laarin awon molikula ti o jọra). Nigba ti ninu awon ohun elo gaasi, viscosity naa maa n waye lati inu striction laarin awon molikula.

Omi olomi rọrùn lati ṣàn, fun apẹẹrẹ, omi. Ni idakeji, omi ti o nipọn nira lati ṣàn, fun apẹẹrẹ, epo. O le fi idi rẹ mulẹ nipa da omi ati epo si oju ilẹ ti o tẹri. Omi n ṣàn ni iyara ju epo lọ. Ipele oju omi naa tun da lori iwọn otutu. Bi iwọn otutu omi naa ba ga to, bẹẹ ni omi naa yoo dinku to. Fun apẹẹrẹ, nigbati iya ba din ẹja ni ibi idana ounjẹ, epo sise ti o nipọn ni akọkọ di omi diẹ sii nigbati o ba gbona. Ni idakeji, iwọn otutu ti nkan gaasi ti o ga julọ, bẹẹ ni epo gaasi naa yoo nipọn sii.

Ka siwaju

Agbara Iṣọkan ati Afaramọ

Agbára ìṣọ̀kan jẹ́ agbára ìfàmọ́ra láàárín àwọn molecule nínú ohun kan náà, nígbàtí agbára ìfàmọ́ra láàrín àwọn molecule ti ohun kan tí kò dọ́gba ni a ń pè ní Agbára ìfàmọ́ra. Fún àpẹẹrẹ, a máa ń da omi sínú gilasi kan. Ìṣọ̀kan wáyé nígbà tí àwọn molecule omi bá fà ara wọn mọ́ra, nígbàtí ìfàmọ́ra wáyé nígbà tí àwọn molecule omi àti àwọn molecule gilásì bá fà ara wọn mọ́ra.

Ka siwaju

Ṣé o ti ṣeré ìfọ́ ọṣẹ rí? Ìfọ́ ọṣẹ yípo. Àwàdà. A lè fẹ́ afẹ́fẹ́. Lẹ́yìn tí a bá fò, ìfọ́ ọṣẹ yá. Háà, ó dùn, eré ìgbà èwe. Kí ló dé tí ìfọ́ ọṣẹ yípo?

Jọ̀wọ́ jí ní òwúrọ̀, lẹ́yìn náà kí o kíyèsí àwọn ewé tó wà ní àyíká ilé. Ṣàkíyèsí àwọn ìrẹ̀wẹ̀sì ìrì tó so mọ́ ewé náà. Ó yani lẹ́nu; ìrẹ̀wẹ̀sì ìrì yípo. Báwo ló ṣe lè rí bẹ́ẹ̀?

Ìdààmú ojú ilẹ̀ máa ń wáyé nítorí pé ojú omi náà máa ń le koko débi pé ojú rẹ̀ máa ń rí bí awọ ara tín-ín-rín. Agbára ìṣọ̀kan láàárín àwọn ohun tín-ín-rín omi ló ń darí èyí. Láti lóye àlàyé yìí dáadáa, gbé àwòrán tó tẹ̀lé e yìí yẹ̀ wò. A máa ń ṣe àtúnyẹ̀wò omi tó wà nínú àpótí kan.

Ka siwaju

Àpilẹ̀kọ nípa ìlànà Archimedes

Ọkọ̀ ojú omi tó ní ìwọ̀n tó tóbi kì í rì, nígbà tí òkúta tó ní ìwọ̀n kékeré lè rì. Kí ló dé tí ó fi rí bẹ́ẹ̀? Ìdáhùn náà ṣe kedere tí o bá lóye èrò ìró omi àti ìlànà Archimedes.

Nínú ìgbésí ayé ojoojúmọ́, a ó rí i pé àwọn ohun tí a bá fi sínú omi, bí àpáta, ní ìwọ̀n díẹ̀ ju nígbà tí àwọn ohun kan kò bá sí nínú omi náà lọ. Ó lè ṣòro fún ọ láti gbé òkúta kan láti ilẹ̀, ṣùgbọ́n òkúta kan náà ni a gbé sókè láìsí ìṣòro láti ìsàlẹ̀ omi òkun. Èyí jẹ́ nítorí agbára ìfọ́nká. Ìfọ́nká máa ń wáyé nítorí ìyàtọ̀ nínú ìfọ́nká omi ní onírúurú ìjìnlẹ̀. Ìfọ́nká omi máa ń pọ̀ sí i bí ó ti jinlẹ̀ tó, bí omi náà ṣe ń wúwo tó, bẹ́ẹ̀ ni ìfọ́nká omi náà ṣe ń pọ̀ sí i. Nígbà tí a bá fi ohun kan sínú omi náà, ìyàtọ̀ yóò wà nínú ìfọ́nká omi náà láàárín omi tó wà ní òkè ohun náà àti omi tó wà ní ìsàlẹ̀ ohun náà. Omi tó wà ní ìsàlẹ̀ ohun náà ní ìfọ́nká tó ga ju omi tó wà ní orí ohun náà lọ.

