Ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì

Àpẹẹrẹ 14 ti Àwọn Ìṣòro Lórí Ṣíṣe Mágnẹ́ẹ̀tì

1. Ṣíṣe oofa nípa fífọwọ́ pa á jẹ́...

Ifọrọwanilẹnuwo
Ìfàmọ́ra nípa lílo ìfàmọ́ra ni a ń ṣe nípa fífi mágnẹ́ẹ̀tì kan sí ohun tí a fẹ́ kí ó jẹ́ mágnẹ́ẹ̀tì, níbi tí a ti ń fi ìfàmọ́ra náà sí ọ̀nà kan. Àwọn ọ̀pá tí a ṣe lórí ohun tí a fi mágnẹ́ẹ̀tì náà ṣe sinmi lórí ọ̀pá mágnẹ́ẹ̀tì tí a lò fún fífọ. Tí ọ̀pá mágnẹ́ẹ̀tì tí a lò fún fífọ ni ọ̀pá àríwá, nígbà náà ni òpin ohun tí a fi mágnẹ́ẹ̀tì náà di ọ̀pá gúúsù. Ní ọ̀nà mìíràn, tí ọ̀pá mágnẹ́ẹ̀tì tí a lò fún fífọ ni ọ̀pá gúúsù, nígbà náà ni òpin ohun tí a fi mágnẹ́ẹ̀tì náà di ọ̀pá àríwá.
Ìdáhùn tó tọ́ ni C.

Ka siwaju

Àpilẹ̀kọ nípa òfin gáàsì tó dára (Ìbáramu ipò gáàsì tó dára)

Àwọn òfin gáàsì, títí bí òfin Boyle, òfin Charles, àti òfin Gay-Lussac , kò kan gbogbo ipò gáàsì, èyí tó mú kí ìwádìí wa ṣòro sí i. Láti mú kí ìwádìí náà rọrùn, a ń ṣẹ̀dá àpẹẹrẹ gáàsì tó dára. Àwọn gáàsì tó dára kò sí ní ìgbésí ayé ojoojúmọ́; wọ́n kàn jẹ́ àwọn ìrísí pípé tí a ṣẹ̀dá láti mú kí ìwádìí rọrùn. Ìmọ̀ nípa gáàsì tó dára tún ń ràn wá lọ́wọ́ gidigidi ní ṣíṣe àyẹ̀wò ìbáṣepọ̀ láàárín àwọn òfin gáàsì mẹ́ta náà.

Ibasepo laarin iwọn otutu, iwọn didun ati titẹ ti gaasi kan

Nípa títọ́ka sí àwọn òfin gaasi mẹ́ta tí a kọ sí òkè yìí, a lè rí ìbáṣepọ̀ gbogbogbòò láàárín ìwọ̀n otútù, ìwọ̀n àti ìfúnpá gaasi kan.

Ka siwaju

Òfin Boyle, Òfin Charles àti Òfin G. Lussac

Òfin Boyle

Robert Boyle (1627–1691) ṣe àwọn àyẹ̀wò láti ṣe ìwádìí ìbáṣepọ̀ iye tó wà láàrín ìfúnpọ̀ gáàsì àti ìwọ̀n gáàsì. Ìdánwò yìí ní nínú fífi ìwọ̀n gáàsì pàtó kan sínú àpótí tí a ti sé. Ní ìwọ̀n tó dára, ó ṣàwárí pé tí a bá dúró ní ìwọ̀n otútù gáàsì náà, nígbà náà bí ìfúnpọ̀ gáàsì náà ṣe ń pọ̀ sí i, ìwọ̀n gáàsì náà ń dínkù. Ní ọ̀nà mìíràn, bí ìfúnpọ̀ gáàsì náà ṣe ń dínkù, ìwọ̀n gáàsì náà ń pọ̀ sí i. Ìfúnpọ̀ gáàsì náà ní ìbámu pẹ̀lú ìwọ̀n gáàsì náà ní ọ̀nà òdìkejì. Àjọṣepọ̀ yìí ni a mọ̀ sí Òfin Boyle . Ní ti ìṣírò:

Ka siwaju

Ìmọ̀ nípa kínẹ́ẹ̀tì àwọn gáàsì sọ pé gbogbo ohun èlò ni a ṣe láti inú átọ̀mù tàbí mókúlùkù, àti pé àwọn átọ̀mù tàbí mókúlùkù wọ̀nyí wà ní ìṣípo tí kò ṣeé yí padà. Ìmọ̀ nípa kínẹ́ẹ̀tì yìí bá ipò àti ipò àwọn átọ̀mù tàbí mókúlùkù tí ó para pọ̀ di gáàsì mu. Àwọn agbára ìfàmọ́ra láàárín àwọn átọ̀mù tàbí mókúlùkù tí ó para pọ̀ di gáàsì jẹ́ aláìlera gan-an, èyí tí ó ń jẹ́ kí àwọn átọ̀mù tàbí mókúlùkù máa rìn fàlàlà.

