Bí a ṣe lè ṣàkóso àwọn kòkòrò àti àwọn kòkòrò nínú àwọn ilé ẹran ọ̀sìn
Ìdènà àwọn kòkòrò àti kòkòrò nínú ilé ẹran jẹ́ apá pàtàkì nínú ìṣàkóso ẹran ọ̀sìn. Àwọn kòkòrò àti kòkòrò kìí ṣe pé wọ́n ń ba ìlera ẹranko jẹ́ nìkan ni, wọ́n tún lè dín iṣẹ́ àṣekára kù, kí wọ́n máa náwó ìtọ́jú, kí wọ́n sì lè fa àdánù tó pọ̀ nínú ọrọ̀ ajé. Nítorí náà, ó ṣe pàtàkì fún àwọn àgbẹ̀ láti lóye àwọn ọ̀nà àti ọgbọ́n tó gbéṣẹ́ fún ṣíṣàkóso àwọn kòkòrò àti kòkòrò nínú ilé ẹran ọ̀sìn.
1. Ìdámọ̀ Àwọn Àjàkálẹ̀ Àrùn àti Àwọn Àrùn Kòkòrò
Igbesẹ akọkọ ninu iṣakoso kokoro ati kokoro ni idanimọ to dara. Awọn kokoro ati kokoro ti o wọpọ ninu awọn ẹran-ọsin ni awọn eegbọn, eṣinṣin, efon, efon, ati awọn oriṣiriṣi kokoro ati protozoa. Iru kokoro ati kokoro kọọkan ni igbesi aye ati ihuwasi ti o yatọ, nitorinaa oye pipe ti awọn eya ti o n ṣe akoran si ẹran-ọsin ṣe pataki fun yiyan awọn ọna iṣakoso to yẹ.
a. Iná àti Eékún
Àwọn ìgbẹ́ àti eékún jẹ́ àwọn kòkòrò àrùn tí ó máa ń kọlu àwọn ẹran ọ̀sìn. Wọ́n lè fa ìbínú awọ ara, àìtó ẹ̀jẹ̀, wọ́n sì lè ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ohun tí ń fa onírúurú àrùn. Àwọn ìgbẹ́ ológbò (Ctenocephalides felis) àti ìgbẹ́ màlúù (Haematopinus eurysternus) jẹ́ àpẹẹrẹ tí ó wọ́pọ̀ ní Indonesia.
b. Àwọn eṣinṣin àti eṣú
Àwọn eṣinṣin, bíi eṣinṣin ilé (Musca domestica) àti eṣinṣin ìwo (Haematobia irritans), àti efon, lè kó àwọn ẹranko ní onírúurú àrùn, títí bí trypanosomiasis àti leishmaniasis. Wọ́n tún máa ń mú àwọn ẹranko bínú nítorí bí wọ́n ṣe ń bu wọ́n nígbà gbogbo, wọ́n sì lè fa wàhálà.
c. Kòkòrò àti Protozoa
Àwọn kòkòrò inú bíi kòkòrò àti protozoa máa ń kó àrùn sí ọ̀nà oúnjẹ àti àwọn ẹ̀yà ara mìíràn. Àwọn kòkòrò Tapeworms (Taenia saginata) àti liver flukes (Fasciola hepatica) jẹ́ àpẹẹrẹ àwọn kòkòrò tí a sábà máa ń rí nínú ẹran ọ̀sìn ní Indonesia.
2. Ètò Ìdènà
Ìdènà jẹ́ ohun tó dára ju ìwòsàn lọ. Àwọn ìgbésẹ̀ ìdènà kan tí o lè gbé ni:
a. Ìmọ́tótó Àgọ́
Ìgbésẹ̀ pàtàkì ni láti máa tọ́jú ìgbẹ́ ẹran. Ríro ìgbẹ́ ẹran nígbà gbogbo, rí i dájú pé afẹ́fẹ́ ń yọ́ dáadáa, àti ṣíṣàkóso omi láti dènà kí omi má baà gbó. Omi tó ń rọ̀ sílẹ̀ àti ìgbẹ́ tó ń kó jọ jẹ́ ibi ìbísí tó dára fún àwọn kòkòrò àti àwọn kòkòrò.