Ka siwaju

Àpilẹ̀kọ nípa ìlànà Pascals

Báwo ni ìlànà iṣẹ́ ti hydraulic lift ṣe ń lo láti gbé ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́? Kí ni ìlànà iṣẹ́ ti hydraulic bireki nígbà tí a bá lò ó láti dín iyàrá ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ kù? Jọ̀wọ́ kọ́ ẹ̀kọ́ Pascal's Principle láti lóye èyí.

Omi gbogbo ni o maa n fi agbara kan gbogbo ohun ti o ba kan an nigbagbogbo. Omi ti a ba fi sinu gilasi yoo fi agbara kan ogiri gilasi naa. Bakanna, ti a ba we ninu adagun odo tabi omi okun, omi adagun odo tabi omi okun tun n fi agbara kan gbogbo ara wa.

Ka siwaju

Àpilẹ̀kọ nípa Ìfúnpọ̀ nínú omi

In fisiksi, titẹ naa ni a tumọ si agbara fun agbegbe ẹyọ kan, nibiti itọsọna agbara naa wa ni ila-ọna si agbegbe oju ilẹ. Ni ti iṣiro, titẹ naa ni a fihan nipasẹ idogba P = F / A, nibiti P = titẹ, F = agbara ati A = agbegbe oju ilẹ. Ẹyọ agbara (F) jẹ Newton (N), ẹyọ agbegbe naa jẹ mita onigun mẹrin (m)²Nítorí pé ìfúnpá ni agbára fún agbègbè kọ̀ọ̀kan, ẹ̀rọ ìfúnpá náà jẹ́ N/m²Orúkọ mìíràn fún N/m² ni Pascal (Pa). Wọ́n lo Pascal gẹ́gẹ́ bí ẹ̀rọ ìfúnpá láti fi bọlá fún Blaise Pascal.

Ka siwaju

Àpilẹ̀kọ nípa Density àti lílo pátákó kan pàtó

iwuwo

Àmì pàtàkì kan tí ó wà nínú ohun kan ni ìwọ̀n. Ìwọ̀n ni ìpíndọ́gba ìwọ̀n àti ìwọ̀n. A kọ ọ́ ní ìlànà ìṣirò:

ρ = m / V

ρ (rho) jẹ́ lẹ́tà Giriki tí a sábà máa ń lò láti fi hàn pé ó ní ìwọ̀n, m ni ìwọ̀n àti V ni ìwọ̀n. Ìwọ̀n omi tó jọra yàtọ̀ sí ìwọ̀n tó jọra tó ní ìwọ̀n tó jọra. Fún àpẹẹrẹ, irin ní ìwọ̀n kan náà ní apá kọ̀ọ̀kan. Nínú afẹ́fẹ́ ayé, bí afẹ́fẹ́ ṣe ga sí ojú ilẹ̀ ayé, bẹ́ẹ̀ ni ìwọ̀n rẹ̀ ṣe kéré sí, nígbà tí omi òkun bá jinlẹ̀ sí i, bẹ́ẹ̀ ni ìwọ̀n omi tó jọra náà ṣe pọ̀ sí i. Ìwọ̀n omi tó jọra náà lè sinmi lórí àwọn ohun tó ń fa àyíká bíi ìwọ̀n otútù àti ìfúnpá.

Ka siwaju

Àpilẹ̀kọ nípa Àwọn Ìlò ti Ìlànà Bernoullis àti Ìgbékalẹ̀ Bernoullis

Ìlànà Torricelli

Ọ̀kan lára ​​àwọn lílo ìṣirò Bernoulli ni láti ṣírò iyára ìjáde omi láti ìsàlẹ̀ àpótí kan (wo àwòrán).

A lo idogba Bernoulli ni aaye 1 (oju apoti naa) ati aaye 2 (oju iho naa). Nitori iwọn ila opin iho ni isalẹ apoti naa kere pupọ ju iwọn ila opin apoti naa lọ, iyara omi lori oju apoti naa ni a ka si odo (v).₁ = 0). Ojú àpótí náà àti ojú ihò náà ṣí sílẹ̀ kí ìfúnpá náà lè dọ́gba pẹ̀lú ìfúnpá afẹ́fẹ́ (P)₁ =P₂Nítorí náà, ìforúkọsílẹ̀ Bernoulli fún ọ̀ràn yìí ni:

Ka siwaju

Àpilẹ̀kọ nípa ìlànà Bernoullis àti ìforúkọsílẹ̀ Bernoullis

Nígbà tí a bá ń gun kẹ̀kẹ́, aṣọ tí a wọ̀ máa ń wú sí ẹ̀yìn. Nígbà míìrán, tí afẹ́fẹ́ bá fẹ́ gidigidi, ilẹ̀kùn lè ti ara rẹ̀ pa. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé afẹ́fẹ́ ń fẹ́ síta ilé, nígbà tí ilẹ̀kùn náà sì wà nínú ilé.

A le ṣe àlàyé èyí nípa lílo ìlànà Bernoulli. Daniel Bernoulli (1700-1782) ṣàwárí ìlànà kan tí a lè lò láti ṣàlàyé ìṣẹ̀lẹ̀ tí a mẹ́nu kàn lókè yìí.

Ilana Bernoulli

Ka siwaju