Nígbà tí a bá ń gbéra, àwọn átọ̀mù tàbí àwọn mọ́líkúùlù ní iyára. Àwọn átọ̀mù tàbí àwọn mọ́líkúùlù náà ní iyára. Nítorí pé wọ́n ní iyára (m) àti iyára (v), àwọn átọ̀mù tàbí àwọn mọ́líkúùlù ní agbára kínẹ́ẹ̀tì (EK) àti iyára (p). Agbára kínẹ́ẹ̀tì : EK = 1⁄2 mv ^2. Nígbà tí iyára : p = m v. Ní àfikún sí agbára kínẹ́ẹ̀tì àti iyára, agbára tún wà (F). Nígbà tí a bá ń gbéra láìsí ìdíwọ́, àwọn ìkọlù dájú pé yóò ṣẹlẹ̀. Nítorí náà, agbára máa ń dìde nítorí ìyípadà nínú iyára nígbà tí ìkọlù bá ṣẹlẹ̀. Rántí ìjíròrò nípa iyára àti iyára. Agbára kínẹ́ẹ̀tì, iyára àti iyára ni kókó ìjíròrò wa nínú ohun èlò ìkọlù (àwọn òfin Newton, iyára àti iyára). A lè sọ pé ẹ̀kọ́ kinetic ti àwọn gaasi ní ìmọ̀ sáyẹ́ǹsì ti iyára ní ìpele àwọn átọ̀mù tàbí àwọn mọ́líkúùlù tí ó para pọ̀ di àwọn ohun èlò gaasi.

Ka siwaju

Agbára kinetic apapọ ti gaasi

Yàtọ̀ sí titẹ, ọ̀kan lára ​​àwọn iye tó fi àwọn ànímọ́ macroscopic ti gaasi hàn ni iwọn otutu (T). A ti rí ìṣirò titẹ gaasi nínú kókó ọ̀rọ̀ náà. Ìlànà Kinetic ti Àwọn Gáàsì tún kọ:

A tún kọ ẹ̀kúnrẹ́rẹ́ ìlànà òfin gaasi Ideal Law tí a ti mú jáde nínú kókó ọ̀rọ̀ òfin gaasi Ideal:

Ka siwaju

Nínú afẹ́fẹ́ ayé, kò sí helium àti hydrogen gáàsì ọ̀fẹ́. Nítrójìn (78%), oxygen (21%), argon (0,90%), carbon dioxide, àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ nìkan ló wà. Afẹ́fẹ́ ayé Venus fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ carbon dioxide pátápátá (CO2 ₎ . Afẹ́fẹ́ ayé Jupiter ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ helium ọ̀fẹ́ àti hydrogen. Òṣùpá kò ní afẹ́fẹ́ ọ̀fẹ́. Kí ló dé tí irú afẹ́fẹ́ ayé kọ̀ọ̀kan fi yàtọ̀ síra? Kí ló dé tí kò sí helium ọ̀fẹ́ àti hydrogen nínú afẹ́fẹ́ ayé?

Iyàrá onígun mẹ́rin ti gbòǹgbò

Ìwọ̀n ìpele onígun mẹ́rin gbòǹgbò = _{ìwọ̀n ...}

Ka siwaju

Akọ̀wé Maxwell ló lo ìlànà ìṣirò láti fi ṣe àgbékalẹ̀ ìlànà agbára. Wọ́n pè é ní ìlànà nítorí pé kò ní ẹ̀rí ìdánwò kankan. Pípín agbára túmọ̀ sí pípín agbára dọ́gba.