b. Lilo awọn Egbòogi Arun-arun
Lílo oògùn apakòkòrò déédéé nínú àwọn àpò ìtọ́jú lè pa ẹyin àti ìdin àwọn kòkòrò àti àwọn kòkòrò àrùn. Rí i dájú pé o yan oògùn apakòkòrò tó yẹ fún àwọn ẹran ọ̀sìn àti àwọn ẹranko.
c. Ìṣàkóso Oúnjẹ àti Omi Mímú
Rí i dájú pé omi oúnjẹ àti omi mímu mọ́ tónítóní nígbà gbogbo, tí kò sì ní àwọn kòkòrò àti kòkòrò àrùn. Ó yẹ kí a kó oúnjẹ náà sí ibi gbígbẹ, mímọ́, àti nínú àpótí tí a ti sé mọ́.
d. Yiyika aaye ibi jijẹ ẹran
Tí ó bá ṣeé ṣe, yí pápá oko pada. Èyí yóò dín àǹfààní àtúnṣe àkóràn láti ọ̀dọ̀ àwọn kòkòrò àrùn tí a ń gbé ní ilẹ̀ kù.
3. Àwọn Ọ̀nà Ìṣàkóso Ti ara
Ìṣàkóso ara ní àwọn ìgbésẹ̀ tí ó dín iye àwọn kòkòrò àti àwọn kòkòrò kù ní tààrà.
a. Ìdẹkùn Fẹ́
Lo àwọn ìdẹkùn eṣinṣin láti dín iye àwọn eṣinṣin tí ó wà ní àyíká àgò náà kù. Àwọn ìdẹkùn wọ̀nyí lè jẹ́ àwọn ìdẹkùn tí ó lẹ̀ mọ́ ara tàbí àwọn ìdẹkùn tí ó fúyẹ́.
b. Àwọ̀n Efon
Fífi àwọ̀n ẹ̀fọn sí àwọn fèrèsé àti fífẹ́ afẹ́fẹ́ sínú àgò lè dènà àwọn ẹ̀fọn láti wọlé.
c. Lilo Omi Gbona
A le lo omi gbigbona lati nu awọn ohun elo agọ ẹyẹ ati lati pa awọn ẹyin ati idin kokoro.
4. Àwọn Ọ̀nà Ìṣàkóso Kẹ́míkà
Ìṣàkóso kẹ́míkà jẹ́ ọ̀nà tí a sábà máa ń lò nítorí pé ó gbéṣẹ́ àti pé ó yára.
a. Ipanilara kokoro
Lílo àwọn oògùn apakòkòrò láti pa àwọn egbò àti eékún run lè jẹ́ àṣàyàn. Síbẹ̀síbẹ̀, a gbọ́dọ̀ lo wọ́n gẹ́gẹ́ bí ìlànà náà ṣe wí, kí a sì rí i dájú pé àwọn ohun tí ó kù nínú oògùn apakòkòrò kò ní kan ẹran ọ̀sìn tàbí omi mímu.
b. Àwọn apànìyàn
Ní pàtàkì fún ìdènà àmì, a lè lo àwọn acaricides. Àwọn ọ̀nà ìlò ni fífọ́ omi, ìfúnpọ̀ omi, tàbí ìtọ́jú àpá.
c. Egbòogi ìdènà àrùn
A gbani ni niyanju lati lo awọn oogun antihelmintic deedee lati ṣakoso awọn kokoro inu. Awọn oogun wọnyi le jẹ nipasẹ ẹnu, nipasẹ abẹrẹ, tabi nipasẹ abẹ.
d. Àwọn egbòogi kòkòrò àrùn
Fún àwọn protozoa, a lè lo àwọn oògùn antiparasitic pàtó bíi sulfonamides tàbí ionophores ní ìbámu pẹ̀lú ìmọ̀ràn dókítà ẹranko.