Agbára ìyípadà-ìtumọ̀-ẹ̀rọ jẹ́ láti inú ìṣípo ìtúmọ̀-ẹ̀rọ, èyí tí ó ní àwọn ẹ̀yà ìyípadà-ẹ̀rọ mẹ́ta: ìpín x, ìpín y, àti ìpín z. Àwọn ẹ̀yà ìyípadà-ẹ̀rọ mẹ́ta wọ̀nyí ni ìdí tí nọ́mbà 3 fi fara hàn nínú ìṣètò tí ó wà lókè yìí. A ń pe ẹ̀yà ìyípadà-ẹ̀rọ kọ̀ọ̀kan ní ìpín òmìnira. Nítorí pé àwọn ẹ̀yà ìyípadà-ẹ̀rọ mẹ́ta ló wà, agbára ìyípadà-ẹ̀rọ ní ìwọ̀n òmìnira mẹ́ta.

Ka siwaju

Tí a bá wo fínnífínní, a ṣì lè rí èéfín tó ń jáde láti inú iná náà ní àkọ́kọ́. Lẹ́yìn ìgbà díẹ̀, èéfín náà á pòórá. Ǹjẹ́ o ti lo òórùn dídùn rí? Kódà tí o bá tilẹ̀ fún un ní yàrá rẹ, àwọn mìíràn tí wọ́n wà níta ilé ṣì lè gbóòórùn òórùn rẹ̀. Bákan náà kTí ìyá bá se oúnjẹ dídùn àti oúnjẹ dídùn ní ilé ìdáná, òórùn dídùn náà lè wá láti ilé àwọn aládùúgbò. Kí ló dé tí èyí fi rí bẹ́ẹ̀?

Lílóye Ìtànkálẹ̀

Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àpẹẹrẹ mìíràn ló wà. Tí o bá fi díẹ̀ nínú ìyẹ̀fun tàbí àwọ̀ oúnjẹ sínú ago omi mímọ́, ìyẹ̀fun tàbí àwọ̀ oúnjẹ yóò tàn káàkiri omi náà déédé. Èyí máa ń ṣẹlẹ̀ láìfọwọ́sí. Àwọn àpẹẹrẹ ìṣáájú ni àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìtànkálẹ̀ tí a sábà máa ń rí ní ìgbésí ayé ojoojúmọ́. Ìyẹ̀fun ni ìlànà gbígbé àwọn molecule ti ohun kan láti agbègbè ìyẹ̀fun gíga sí agbègbè ìyẹ̀fun kékeré. Ìyẹ̀fun tọ́ka sí iye àwọn molecule/mole ti ohun kan fún ìwọ̀n kan. Ibi ìyẹ̀fun gíga ni ibi tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ molecule ti ohun kan wà fún ìwọ̀n kan. Ní ọ̀nà mìíràn, ibi ìyẹ̀fun kékeré ni ibi tí àwọn molecule díẹ̀ wà fún ìwọ̀n kan.

Ka siwaju

Ọrinrin túmọ̀ sí iye ọrinrin omi tó wà nínú afẹ́fẹ́. Nígbà tí òjò bá rọ̀, afẹ́fẹ́ náà máa ń rọ gan-an nítorí pé ó ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọrinrin omi. Ní ọ̀nà mìíràn, tí afẹ́fẹ́ náà bá ní díẹ̀ tàbí tí kò ní ọrinrin omi, afẹ́fẹ́ náà gbẹ gan-an. A máa ń fi iye ọrinrin omi tó wà nínú afẹ́fẹ́ hàn gẹ́gẹ́ bí ọrinrin tó wà ní ìsopọ̀ pẹ̀lú.

Ọriniinitutu ibatan ni ipin ti titẹ apakan ti steam si titẹ oru ti o kun fun omi ni iwọn otutu kan (nipa steam nibi a tumọ si oru omi). Ọriniinitutu ibatan ni a fihan gẹgẹbi ipin ogorun, ti a ṣe agbekalẹ ni iṣiro gẹgẹbi atẹle yii:

Ka siwaju

Àpẹẹrẹ 15 ti Àwọn Ìṣòro Ìyíká Mọ́tònná

1. Wo àwòrán náà!

Tí R bá jẹ́ R₁, = 6 Ω, R₂ =R₃ = 2 Ω, àti ìyàtọ̀ tó ṣeé ṣe ti 14 volts, lẹ́yìn náà ni ìwọ̀n ìṣàn lọ́wọ́lọ́wọ́ náà…

A. 7 A

B. 6 A

C. 2 A

D. 1 A

Ifọrọwanilẹnuwo

Ka siwaju