5. Àwọn Ọ̀nà Ìṣàkóso Ẹ̀dá Ayé
Ìṣàkóso ẹ̀dá alààyè ń fúnni ní àwọn ojútùú tó ṣeé gbé nípa lílo àwọn ọ̀tá àdánidá ti àwọn kòkòrò àti àwọn kòkòrò.
a. Àwọn apẹja àti àwọn kòkòrò àrùn
Fífi àwọn apanirun àdánidá hàn bí àwọn ọ̀tá àdánidá ti àwọn kòkòrò (fún àpẹẹrẹ, àwọn apanirun eṣinṣin) lè jẹ́ ọ̀nà tó gbéṣẹ́. A tún lè lo àwọn kòkòrò bíi àwọn nematodes entomopathogenic láti ṣàkóso onírúurú kòkòrò.
b. Lilo awọn ohun alumọ́ọ́nì kékeré
Àwọn ohun alààyè kékeré bíi Bacillus thuringiensis, ni a lè lò láti ṣàkóso ìdin ẹ̀fọn àti onírúurú kòkòrò láìsí ìpalára fún àwọn ẹran ọ̀sìn.
6. Àbójútó àti Ìṣàyẹ̀wò
Àbójútó àti àyẹ̀wò déédéé ṣe pàtàkì láti mọ bí àwọn ìṣàkóso tó wà tẹ́lẹ̀ ṣe gbéṣẹ́ tó àti láti ṣe àtúnṣe tó bá yẹ. Àwọn ìgbésẹ̀ kan tí o lè gbé ni:
a. Àyẹ̀wò Déédéé
Máa ṣe àyẹ̀wò àwọn ẹran ọ̀sìn déédéé láti rí àmì àwọn kòkòrò àti àwọn kòkòrò. Àyẹ̀wò yìí lè ní àyẹ̀wò ara àti àyẹ̀wò yàrá.
b. Àkọsílẹ̀ Ìlera
Ṣe àkójọ àkọsílẹ̀ ìlera ẹran ọ̀sìn. Àwọn àkọsílẹ̀ wọ̀nyí yẹ kí ó ní ìwífún nípa àkóràn kòkòrò àti kòkòrò àti àwọn ìgbésẹ̀ ìdènà èyíkéyìí tí a gbé.
c. Ìṣàyẹ̀wò Àwọn Ọ̀nà Ìṣàkóso
Ṣe àyẹ̀wò àwọn ọ̀nà ìṣàkóso tí o ti lò lẹ́ẹ̀kọ̀ọ̀kan. Tí ọ̀nà kan kò bá ṣiṣẹ́, ronú láti gbìyànjú òmíràn tàbí àpapọ̀ ọ̀pọ̀lọpọ̀.
Ipari
Ìdènà àwọn kòkòrò àti kòkòrò nínú ẹran ọ̀sìn nílò ọ̀nà ìṣọ̀kan tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ìdámọ̀, ìdènà, àti ìdarí ti ara, kẹ́míkà, àti ti ẹ̀dá alààyè. Ọ̀nà kọ̀ọ̀kan ní àwọn àǹfààní àti àléébù rẹ̀, nítorí náà ó ṣe pàtàkì fún àwọn àgbẹ̀ láti so onírúurú ọ̀nà pọ̀ fún ìdarí tí ó múná dóko. Bákan náà ni ìṣọ́ra àti ìṣàyẹ̀wò déédéé láti rí i dájú pé àwọn ọgbọ́n tí a gbé kalẹ̀ ń ṣiṣẹ́ bí a ṣe fẹ́ àti pé àwọn ẹran ọ̀sìn yóò wà ní ìlera àti ní ìlera. Nítorí náà, pẹ̀lú òye àti ìgbésẹ̀ tí ó tọ́, ìdarí àwọn kòkòrò àti kòkòrò tí ó múná dóko lè ṣètìlẹ́yìn fún àṣeyọrí àwọn iṣẹ́ ẹran ọ̀sìn.
